جهش به محتوا
ورود کاربران
وبلاگوردپرسبهینه سازی دیتابیس وردپرس (آموزش قدم به قدم و ساده)
هر زمان نیاز به کمک داشتید، در کنار شما هستیم . با ما تماس بگیرید ( 031-3626 0000 ) یا درخواست خود را به صورت آنلاین ثبت نمایید.

بهینه سازی دیتابیس وردپرس (آموزش قدم به قدم و ساده)

یکی از موارد و مسائلی که وب مستر ها همیشه با آن دست و پنجه نرم می کرده اند سرعت سایتی است که دارند. سرعت می تواند یکی از مقوله های مهمی باشد که اهمیت آن باعث شده است به یک دغدغه اساسی تبدیل شود. روش های مختلفی برای افزایش سرعت سایت وجود دارد که می توان از آنها به کارکردی که پایگاه داده دارد اشاره کنیم. در واقع پایگاه داده یکی از اصلی ترین المان ها در تعیین سرعت سایت است و اگر پایگاه داده سایت ما به درستی کار کند می توان گفت ی گام بلند در بالا بردن سرعت برداشته ایم. این مفهوم که چطور می توان این پایگاه داده را بهینه سازی کرد، یکی از مهمترین کارهایی است که یک وب مستر برای سرپا نگه داشتن یک سایت وردپرس باید انجام دهد و همین موضوع بهینه سازی دیتابیس وردپرس را به یک اولویت بالا تبدیل می کند و ما را به این سمت می برد که کار پر خطر و پیچیده بهینه سازی دیتابیس را انجام دهیم.

در واقع بادی گفت که بهینه سازی دیتابیس وردپرس چندان هم کار سختی نیست و به راحتی انجام می گیرد اما با توجه به این مساله که دیتابیس و پایگاه داده از حساس ترین بخش های یک سایت به شمار می روند و دستکاری آنها می تواند اوضاع را حسابی به هم بریزد و خرابکاری هایی را ایجاد کند. کار کمی حساس شده است. در این مقاله بهترین آموزش ممکن برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس را ارائه خواهیم کرد اما قبل از ورود به آن لازم است که برای درست انجام شدن این کار بدانیم که دقیقا بهینه سازی دیتابیس وردپرس چه کاری را روی پایگاه داده سایت ما انجام می دهد و اصلا قرار است به چه میدانتی پا بگذاریدم.

 

کارایی دیتابیس و تاثیر آن در سرعت

وقتی که یک برنامه کامپیوتری بخواهد برای ما کار کند موارد متعددی وجود دارند که باید برای این منظور در کنار هم قرار بگیرند. یکی از مهمترین المان ها برای کار یک برنامه کامپیوتری پایگاه داده یا همان دیتابیس است. در واقع این بخش قسمت است که این برنامه اطلاعات مربوط به خود را در آن ذخیره می کند و باید گفت که تمامی موارد اطلاعاتی که برنامه ای با آنها سر و کار دارد در این بخش به صورت طبقه بندی شده در کنار هم قرار می گیرند. در مورد سایت های مختلف و وردپرس هم باید گفت که ما با یک برنامه کامپیوتری طرف هستیم و این برنامه هم مانند سایر برنامه ها به پایگاه داده ای نیاز دارد تا بتواند اطلاعات خود را در آن ذخیره کند.

کارایی دیتابیس و تاثیر آن در سرعت

وردپرس و سایر سیستم های مدیریت محتوا از سیستم صفحات پویا استفاده می کنند به این صورت که وقتی درخواستی برای سرور می رسد که یک صفحه از سایت مثلا یک نوشته وبلاگ برای کاربر نمایش داده شود، لازم است که این صفحه در هسته وردپرس به صورت کامل ساخته شده و برای کاربر ارسال شود. در زمان این ساخته شدن، اطلاعات ریز و درشت زیادی مورد نیاز است که ممکن است از رنگ فهرست محتوایی که در بالای هر محتوا قرار  میگیرد، تا وضعیت لینک و اطلاعات کلی صفحه و حتی محتوایی که سایت دارد را از پایگاه داده استخراج کرده و با استفاده از آنها کار را به انجام برساند.

این سیستم کاری در ابتدا برای ما به خوبی کار خواهد در و مشکلی پیش نمی آید اما باید گفت که داستان از جایی شروع خواهد شد که مدتی از کار سایت گذشته باشد و شما افزونه های ریز و درشت مختلف زیادی را روی سایت خود نصب کرده باشید که در این حالت می توان گفت اوضاع کمی سخت خواهد شد. این کار می تواند باعث شود که پایگاه داده هایی که در سیستم مدیریت محتوای وردپرس خدمت می کنند به یک پایگاه داده شلوغ و بزرگ تبدیل شده که جزئیات ریز و دشتی در آنها وجود داشت باشند و بعضا خیلی از آنها به کار ما نمی آید و پیدا کردن اطلاعاتی که سیستم لازم دارد سخت خواهد شد.

