جهش به محتوا
ورود کاربران
وبلاگسرورهای مجازیدیتاسنتر چیست؟ نامی آشنا در اینترنت
هر زمان نیاز به کمک داشتید، در کنار شما هستیم . با ما تماس بگیرید ( 031-3626 0000 ) یا درخواست خود را به صورت آنلاین ثبت نمایید.

دیتاسنتر چیست؟ نامی آشنا در اینترنت

وقتی که شما بخواهید از اینترنت استفاده کنید، تنها کاری که لازم است انجام دهید این است که پای سیستم خود بنشینید و یا اینکه موبایل خود را از جیبتان در آورید، اتصال اینترنت را برقرار کرده و مرورگر خود را باز کنید، اکنون اینترنت و شبکه گسترده‌ای که تمام جهان را به هم متصل کرده و تجارت جهانی را برای شما رقم زده است، پیش روی شما قرار دارد. اما اگر بخواهیم سری به پشت پرده این راحتی و آسودگی بزنیم با دنیایی پیچیده مواجه می‌شویم که به این راحتی‌ها نمی‌توان آن را درک کرد. درباره اینکه دیتاسنتر چیست باید گفت که ما با یکی از اصلی‌ترین استخوان‌بندی‌های اینترنت طرف هستیم که اینترنت را برای ما سر پا نگه داشته‌اند و بار اصلی اینترنت بر دوش این عناصر بزرگ می‌باشد. در ادامه مقاله به‌صورت کامل در رابطه با دیتاسنتر و کارکرد آن توضیح خواهیم داد. 

 

دیتاسنتر چیست؟

از اوایل دهه ۹۰ میلادی با به وجود آمدن مفهوم وب در اینترنت و پروتكل HTTP كه به‌سادگی امكان به اشتراك گذاشتن مستندات در اینترنت را برای کاربران فراهم می‌کرد، روزبه‌روز بر تعداد كاربران اينترنت افزوده شد. همچنین با زیاد شدن كاربران، بالا رفتن حجم مستندات و سادگی انتشار اطلاعات در اینترنت، مفاهیم تجاری نیز وارد عرصه اینترنت شدند. در چنین شرایطی هر شرکت یا سازمانی تصمیم به راه‌اندازی سایت‌های اینترنتی و یا به‌صورت فراتر، پایگاه داده‌ای تحت وب گرفته که به کمک آن، اغلب خدمات خود به کاربرانشان را از طریق اینترنت و بدون نیاز به حضور آنها در محل شرکت یا سازمان موردنظر، ارائه نمایند. از طرفی راه‌اندازی چنین سرویسی نیازمند تامین تجهیزات گران‌قیمت، استخدام نفرات متخصص و صرف هزینه بالا می‌باشد.

دیتا سنتر

راه‌حل این مشکل، راه‌اندازی مراكز خاصی تحت عنوان Data Center یا مرکز داده می‌باشد. Data Centerها با در اختیار داشتن خطوط پرسرعت اینترنت، سرورهای قوی و متعدد، تجهیزات پیشرفته تامین برق، تهویه مطبوع و متخصصین مجرب، امكان راه‌اندازی سرورهای وب را برای عموم مردم ممكن ساخته‌اند. شرکت‌های تجاری، سازمان‌ها و عموم مردم می‌توانند با اجاره كردن فضای محدودی در این دیتاسنترها، وب‌سایت‌های  خود را در معرض دید عموم قرار داده و با صرف حداقل هزینه بهترین سرویس ممکن را به‌دست آورند. برخی شرکت‌های بزرگ نیز با توجه به نیاز خود، اقدام به اجاره كردن یک سرور در دیتاسنتر می‌نمایند و آن را با استفاده از مکانیزم‌هایی برای کنترل از راه دور یا همان Remote Control به کار می‌گیرند. اكنون با توجه به رشد سریع اینترنت، روزبه‌روز به تعداد Data Centerها اضافه می‌شود به‌‌طوری كه در حال حاضر در اكثر كشورهای پیشرفته این مراكز وجود دارند.

