بررسی disk usage در سی‌پنل (cPanel)

پر شدن فضای دیسک هاست یا سرور می‌تواند منجر به بروز مشکلات مختلفی شود؛ از جمله کاهش سرعت لود سایت، اختلال در اتصال FTP، مشکلات در فرآیند بکاپ‌گیری، عدم ارسال یا دریافت ایمیل و حتی از کار افتادن بخش‌هایی از سایت. در این مقاله نحوه بررسی disk usage در کنترل پنل cPanel و روش‌های آزادسازی فضا را آموزش می‌دهیم.

مشاهده فضای دیسک مصرف شده در cPanel

پس از ورود به سی‌پنل، در صفحه اصلی و در بخش “Statistics” یا “Metrics” (معمولاً در سمت راست یا پایین صفحه)، می‌توانید موارد زیر را مشاهده کنید:

• Disk Usage: میزان فضای مصرف‌شده نسبت به کل فضای مجاز
• File Usage (Inodes): تعداد فایل‌ها و دایرکتوری‌های مصرف‌شده

برای بررسی دقیق‌تر، روی گزینه Disk Usage یا از منوی اصلی روی آیکون Disk Usage کلیک کنید. در این بخش نموداری از میزان مصرف هر مسیر از فایل‌سیستم نمایش داده می‌شود و می‌توانید پوشه‌هایی که بیشترین فضا را اشغال کرده‌اند شناسایی کنید.

نکته: رنگ نمودارها و وضعیت نوار مصرف می‌تواند نشان‌دهنده هشدار یا پر بودن بیش از حد مجاز باشد.

بررسی دقیق مصرف دیسک

در صفحه Disk Usage، لیستی از مسیرها و حجم مصرفی آن‌ها نمایش داده می‌شود، مانند:

• /home/username/mail/ (فایل‌های ایمیل)
• /home/username/public_html/ (فایل‌های سایت)
• /home/username/mysql/ (دیتابیس‌ها)

برای بررسی دقیق‌تر هر مسیر، می‌توانید از File Manager استفاده کنید و وارد هر پوشه شوید تا حجم آن را مشاهده و بررسی کنید.

روش‌های آزادسازی فضای دیسک در cPanel

۱. حذف فایل‌های error_log

فایل‌های error_log معمولاً در مسیر اصلی هاست یا داخل public_html قرار دارند. اگر اسکریپت سایت شما خطا تولید کند، این فایل‌ها ممکن است بسیار حجیم شوند.

شما می‌توانید این فایل‌ها را بدون نگرانی حذف کنید.

نکته: برای جلوگیری از افزایش مجدد حجم فایل، پس از حذف فایل، یک فایل جدید با همین نام ایجاد کنید و پرمیژن آن را به 444 تنظیم کنید تا قابل نوشتن نباشد.

۲. حذف بکاپ‌های قدیمی

ممکن است شما به صورت دستی از سایت خود بکاپ گرفته باشید و این بکاپ‌ها فضای زیادی از هاست را اشغال کرده باشند. این فایل‌ها معمولاً در مسیر /home/username/ یا در پوشه‌ای به نام backup یا backups قرار دارند.

فایل‌های بکاپ را بررسی و در صورت عدم نیاز حذف کنید.

نکته: اگر هاست شما اشتراکی است، بکاپ‌هایی که شرکت هاستینگ از سایت شما تهیه می‌کند معمولاً در سرور دیگری ذخیره می‌شوند و فضایی از هاست شما را اشغال نمی‌کنند، مگر اینکه خلاف آن مشخص شود.

۳. پاک‌سازی ایمیل‌های قدیمی

ایمیل‌ها (به‌خصوص ایمیل‌های اسپم یا Junk) نیز می‌توانند فضای زیادی اشغال کنند. برای پاک‌سازی آن‌ها:

1. وارد Email Accounts شوید.
2. کنار هر ایمیل روی Manage کلیک کنید.
3. از بخش Current Storage Usage، روی گزینه Free up Email Storage کلیک کرده و ایمیل‌های قدیمی یا بی‌استفاده را حذف کنید.

۴. حذف کش افزونه‌ها و فایل‌های موقتی

اگر از سیستم‌های مدیریت محتوا مثل وردپرس استفاده می‌کنید، کش افزونه‌ها مانند WP Super Cache یا LiteSpeed Cache ممکن است فضای زیادی بگیرند.

وارد File Manager شوید و پوشه‌های کش مانند wp-content/cache/ را بررسی و در صورت نیاز پاک کنید.

نکات مهم:

• در سی‌پنل، سایزی که کنار پوشه‌ها نمایش داده می‌شود همیشه دقیق نیست. برای بررسی دقیق‌تر باید وارد پوشه شوید و حجم فایل‌ها را مشاهده کنید.
• از ابزارهای موجود مانند Terminal در سی‌پنل برای اجرای دستورات مانند du -sh * نیز می‌توان جهت بررسی استفاده کرد (درصورت فعال بودن SSH یا ترمینال).
• پیش از حذف هر فایل، مطمئن شوید که فایل حیاتی برای سایت یا سرویس خاصی نیست.

در صورت مدیریت اصولی فایل‌ها و مصرف منابع، می‌توانید از بروز مشکلات ناشی از پر شدن دیسک جلوگیری کنید و کارایی سایت خود را حفظ نمایید.