آیا می‌توان چند رکورد MX برای یک دامنه تعریف کرد؟

بله. برای یک دامنه می‌توان چند رکورد MX تعریف کرد. این کار معمولاً برای افزایش پایداری سرویس ایمیل، ایجاد Mail Server پشتیبان یا توزیع دریافت ایمیل میان چند سرور انجام می‌شود.
در این مقاله بررسی می‌ کنیم چند رکورد MX چگونه کار می‌کنند، عدد Priority چه مفهومی دارد و هنگام پیکربندی آنها باید به چه نکاتی توجه شود.

رکورد MX چیست؟

رکورد MX یا Mail Exchanger مشخص می‌کند ایمیل‌های ورودی یک دامنه باید به کدام Mail Server تحویل داده شوند.
برای مثال، رکورد زیر اعلام می‌کند ایمیل‌های دامنه example.com باید به سرور mail.example.com ارسال شوند:

Type: MX
Name: @
Mail Server: mail.example.com
Priority: 10

برای آشنایی کامل با این رکورد، مقاله رکورد MX چیست و چگونه کار می‌کند؟ را مطالعه کنید.

تعریف چند رکورد MX چگونه انجام می‌شود؟

برای یک دامنه می‌توان چند رکورد MX با مقصدها و Priorityهای متفاوت تعریف کرد. برای نمونه:

سرور ارسال‌ کننده ابتدا MX های دامنه را دریافت می‌کند و مقصد ها را بر اساس Priority مرتب می‌کند. در رکورد MX، عدد پایین‌ تر اولویت بیشتری دارد. اگر تحویل پیام به سرور اول موفق نباشد، سرور ارسال‌ کننده می‌تواند مقصد های بعدی را امتحان کند.
در مثال بالا ترتیب تلاش به شکل زیر است:

mail1.example.com
       ↓
mail2.example.com
       ↓
mail3.example.com

Priority در رکورد MX چیست؟

Priority یا Preference عددی است که ترتیب انتخاب Mail Serverها را مشخص می‌کند. قاعده اصلی به شکل زیر است:

عدد کمتر = اولویت بیشتر

برای مثال:

MX 10 mail1.example.com
MX 20 mail2.example.com

در این حالت، ایمیل ابتدا به mail1.example.com ارسال می‌شود. اگر این سرور در دسترس نباشد یا اتصال به آن برقرار نشود، تحویل به mail2.example.com آزمایش می‌شود.
عددهای Priority لازم نیست حتماً پشت‌سرهم باشند. مقادیر زیر نیز صحیح هستند:

5
10
50

فاصله میان اعداد اهمیتی ندارد؛ فقط ترتیب آن‌ها مقایسه می‌شود.

چند رکورد MX با Priority یکسان

می‌توان چند MX با Priority یکسان نیز تعریف کرد:

MX 10 mail1.example.com
MX 10 mail2.example.com

در این حالت، هر دو Mail Server در یک سطح اولویت قرار دارند. فرستنده می‌تواند تحویل ایمیل را میان مقصد های هم‌ اولویت توزیع کند. استاندارد SMTP مشخص می‌کند که در نبود دلیل مشخص برای ترجیح یکی از مقصد های هم‌ اولویت، انتخاب باید میان آن‌ها توزیع شود.
این ساختار می‌تواند برای توزیع بار استفاده شود، اما یک Load Balancer دقیق و قابل‌ کنترل محسوب نمی‌شود؛ زیرا انتخاب نهایی توسط Mail Server فرستنده انجام می‌شود.

کاربردهای چند رکورد MX

ایجاد Mail Server پشتیبان

رایج‌ترین کاربرد، تعریف یک سرور اصلی و یک سرور Backup است:

MX 10 primary.example.com
MX 20 backup.example.com

اگر سرور اصلی موقتاً در دسترس نباشد، فرستنده می‌تواند پیام را به سرور پشتیبان تحویل دهد. سرور Backup باید به‌ درستی پیکربندی شده باشد تا پیام را نگهداری کرده و پس از در دسترس قرار گرفتن سرور اصلی، آن را منتقل کند.

افزایش دسترس‌ پذیری سرویس ایمیل

در زیرساخت‌ های دارای چند Mail Server، چند MX مانع وابستگی کامل دریافت ایمیل به یک سرور می‌شود. با این‌ حال، فقط ایجاد رکورد دوم برای دستیابی به High Availability کافی نیست. سرورهای ایمیل باید از نظر موارد زیر نیز هماهنگ باشند:

• دامنه‌ها و Mailboxهای معتبر
• تنظیمات Relay
• سیستم ضداسپم
• Certificate ها
• صف ارسال و دریافت

برای آشنایی با اجزای سرویس ایمیل، مقاله Mail Server چیست و چگونه کار می‌کند؟ را مطالعه کنید.