اگر بخواهیم به‌صورت خلاصه بگوییم که دیتاسنتر چیست باید بگوییم، Data Center به مجموعه‌ای از سرویس‌دهنده‌ها، زیرساخت‌‌های ارتباطی، امنیتی و تجهیزات الکترونیکی گفته می‌‌شود که برای ارائه، نگهداری و پشتیبانی از سرویس‌‌های تحت شبکه (اینترنت، اینترانت، اکسترانت) به کار گرفته می‌شوند.

Data Center، بسته به نوع کاربردی که برای آن تعریف شده است، می‌‌تواند به‌عنوان یک مرکز پردازشی، مرکز ذخیره داده، مرکز جمع‌آوری داده و یا تمامی این موارد عمل کند. مراکز داده بسیار عظیم و متنوعی در سراسر شبکه جهانی اینترنت در حال سرویس‌دهی هستند که برخی از این مراکز استفاده تجاری محدود درون‌سازمانی دارند و برخی دیگر در اینترنت به‌صورت تجاری و یا عمومی قابل استفاده هستند.

 

مطرح‌ترین دیتاسنترهای جهان

دیتاسنترها یکی از اصلی‌ترین و مهمترین زیرساخت‌های اینترنتی هستند که در واقع بار اصلی اینترنت را به دوش می‌کشند و مسئولیت ذخیره‌سازی داده‌های ما را بر عهده دارند. به‌طورقطع وقتی شما داده‌ای را در فضای ابری ذخیره‌سازی می‌کنید و یا حتی فایل‌هایی که در ایمیل خود آپلود کرده‌اید، از فضای یک دیتاسنتر استفاده کرده‌اید.

 

مایکروسافت

Data Center شیکاگوی مایکروسافت یکی از بزرگترین Data Centerهای دنیا با ۶۵ هزار متر مربع، میزبان حدود یک میلیون سرور است که در واحدهای ۱۵۰۰تایی دسته‌بندی شده‌اند.

 

گوگل

دیتاسنتر گوگل هیچ‌گاه رسماً تعداد سرورهای خود را اعلام نکرده؛ ولی می‌گویند این شرکت صاحب بیش از ۹۰۰ هزار سرور است. حتی عجیب نیست اگر گوگل را با ۱۳ مرکز داده در سراسر دنیا مالک بزرگترین Data Center جهان بنامیم.

 

آمازون

یکی از معروف‌ترین دیتاسنترها و ارائه‌دهندگان خدمات ابری در دنیا است. این دیتاسنتر کار خود را در سال 2006 شروع کرده و اکنون به بزرگترین ارائه‌دهنده خدمات کلود و CDN (برای اطلاعات بیشتر به مقاله CDN چیست مراجعه کنید) در دنیا تبدیل شده است. دیتاسنترهای آمازون جزو پیشروترین و جدیدترین دیتاسنترهای دنیا در زمینه‌های مختلف مانند تاسیسات و تامین نیروی برق به‌حساب می‌آیند.

 

دیتاسنتر Hetzner

هتزنر نیز یکی دیگر از دیتاسنترهای معروف اروپایی است که در زمینه کاری خود و ارائه خدمات سرور یک قطب بزرگ به‌حساب می‌آید. این دیتاسنتر آلمانی با توجه به موقعیت ویژه خود در بایرن آلمان، سهم بزرگی از ترافیک کشورهای اروپایی و دنیا را به خود اختصاص داده است.

همان‌طور که دیدیم نام‌های بزرگ و مطرحی در عرصه بین‌المللی وجود دارند. اما در داخل کشور نیز دیتاسنترهای بزرگی هستند که از بین آنها می‌توان به افرانت، پارس آنلاین و ابر آروان اشاره کرد. برای اطلاعات بیشتر درباره دیتاسنتر هتزنر به مقاله Hetzner چیست مراجعه کنید.