این موضوع می تواند باعث پایین آمدن سرعت سایت شود. در صورتی که این سوال برای شما پیش آمده است که این اوضاع چطور سرعت را پایین می آورد در بخش بعدی آن را توضیح خواهیم داد.

 

تاثیر پایگاه داده روی سرعت

در رابطه با تاثیراتی که پایگاه داده می تواند روی سرعت داشته باشد و باعث شده است که گذر ما به کارهایی مانند بهینه سازی دیتابیس وردپرس بیفتد باید گفت که پایگاه داده و دیتابیس یکی از پررنگ ترین نقش ها را در سرعت سایت دارد. اگر بخواهیم این مورد را بهتر باز کنیم، باید یک تعریف از سرعت سایت ارائه کنیم. وقتی که می گوییم سرعت یک سایت چه اندازه است در واقع منظور ما این است که از زمانی که درخواستی از طرف کاربر برای دسترسی به یک صفحه از سایت به طرف سرور ارسال شده، این درخواست توسط سرور خوانده شود و پاسخ مناسب به آن داده شده و صفحه برای کاربر نمایش داده شود، چه اندازه طول می کشد. هر چه این زمان کمتر باشد سایت ما سرعت بیشتری دارد.

تاثیر پایگاه داده روی سرعت

در رابطه با این زمان باید گفت که عوامل زیادی دخیل هستند و موارد مختلف زیادی می توانند روی این زمان اثر بگذارند. اول از همه مدت زمانی که طول می کشد درخواست به سرور برسد و سرور آن را بخواند. عموما این زمان به سرویس کاربر و فاصله وی از ما بستگی دارد و آنقدر کم است که در این محاسبه حساب نخواهد شد. زمان بعدی زمانی است که وب سرور درخواست را گرفته و آن را روی سایت ما تحلیل می کند و با استفاده از کد های php که وردپرس دارد درخواست را آنالیز می کند. مدت زمان بعدی زمانی است که این فایل های php به سراغ پایگاه داده آمده و داده های مورد نیاز خود را برداشته و صفحه را برای کاربر ایجاد می کنند.

بعد از ایجاد صفحه این صفحه به صورت کامل برای کاربر ارسال شده و کد آن در مرورگر کاربر به نمایش در می آید. همه این مراحل برای یک سایت خوب و با سرعت قابل قبول بین سه تا ۵ ثانیه نباید بیشتر طول بکشد. البته این زمان مربوط به سال  می شود و زمانی است که گوگل از طریق آمارهایی که از ماندن کاربران در سایت ها گرفته است به دست آمده و در صورتی که نمایش صفحه بیشتر از  ثانیه طول بکشد نیمی از کاربران سایت شما را ترک خواهند کرد و راهکاری که در اینجا داریم این است که زمان های گفته شده را کاهش دهیم.

در این میان بعضی از عوامل زمانی در دست ما نیست و ما روی آنها کنترلی نداریم که از آنها به زمان رسیدن درخواست اشاره کردیم. اما دو معیار اساسی که می تواند روی سرعت تاثیر بسیار زیادی داشته باشد زمان ارسال شدن و دانلود شدن داده های سایت روی سیستم کاربر است که برای آن بهینه سازی های مربوطه روی ظاهر سایت مانند بهینه کردن عکس ها که به صورت کامل آن را در مقاله بهینه سازی عکس برای سایت در مورد آن صحبت کردیم و دیدیم که چطور انجام می شود. مورد مهم دیگر زمان دستیابی به اطلاعات پایگاه داده است که اکنون می خواهیم با بهینه سازی دیتابیس وردپرس این کار را انجام دهیم.

در واقع تاثیر زمان دستیابی به اطلاعات مورد نیاز برای کاربر از روی هاست یکی از مهمترین المان ها و مواردی است که در زمان کلی دسترسی کاربر به سایت تاثیر دارد و باید آن را یکی از مهمترین عوامل پایین آمدن سرعت در دیتابیس های شلوغ دانست. وقتی که یک دیتابیس اوضاع به هم ریخته ای داشته باشد و جداول زیادی در آن قرار داشته باشند، زمان دسترسی به آن بالاتر رفته و پیدا کردن داده ها در بین این همه داده که بعضا خیلی از آنها هم به درد نخور است بیشتر می شود.

