خطاهای رایج در ارسال و دریافت ایمیل و راهکارهای آن در سی‌پنل

سرور ایمیل چیست؟

سرور ایمیل (Mail Server یا Email Server) یک سیستم کامپیوتری است که وظیفه ارسال و دریافت ایمیل را بر عهده دارد. در شرکت‌های بزرگ مانند Gmail و Yahoo، سرور ایمیل معمولاً یک سرور مجزا است که صرفاً به مدیریت ایمیل‌ها می‌پردازد. اما در شرکت‌های کوچک‌تر، ممکن است وب سرور و ایمیل سرور روی یک کامپیوتر یا سرور قرار بگیرند.

یک سرور ایمیل باید شامل نرم‌افزار ایمیل سرور باشد. این نرم‌افزار به مدیر شبکه یا Administrator اجازه می‌دهد تا اکانت‌های ایمیل را برای هر دامنه‌ای که روی سرور قرار دارد (یا اصطلاحاً هاست می‌شود) ایجاد و مدیریت کند. به عنوان مثال، اگر دامنه‌ی maralhost.com روی سرور قرار داشته باشد، می‌توان اکانت‌هایی را که به @maralhost.com ختم می‌شوند، ایجاد کرد.

خطاهای رایج در ارسال و دریافت ایمیل و راهکارهای آن در سی‌پنل

در سرورهای ایمیل، بروز مشکل در ارسال ایمیل بسیار رایج است؛ مثلاً ایمیل‌ها در مقصد به عنوان اسپم شناسایی شوند، یا پیام “Delivery Failed” دریافت شود و ایمیل ارسال نگردد. در چنین مواقعی، موارد زیادی باید بررسی شوند که در ادامه با تمرکز بر کنترل پنل سی‌پنل (cPanel) توضیح داده می‌شوند:

۱. بررسی وضعیت اسپم ایمیل در سی‌پنل

برای بررسی امتیاز اسپم ایمیل‌های ارسالی، می‌توانید از ابزارهای آنلاین مانند mail-tester.com استفاده کنید. بالاترین امتیاز ۱۰ است که نشان‌دهنده عدم وجود هیچ‌گونه مشکل در دامنه و IP ارسال‌کننده است. در صورتی که مشکلاتی در رکوردهای SPF، DKIM، DNS و غیره وجود داشته باشد، امتیاز منفی مربوطه نیز در نتیجه مشخص خواهد بود. باید این مشکلات را یک به یک بررسی و رفع نموده و امتیاز را بالا ببرید.

۲. بررسی وضعیت DKIM و SPF در سی‌پنل

رکوردهای DKIM و SPF جزو رکوردهایی هستند که برای تأیید هویت میل سرور ساخته می‌شوند و جهت جلوگیری از جعل و دستکاری شدن ایمیل به کار می‌روند. در صورت معتبر نبودن DKIM و SPF، ایمیل‌ها ممکن است به عنوان اسپم شناسایی شوند.

نحوه بررسی در سی‌پنل:
در cPanel، وارد بخش “Email” و سپس “Email Deliverability” شوید. در این قسمت وضعیت SPF و DKIM برای دامنه شما نمایش داده می‌شود. اگر مشکلی وجود داشته باشد، گزینه‌هایی برای تعمیر یا فعال‌سازی این رکوردها ارائه می‌شود. همچنین می‌توانید به بخش “Zone Editor” در قسمت “Domains” رفته و رکوردهای TXT مربوط به SPF و DKIM را بررسی و در صورت نیاز ویرایش کنید.

رکورد SPF (Sender Policy Framework):
این رکورد به سرورهای دریافت‌کننده ایمیل اجازه می‌دهد تا بررسی کنند آیا ایمیل ارسالی از یک سرور مجاز ارسال شده است یا خیر. SPF یک رکورد TXT است که در DNS دامنه شما قرار می‌گیرد. مثال رکورد