توزیع دریافت ایمیل

قرار دادن چند Mail Server با Priority یکسان می‌تواند بخشی از ایمیل‌ های ورودی را میان آنها توزیع کند. برای مثال:

MX 10 mx1.example.com
MX 10 mx2.example.com

اما همه فرستنده‌ ها الزاماً ترافیک را به‌ صورت کاملاً مساوی تقسیم نمی‌کنند. بنابراین نباید انتظار داشت هر سرور دقیقاً ۵۰ درصد پیام‌ ها را دریافت کند.

آیا چند MX باعث همگام‌ سازی ایمیل‌ها می‌شود؟

خیر. رکورد MX فقط مسیر تحویل ایمیل ورودی را مشخص می‌کند. تعریف چند MX به‌ تنهایی باعث موارد زیر نمی‌شود:

• همگام‌ سازی Mailbox ها
• یکسان شدن کاربران
• انتقال خودکار پیام میان سرورها
• همگام شدن پوشه‌های Inbox و Sent

برای مثال، اگر ایمیل به سرور دوم تحویل داده شود اما Mailbox کاربر روی آن وجود نداشته باشد، ممکن است پیام رد شود یا در صف باقی بماند. بنابراین قبل از افزودن MX دوم باید نحوه دریافت، نگهداری و انتقال پیام در سرور پشتیبان مشخص شده باشد.

نکات مهم هنگام تعریف چند MX

مقصد MX باید Hostname باشد

در قسمت مقصد رکورد MX باید نام یک سرور وارد شود:

mail1.example.com

وارد کردن مستقیم IP به‌عنوان مقصد MX صحیح نیست:

192.0.2.10

برای Hostname مربوط به Mail Server باید رکورد A معتبر وجود داشته باشد. مستندات DNS نیز مقصد MX را به‌ صورت نام معتبر Mail Server تعریف می‌کنند.
نمونه صحیح:

mail1.example.com  A   192.0.2.10
example.com        MX  10 mail1.example.com

تمام سرورها باید ایمیل دامنه را بپذیرند

هر Mail Server قرارگرفته در MX باید برای دامنه مورد نظر پیکربندی شده باشد. در غیر این صورت ممکن است با خطا هایی مانند موارد زیر مواجه شوید:

Relay denied
Recipient rejected
User unknown
Domain not found

SPF و DKIM با MX متفاوت هستند

افزودن MX دوم به معنی اصلاح خودکار SPF یا DKIM نیست. اگر سرور دوم فقط ایمیل دریافت می‌کند، معمولاً نیازی نیست IP آن به SPF اضافه شود. اما اگر از طرف دامنه ایمیل ارسال می‌کند، تنظیمات SPF، DKIM و احتمالاً DMARC باید متناسب با آن اصلاح شوند.
برای اطلاعات بیشتر به مقالات DKIM و SPF چیست؟ و کاربرد رکورد DKIM چیست؟ مراجعه کنید.

سرور پشتیبان نباید Open Relay باشد

سرور Backup باید فقط ایمیل دامنه‌ های مجاز را قبول کند. تنظیم اشتباه Relay ممکن است باعث سوءاستفاده از سرور برای ارسال اسپم شود. همچنین بهتر است سرور پشتیبان فهرست کاربران معتبر دامنه را بشناسد تا پیام‌ های ارسال‌ شده به آدرس‌ های جعلی را قبول نکند.

آیا تعداد MXها محدود است؟

DNS امکان تعریف چندین رکورد MX را فراهم می‌کند و یک محدودیت ثابت و کاربردی مانند «حداکثر دو رکورد» وجود ندارد. با این‌ حال، ایجاد تعداد زیادی MX معمولاً ضروری نیست و مدیریت سرویس را پیچیده می‌کند. برای بیشتر زیرساخت‌ ها، یک سرور اصلی و یک یا دو سرور جایگزین کافی است.

جمع‌بندی

برای یک دامنه می‌توان چند رکورد MX تعریف کرد. عدد Priority ترتیب انتخاب Mail Serverها را مشخص می‌کند و عدد پایین‌ تر دارای اولویت بیشتر است. MXهایی با Priority متفاوت معمولاً برای ایجاد سرور اصلی و پشتیبان استفاده می‌شوند. MXهای دارای Priority یکسان نیز می‌توانند تحویل ایمیل را میان چند سرور توزیع کنند. با این‌ حال، چند MX به‌ تنهایی باعث همگام‌ سازی Mailboxها یا ایجاد High Availability کامل نمی‌شود. تمام Mail Serverها باید برای دریافت ایمیل دامنه، مدیریت کاربران، Relay و انتقال پیام‌ ها به‌ درستی پیکربندی شده باشند.