تاثیرات پایگاه داده روی سرعت

در واقع باید گفت که دیتابیس های بزرگتر کند تر هستند. پس برای اینکه ما یک دیتابیس سبک و سرحال برای سایت وردپرسی خود داشته باشیم که بهترین بازدهی را داشته باشد لازم است که بهینه سازی دیتابیس وردپرس را انجام دهیم. در مورد اینکه بهینه سازی دیتابیس وردپرس دقیقا چه کاری را می کند در بخش بعدی صحبت می کنیم.

 

با بهینه سازی دیتابیس وردپرس چه اتفاقی می افتد

قبل از اینکه بهینه سازی دیتابیس وردپرس را شروع کنیم بهتر است بدانیم که یا این کار دقیقا قرار است چه بلایی را سر دیتابیس ما بیاورد. در بخش های قبلی به صورت کلی این مورد که چطور دیتابیس می تواند  باعث پایین آمدن سرعت سایت ما شود و باید چه کار کنیم تا پایگاه داده ای که داریم بتواند به خوبی کار کند را بررسی کردیم و گفتیم که اگر پایگاه داده ما روبراه باشد و سریع عمل کند تاثیر مثبتی روی سایت ما دارد. اما این روبراه بودن سرحال بودن پایگاه داده دقیقا با چه فرایند هایی همراه می باشد.

لازمه اینکه بدانیم برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس چه کاری قرار است انجام شود این است که بدانیم بعد از گذشت مدتی از فعالیت سایت چه بلایی سر دیتابیس می آید. در این مورد باید گفت که اتفاقات متعددی می تواند پایگاه داده ما را بزرگ کند و ما را با کندی مواجه کندو محتوایی که ما در سایت قرار می دهیم، محتوای نا خواسته ای وارد سایت می شود و حتی ممکن است به کاربر نمایش داده هم نشود و همینطور اطلاعات مربوط به افزونه ها از اصلی ترین دلایلی هستند که پایگاه داده را به هم می ریزند.

با بهینه سازی دیتابیس وردپرس چه اتفاقی می افتد

در واقع کاری که برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس انجام می دهیم این است که اطلاعاتی که لازم نداریم را از روی آن پاک کرده و مواردی که مربوط به افزونه هایی که دیگر استفاده نمی شوند می باشند را هم از دیتابیس پاک می کنیم، بعد از اینکه این کار انجام شد لازم است که کمی اطلاعات موجود را هم مرتب کرده و دستی به سر و روی جداولی که در پایگاه داده وجود دارند بکشیم و آنها را هم مرتب کنیم. پا کردن فضای خالی ای که در یک جدول وجود دارد از کارهایی است که می تواند تاثیر خوبی را روی بهینه سازی دیتابیس وردپرس و بالا رفتن سرعت داشته باشد.

وقتی که این کار ها انجام شود می توان گفت که کار بهینه سازی دیتابیس وردپرس به اتمام رسیده و ما یک پایگاه داده سریع دارین که بدون مزاحمت عوامل مخرب می تواند روی سایت ما کار کند. البته باید گفت که کارهایی که گفتیم را عموما ابزار ها برای ما انجام داده و لازم نیست که شما شخصا به سراغ سیستم مدیریت پایگاه داده خود رفته و یکی یکی این موارد را انجام دهید. برای انجام این کارها و استفاده از مزایایی که بهینه سازی دیتابیس وردپرس برای ما دارد دستورالعملی وجود دارد که در ادامه آن را با هم دنبال می کنیم و می توان گفت که با این کار روند بهینه سازی به صورت کامل انجام می شود.

 

آموزش بهینه سازی دیتابیس وردپرس

در رابطه با اینکه چطور باید بهینه سازی دیتابیس وردپرس را انجام دههیم باید گفت که در اینجا ما با یک فرایند چند مرحله ای طرف هستیم که هر کدام از بخش های مختلف آن را باید از جای خاصی از سایت انجام داد. در ادامه سه مرحله کلی ای که باید برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس انجام شود تا سایت سریع و خوبی در اختیار ما قرار بگیرد را بررسیی خواهیم کرد.

آموزش بهینه سازی دیتابیس وردپرس

 

گام اول بکاپ گیری از دیتابیس

اولین کاری که باید انجام دهید این است که از پایگاه داده خود بکاپ تهیه کنید و هواستان هم باید به بکاپ ها باشد. در این مورد باید گفت که بهینه سازی دیتابیس وردپرس یکی از خطرناک ترین کارهایی است که روی یک سایت انجام می شود و دردسر های زیادی را برای شما درست خواهد کرد. یک اشتباه ساده در این بخش به معنای پاک کردن خیلی از اطلاعات حیاتی، در یک چشم به هم زدن و بدون راه بازگشت می باشد. با چند کلیک ساده ممکن است که یک بخش بزرگ از سایت شما از رده خارج شود و دردسر های زیادی را برای بازگرداندن آن خواهید کشید.