 SPF: v=spf1 +a +mx include:_spf.google.com ~all

• v=spf1: نشان می‌دهد که این یک رکورد SPF نسخه ۱ است.
• +a: اجازه می‌دهد که IP آدرس دامنه شما مجاز به ارسال ایمیل باشد.
• +mx: اجازه می‌دهد که سرورهای مشخص شده در رکورد MX شما مجاز به ارسال ایمیل باشند.
• include:_spf.google.com: اگر از سرویس‌های ایمیلی مانند G Suite (Google Workspace) استفاده می‌کنید، این بخش به سرورهای گوگل اجازه ارسال ایمیل از طرف دامنه شما را می‌دهد.
• ~all: به این معناست که سایر سرورها مجاز به ارسال ایمیل نیستند، اما ایمیل‌ها را رد نمی‌کند و فقط آن‌ها را “مشکوک” علامت‌گذاری می‌کند. (گزینه‌های دیگر شامل -all برای رد کامل و ?all برای عدم قید می‌شوند).

رکورد DKIM (DomainKeys Identified Mail):

این رکورد یک امضای دیجیتال به ایمیل‌ها اضافه می‌کند که به سرورهای دریافت‌کننده کمک می‌کند تا اطمینان حاصل کنند ایمیل در طول مسیر دستکاری نشده و واقعاً از دامنه ادعا شده ارسال شده است. DKIM نیز یک رکورد TXT است. مثال رکورد DKIM (قسمتی از آن):

default._domainkey.yourdomain.com TXT "v=DKIM1; k=rsa; p=MIGfMA0GCSqGSIb3DQEBAQUAA4GNADCBiQKBgQDY7i4..."

• default._domainkey: این بخش انتخاب‌گر (selector) را مشخص می‌کند که معمولاً default است.
• v=DKIM1: نسخه DKIM را نشان می‌دهد.
• k=rsa: نوع کلید رمزنگاری را مشخص می‌کند (RSA).
• p=...: کلید عمومی (Public Key) است که برای تأیید امضا استفاده می‌شود. این رشته یک کلید بسیار طولانی است.

۳. ریست سرویس Exim در سی‌پنل

ریست کردن سرویس Exim در مواردی مانند خطا در لحظه ارسال ایمیل، اسپم شدن ایمیل‌ها در مقصد، راه‌اندازی مجدد سرویس ارسال ایمیل پس از تغییر IP و موارد این‌چنینی کاربرد دارد. این کار باید با دسترسی root در سرورهای لینوکسی انجام شود.

نحوه انجام در سی‌پنل:
در cPanel، کاربر عادی دسترسی مستقیم به ریست کردن سرویس Exim ندارد. این کار معمولاً توسط مدیر سرور (root access) از طریق SSH انجام می‌شود. برای مثال، مدیر سرور می‌تواند با دستور

systemctl restart exim 

در صورتی که با انجام مراحل فوق مشکل برطرف نشد یا نیاز به راهنمایی بیشتری داشتید، می‌توانید برای دریافت پشتیبانی و بررسی تخصصی‌تر سرویس Exim، به این لینک مراجعه کرده یا با پشتیبانی شرکت هاستینگ خود تماس حاصل فرمایید.

۴. بررسی حجم اکانت ایمیل در سی‌پنل

یکی از مواردی که ارسال و دریافت ایمیل را با مشکل مواجه می‌کند، پر بودن حجم اکانت ایمیل است. اگر فضای اختصاص داده شده به یک اکانت ایمیل پر شده باشد، ایمیل‌های جدید قابل دریافت نخواهند بود و همچنین ممکن است در ارسال ایمیل نیز با مشکل مواجه شوید.

نحوه بررسی در سی‌پنل:
در سی‌پنل، به بخش “Email Accounts” (حساب‌های ایمیل) در قسمت “Email” (ایمیل) بروید. در این بخش، لیستی از حساب‌های ایمیل شما به همراه میزان فضای مصرفی آن‌ها نمایش داده می‌شود. می‌توانید فضای مصرفی را مشاهده کرده و در صورت نیاز، فضای اختصاص یافته (Quota) به حساب را افزایش دهید یا ایمیل‌های قدیمی را حذف کنید تا فضا آزاد شود.

برای راهنمایی دقیق‌تر در مورد آزاد کردن فضا، مقاله ما در مورد “نحوه آزاد کردن فضای دیسک در سی‌پنل” را مطالعه کنید.

۵. بررسی حجم مصرفی هاست در سی‌پنل

پر شدن فضای دیسک هاست یا سرور می‌تواند مشکلات زیادی از جمله کاهش سرعت بارگذاری سایت، جلوگیری از برقراری اتصال FTP، اختلال در روند بکاپ‌گیری و جلوگیری از ارسال و دریافت ایمیل ایجاد کند.