مطرح ترین دیتاسنتر ها

ساختار اصلی دیتاسنتر چیست؟

 

بنای دیتاسنتر

با توجه به این نکته که اکثر سرورهای وب از نوع Desktop هستند، ساختمان دیتاسنترها اکثرا با سقف‌های بلند ساخته می‌شوند که علاوه بر تهویه هوا، امکان قرار دادن سرورهای بیشتر را می‌دهند. همچنین در تمامی Data Centerها، مسیرهایی برای گذراندن کابل‌های شبکه و کابل‌های برق وجود دارد. علاوه بر این موارد، وجود سیستم تهویه قوی برای پایین نگه داشتن دمای سرورها ضروری می‌باشد. البته مشخصاتی همچون وجود سقف کاذب، کف کاذب و همچنین سیستم اطفاء‌ حریق در برخی موارد توصیه شده است.

 

دستگاه‌های ذخیره‌سازی اطلاعات (Storage)

ذخیره‌سازی متصل به شبکه (Nas) دستگاهی است که به‌صورت اشتراکی در شبکه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

وجود سیستم‌های پشتیبان‌گیری

با توجه به سیاست‌های Data Center و نیاز پروژه، پشتیبان‌گیری از اطلاعات امری کاملا ضروری می‌باشد.

 

سیستم برق پشتیبان

یکی از مهم‌ترین مسائل در Data Center سرویس‌دهی بدون وقفه به مشتریان می‌باشد. با توجه به امکان قطع برق به دلایل مختلف همچون حوادث غیرمترقبه یا جنگ، نیاز به سیستم برق پشتیبان ضروری است. معمولاً  Data Centerهای بزرگ از UPSهای مخصوصی استفاده می‌کنند که امکان سرویس‌دهی به بیش از صدها سرور را دارند. علاوه بر سیستم UPS، ژنراتورهای قوی نیز درData Center وجود دارد تا در صورت قطع بلندمدت برق، سرویس‌دهی بدون وقفه انجام شود.

 

دسته‌بندی دیتاسنتر چیست؟

مراکز داده را با توجه به اندازه و کارکرد به‌دسته‌های زیر تقسیم می‌کنیم:

  1. شبکه‌های سازمانی، تجاری و یا دانشگاهی (Campus)
  2. شبکه‌های خصوصی WAN
  3. فراهم‌کننده‌های سرویس (SP)
  4. مراکز داده اینترنتی (IDC)
  5. مراکز داده فراسازمانی (Extranet)
  6. مراکز داده محلی (Intranet)

واحد IT یکی از قسمت‌های بسیار مهم از هر سازمان و شرکت در سراسر جهان می‌باشد. توجه به این واحد و ارتقاء آن یکی از نکات اصلی جهت تداوم کسب‌و‌کار می‌باشد. شرکت‌ها برای اجرای عملیات خود به  سیستم‌های اطلاعاتی متکی هستند . اگر یک سیستم در دسترس نباشد، ممکن است عملیات شرکت دچار اختلال و یا به‌طور کامل متوقف شود. ارائه یک زیرساخت قابل‌ِاعتماد به‌‌منظور به حداقل رساندن احتمال اختلال برای انجام عملیات IT لازم است. از موارد مهم دیگر، امنیت اطلاعات می‌باشد. به همین دلیل Data Centerها به‌عنوان یک محیط امن که احتمال نقض امنیت را به حداقل می‌رساند، مورد توجه قرار می‌گیرند.

 

بزرگترین دیتاسنترهای ایران کدامند؟

اکنون می‌دانیم که دیتاسنترها قرار است برای ما چه کاری را انجام دهند و ما چه انتظاراتی از آنها داریم، اما در مورد اینکه کدام‌یک از این دیتاسنترها در ایران وجود دارند و اوضاع دیتاسنترهایی که در دسترس ما می‌باشد به چه صورتی است صحبتی به میان نیامده است. در این بخش از مقاله قرار است که به‌صورت مفصل این موضوع را دنبال کنیم. بسته به کاربردهایی که هر کدام از این دیتاسنترها دارند، دیتاسنترهای مختلفی در ایران وجود دارد که هر کدام از آنها به‌عنوان بزرگترین در حوزه خود معرفی می‌شوند. 