نحوه بررسی در سی‌پنل:
در صفحه اصلی cPanel، در سمت چپ یا بالای صفحه، یک بخش به نام “Disk Usage” یا “Statistics” وجود دارد که میزان فضای مصرفی کل هاست شما را نشان می‌دهد. برای جزئیات بیشتر، می‌توانید روی “Disk Usage” کلیک کنید تا ببینید کدام بخش‌ها بیشترین فضا را اشغال کرده‌اند.

۶. بررسی DNSهای دامنه در سی‌پنل

در ساده‌ترین حالت، DNS نام دامنه را به IP متناظر آن تبدیل می‌کند و پس از یافتن سروری که این IP به آن اشاره دارد، دامنه را برای شما نمایش می‌دهد. اگر DNSهای دامنه به درستی تنظیم نشده باشند، ارتباط ایمیلی نیز مختل خواهد شد.

نحوه بررسی در سی‌پنل:
برای بررسی DNS‌ها و رکوردهای دیگر، وارد بخش “Zone Editor” در قسمت “Domains” شوید. در این بخش، می‌توانید رکوردهای مختلف A، CNAME، MX و TXT را مشاهده و ویرایش کنید. رکورد A (Address Record): رکورد A نام دامنه شما را به آدرس IP سرور متصل می‌کند. مثال رکورد

A: yourdomain.com A 192.0.2.1 

(که 192.0.2.1 آدرس IP سرور شما است) رکورد CNAME (Canonical Name Record): این رکورد یک نام مستعار برای یک دامنه دیگر ایجاد می‌کند. مثال رکورد

CNAME: www.yourdomain.com CNAME yourdomain.com

(که www را به دامنه اصلی شما هدایت می‌کند)

برای راهنمایی دقیق‌تر برای بررسی DNS‌ها مقاله ما در مورد “برای بررسی DNS‌ها “ را مطالعه کنید.

۷. بررسی IP ارسال ایمیل در بلک‌لیست در سی‌پنل

در مواردی که ارسال ایمیل دچار اختلال شده باشد و مثلاً ایمیل‌های شما اسپم شوند، بلاک بودن IP سرور یکی از موارد مهمی است که باید بررسی شود. بلاک یا آزاد بودن IP سروری که دامنه بر روی آن ست شده است، باید چک شود. تغییر IP ارسال باید توسط ادمین سرور انجام شود. در صورتی که از هاست‌های اشتراکی استفاده می‌کنید، باید از میزبان هاست خود درخواست کنید تا در رابطه با این مورد شما را راهنمایی نماید.

۸. بررسی رکورد MX دامنه در سی‌پنل

رکورد MX مخفف Mail Exchanger است و یکی از پرکاربردترین رکوردهای DNS است. این رکورد مشخص می‌کند که ایمیل سرور دامنه کجاست تا ایمیل‌ها را به‌سوی آن هدایت کند. تنظیم نادرست این رکورد می‌تواند مانع از دریافت ایمیل شود.

نحوه بررسی در سی‌پنل:
برای بررسی و تنظیم رکوردهای MX، وارد بخش “Zone Editor” در قسمت “Domains” شوید. در این بخش می‌توانید رکوردهای MX را مشاهده و ویرایش کنید. مثال رکورد

 MX: yourdomain.com MX 0 mail.yourdomain.com mail.yourdomain.com A 192.0.2.1 

(که 192.0.2.1 آدرس IP سرور ایمیل شما است)

• 0: این عدد اولویت (Priority) رکورد MX را نشان می‌دهد. هرچه عدد کمتر باشد، اولویت بالاتری دارد. در صورت وجود چندین رکورد MX، ایمیل ابتدا به سروری با اولویت کمتر ارسال می‌شود.
• mail.yourdomain.com : نام هاست سرور ایمیل شما است. این نام هاست باید خودش یک رکورد A داشته باشد که به آدرس IP سرور ایمیل اشاره کند.

برای راهنمایی دقیق‌تر در مورد رکورد MX مقاله ما در مورد “رکورد MX در سی‌پنل” را مطالعه کنید.