 

افرانت

افرانت بزرگترین دیتاسنتر ایران است، این دیتاسنتر یکی از اصلی‌ترین دیتاسنترهای ایران است که در تهران واقع شده است و خیلی از سرورهایی که در اختیار این دیتاسنترها و هاستینگ‌ها قرار دارد از این دیتاسنتر اجاره شده است. این مجموعه را می‌توان بزرگترین و اصلی‌ترین مرکز نگهداری از تجهیزات اینترنتی و سرورها در ایران معرفی کرد و خیلی از سازمان‌های دولتی از خدمات آن استفاده می‌کنند. در مورد این دیتاسنتر باید گفت که یک کارایی عمومی و چندمنظوره دارد و سرورهایی که در آن قرار دارند در هر زمینه‌ای خدمات می‌دهند.

بخش اصلی خدمات میزبانی وب در ایران بر عهده این دیتاسنتر می‌باشد و کارهایی مانند پردازش‌های ابری، راه‌اندازی ابرهای خصوصی و عمومی و همین‌طور ابرهای هیبریدی (برای اطلاعات بیشتر در این رابطه به مقاله ابر هیبریدی چیست مراجعه کنید) را نیز ارائه می‌کند.

در مقاله افرانت چیست در مورد اینکه این دیتاسنتر چه ویژگی‌هایی دارد به‌طور کامل صحبت کردیم و در صورتی که نیاز به اطلاعات بیشتری در مورد این دیتاسنتر بزرگ دارید به آن مراجعه کنید.

 

پارس آنلاین

یکی دیگر از دیتاسنترهای ایران که می‌توان آن را هم جزو دیتاسنترهای بزرگ معرفی  کرد و معمولا بعد از افرانت به آن اشاره می‌شود، دیتاسنتر پارس آنلاین می‌باشد. پارس آنلاین کار خود را از سال 1378 آغاز کرده و مطمئنا ما نام آن را به‌عنوان یکی از شرکت‌های ISP یا همان ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی که سرویس‌هایی مانند اینترنت ADSL را ارائه می‌کند را شنیده‌ایم. دیتاسنتری که این سرویس‌دهنده دارد یکی از دیتاسنترهای بزرگ ایران می‌باشد که عموما به ارائه خدمات وب مشغول است و گستردگی کمتری را از نظر تعداد خدماتی که ارائه می‌کند نسبت به افرانت دارد. اما با این وجود باز هم جزو بزرگترین دیتاسنترهای ایران به شمار می‌رود.

 

دیتاسنتر بانک ملی

یکی دیگر از دیتاسنترهایی که می‌توان آن را هم برای این مورد در نظر گرفت دیتاسنتر بانک ملی می‌باشد. در مورد اینکه کارایی این دیتاسنتر چیست باید گفت که این دیتاسنتر مسئول ذخیره‌سازی اطلاعات بانکی کشور است و خیلی از بانک‌ها از سرورهای این دیتاسنتر برای ذخیره‌سازی اطلاعات خود و تایید تراکنش‌های مالی استفاده می‌کنند.

این دیتاسنتر به‌نوعی یک دیتاسنتر دولتی است که خدمات خود را در حوزه بانکی ارائه می‌کند از محافظت‌شده‌ترین و مهمترین دیتاسنترهای ایران به شمار می‌رود.

 

دیتاسنتر شرکت ارتباطات زیرساخت

یکی از دیتاسنترهای دیگر که می‌توان به‌عنوان یک دیتاسنتر بزرگ از آن نام برد دیتاسنتر مربوط به شرکت ارتباطات زیرساخت یا همان مخابرات است. این دیتاسنتر به‌نوعی اصلی‌ترین راه ارتباطی ایران با اینترنت بیرون را تشکیل می‌دهد و کلیه ISPها و ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی باید از پهنای باندی که این دیتاسنتر ارائه می‌کند برای فراهم کردن ارتباط با اینترنت جهانی استفاده کنند.

این دیتاسنتر بزرگ سایت‌ها و خدمات میزبانی مختلفی را برای خود دارد اما به‌صورت عمومی سرویسی را به کاربران ارائه نمی‌کند. در اصل باید گفت که این دیتاسنتر در کاربرد اصلی خود یک DNS سرور بزرگ است که خیلی از روتینگ‌های داخل ایران را هدایت کرده و اطلاعات مهمی مانند اطلاعات مسیریابی و IPهای دامنه‌های ملی را هم در خود ذخیره کرده و می‌تواند در اختیار کاربرانی که از هر جای دنیا می‌خواهند به آن دسترسی پیدا کنند قرار دهد. در صورتی که این موضوع و این نوع از کاربرد ابهامی برای شما دارد لازم است که با کارکرد DNS و سازوکاری که اینترنت دارد بیشتر آشنا شوید و مقاله DNS چیست می‌تواند اطلاعات خوبی را در این مورد به شما بدهد.

 

دیتاسنتر ایرانسل

این دیتاسنتر را هم می‌توان به‌عنوان یکی از دیتاسنترهای جدید و بزرگ معرفی کرد. این دیتاسنتر در سال 99 افتتاح شد و یکی از دیتاسنترهایی است که اپراتور ایرانسل از آن برای ارائه سرویس‌های تلفن همراه و سرویس‌های اینترنتی استفاده می‌کند. عموم فعالیت این دیتاسنتر معطوف به خود ایرانسل بود اما از ابتدای سال 1400 این دیتاسنتر خدمات IaaS یا همان زیرساخت را به‌عنوان سرویس که در زبان ساده همان سرور اختصاصی خودمان است را هم به کاربران ارائه می‌کند.

درکل می‌شود این دیتاسنتر را به‌عنوان یک دیتاسنتر خصوصی که برای اهداف خاص ایجاد شده اما با توجه به پتانسیل‌هایی که دارد سرویس‌هایی را به عموم هم ارائه می‌کند، معرفی کرد.

دیتاسنتر و معضل مصرف انرژی

در ابتدای مقاله به این امر که وجود دیتاسنترها چقدر برای برقراری اینترنت و ارتباطاتی که امروز شالوده دنیای ما است، ضروری می‌باشد صحبت کردیم و اکنون که به اینجای متن رسیده‌ایم دیدیم که تقریبا مهمترین المان در ساختار اینترنت را این دیتاسنترها تشکیل داده‌اند. اما در مورد این مراکز داده موضوعی وجود دارد که باید به‌صورت جدی بررسی شود و شاید اگر این بررسی‌ها نتواند ما را قانع کند نیاز باشد تا برای آینده بشریت هم که شده، تغییری اساسی در ساختار اینترنت و این عضو بزرگ صورت گیرد.

مشکل از آنجا شروع شد که در بررسی‌ها و آمارهایی که در سال 2007 ارائه شد، تقریبا 2% از گازهای گلخانه‌ای تولید شده در جهان که از اثرات آنها در تغییر آب‌وهوای زمین آگاه هستیم، بر اثر فعالیت دیتاسنترها تولید شده بود. شاید این سوال پیش بیاید که در این میان نقش دیتاسنتر چیست و این موضوعات چه ربطی به دیتاسنتر دارد. در ابتدای مقاله و وقتی به بررسی این موضوع که دیتاسنتر چیست می‌پرداختیم دیدیم که دیتاسنترها یک یا چند سالن بزرگ پر از سرورهای قدرتمند دارند. بدیهی است که این سرورها برای کارکردن به نیروی برق نیز احتیاج دارند و انرژی موردنیاز آنها باید تامین شود تا بتوانند بی‌عیب‌ونقص کار کنند.

در بیشتر کشورهای جهان اصلی‌ترین منبع تولید برق سوخت‌های فسیلی است و می‌توان نتیجه گرفت که دیتاسنترها به‌صورت غیرمستقیم در بالا بردن مصرف این نوع از سوخت و در پی آن بالا رفتن تولید گازهای گلخانه‌ای و گرمایش زمین نقش داشته‌اند. بنابراین باید تلاش‌هایی صورت گیرد تا دیتاسنترها را به‌عنوان یکی از مهمترین مراکز اینترنتی و المان‌های در حال کار تا حدودی از این موضوع دور کرد. هنوز روشی که بتوان برای جایگزین شدن به‌عنوان یک دیتاسنتر معرفی شود وجود ندارد، اما روش‌های مختلفی ایجاد شده‌اند تا بتوانند برق مصرفی دیتاسنترها را کاهش داده و یا آنها را از سوخت پاک تامین کنند. اصطلاحا به این دیتاسنترها دیتاسنترهای سبز یا Green Datacenter گفته می‌شود که در ادامه بیشتر به آنها می‌پردازیم.

ساختار دیتاسنتر

Green Datacenter چیست؟

این دیتاسنترها تمامی انرژی موردنیاز خود را از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر به‌دست می‌آورند. تعدادی از کشورهای پیشرفته مانند، کانادا، نروژ، سوئیس، سوئد و فنلاند، پروژه‌های بزرگی را برای راه‌اندازی این دیتاسنترها آغاز کرده و تا حدودی نیز موفق بودند. ازین‌رو اقدامات مختلفی است که در یک دیتاسنتر سبز می‌تواند انجام شود که عبارتند از:

  1. استفاده از نیروگاه‌های بادی و خورشیدی برای انرژی برق موردنیاز دیتاسنترها
  2. استفاده از دستگاه‌هایی با مصرف پایین‌تر که اصطلاحا به این دیتاسنترها Low Voltage Datacenter گفته می‌شود.
  3. بالا بردن بازدهی و استفاده از دستگاه‌هایی با برچسب انرژی بالا که می‌تواند با کمترین مصرف برق بیشترین بازدهی را داشته باشد.
  4. استفاده از سیستم‌های خنک‌کننده با آب به جای کولرهایی که برای خنک کردن سرورها انجام می‌شود.

البته موارد دیگری نیز وجود دارد که در یک دیتاسنتر سبز به کار گرفته می‌شود. هرچند که این کشورها نامی برای این نوع از دیتاسنترهای خود انتخاب کرده و مشغول به تحقیق در این زمینه شده‌اند اما دو شرکت بزرگ پیشرو در این زمینه یعنی آمازون و مایکروسافت از آنها خیلی جلوتر بوده‌اند. کلود آمازون چندی پیش اعلام کرد که بیشتر برق مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تهیه می‌‌کند و برای اینکه بتواند این درصد استفاده را به صد برساند یک پروژه تحقیقاتی بزرگ را در چین راه‌اندازی کرده است.

همین‌طور مایکروسافت یکی از اصلی‌ترین فعالیت‌ها را در زمینه استفاده از آب برای خنک کردن دیتاسنترها انجام داده است و با فرستادن سرورهای خود به قعر دریا در سواحل کالیفرنیا این کار را انجام داده است. در این رویکرد سرورها درون تانکرهای فلزی که عموم آنها از بازیافت تانکرهای قدیمی سوخت تهیه شده بودند قرار گرفتند و به کانکتورهای ضد آب متصل شده و به اعماق آب فرستاده شدند. نبود نور و سرمای آب به‌‌‌صورت طبیعی می‌تواند این دستگاه‌ها را خنک نگه داشته و این سرورها تا مدت زیادی بدون مشکل کار خواهند کرد. بدون اینکه هزینه‌ای برای سیستم‌های خنک‌کننده پرداخت شود که بسیار هم گران می‌‌باشد.

 

نتیجه‌گیری

در این مقاله در مورد اینکه دیتاسنتر چیست با هم صحبت کردیم و دیدیم که این عضو اصلی اینترنت و بستر زیرساخت چه ویژگی‌هایی دارد. دیتاسنتر را می‌توان به‌عنوان یکی از مهمترین سرویس‌دهنده‌ها ارزیابی کرد ولی از نظر اقتصادی استفاده از سرویس‌های بالایی که این ارائه‌دهندگان به شما می‌دهند، به هیچ عنوان حتی برای کسب‌وکارهای بزرگ نیز به‌صرفه نمی‌باشد و معمولا هاستینگ‌ها و افراد فعال در حوزه آی‌تی که خود ارائه‌کننده خدماتی از این دست هستند به‌سراغ این سرویس‌ها می‌روند. اگر شما نیاز به یک سرویس خوب و حرفه‌ای و البته با صرفه اقتصادی، از نوع سرور اختصاصی و یا سرور مجازی دارید که توسط این دیتاسنترها ارائه می‌شوند می‌توانید از سرویس‌های مارال هاست استفاده نمایید.

این مقاله برای شما مفید بود؟
بلهخیر

دیدگاهتان را بنویسید

Solve : *
12 × 21 =