برای گرفتن بکاپ لازم نیست که از افزونه هایی مانند داپلیکیتور استفاده کنید و کار خود را بیشتر کنید. بهتر است که به سراغ کنترل پنل خود رفته و یک بکاپ  از پایگاه داده خود تهیه کنید. می توانید این کار را با بکاپ گیری تنظیمات هاست انجام دهید و یا اینکه مستقیما به سراغ phpMyAdmin سایت رفته و دیتابیس مورد نظر خود را Export کنید. در صورتی که مشکلی برای سایت شما پیش بیاید این بکاپ ها می تواند به راحتی روی هاست شما Import شده و اطلاعات شما را باز گرداند. 

برای این که این بکاپ را از هاست خود تهیه کنید لازم است که به هاست وارد شده و به سراغ سیستم مدیریت پایگاه داده خود یا همان phpMyAdmin بروید. بسته به اینکه هاست شما سی پنل باشد بیا دایرکت ادمین این کار می تواند به روش های مختلفی انجام شود که آموزش آن را در مقاله های دایرکت ادمین چیست و آموزش سی پنل هاست با هم بررسی کردیم و دیدیم که این کار از چه روش هایی انجام می گیرد.

بعد از ورود به phpMyAdmin از منوی بالایی آن روی Export کلیک کنید تا به صفحه خروجی گرفتن از پایگاه داده هدایت شوید:

ورود به phpMyAdmin

 

بعد از کلیک روی این گزینه به بخش زیر وارد می شوید که امکانات مختلفی را برای گرفتن بکاپ از پایگاه داده یا بهتر است بگوییم یک فایل خروجی در اختیار شما قرار می دهد. در اینجا باید گزینه Quick را برای گرفتن  بکاپ کامل از پایگاه داده خود انتخاب کرده و روی دکمه Go کلیک کنید تا عملیات آغاز شود.

گام اول – بکاپ گیری از دیتابیس

 

در صورتی که شما گزینه Custom را انتخاب کنید، گزینه های زیاد دیگری هم در اختیار شما قرار می گیرد که ممکن است کمی شما را گیج کند بهتر است که ساده ترین نوع بکاپ و کامل ترین آن را از پایگاه داده خود داشته باشید. گرفتن بکاپ ممکن است که کمی زمانبر باشد و بسته به اندازه پایگاه داده شما طول خواهد کشید. بعد از تکمیل آن این بکاپ را دانلود کرده و روی سیستم خود نگه دارید. در اینجا نوبت به مرحله دوم از بهینه سازی دیتابیس وردپرس رسیده است.

 

گام دوم پاکسازی اطلاعات از پیشخوان

بعد از تهیه بکاپ و اطمینان از این موضوع که در صورتی که چیزی را به اشتباه پاک کردیم می توانیم آن را درست کنیم، لازم است که برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس به سراغ پیشخوان وردپرس برویم. هنوز خیلی از موارد مختلف وجود دارند که می توان آنها را از اینجا بهینه سازی کرد و لازم است که این کار از پیشخوان دنبال شود. یکی از مواردی که همه ما با آن دست و پنجه نرم می کنیم نظرات اسپم هستند که اصلا هم کم نیستند. هر چند افزونه هایی مانند Akismet جلوی خیلی از آنها را می گیرند اما این موضوع که ما با آنها مواجه شویم در سایت وردپرسی کاملا طبیعی خواهد بود.

برای این منظور لازم است که از منوی پیشخوان روی دیدگاه ها کلیک کنید تا وارد این بخش شوید. در اینجا می توانید نظرات اسپم زیادی را ببینید که لازم است برای انجام بهینه سازی دیتابیس وردپرس آنها را حذف کنید. دقت داشته باشید که بعد از اینکه این نظرات به زباله دان منتقل شدند زباله دان را نیز به صورت کامل پاک کنید.

برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس لازم است که همین کار روی نوشته ها هم انجام دهیم. به این صورت که همه نوشته ها را انتخاب کرده و بعد از آن روی پیش نویس ها کلیک می کنیم. در هر سایتی نوشته های بلااستفاده ای که وجود دارند که معمولا به هیچ دردی نمی خورند و هیچ وقت فرصت انتشار را پیدا نمی کنند لازم است که برای یک بهینه سازی دیتابیس وردپرس اصولی این موارد را کاملا از سایت خود حذف کرده و دور بریزید. برای این کار آنها را انتخاب کرده و از کارهای دسته جمعی انتقال به زباله دان را انتخاب کرده و روی اجرا کلیک کنید.

گام دوم – پاکسازی اطلاعات از پیشخوان

بعد از انجام این کار نوبت به خود زباله دان می رسد که باز هم این اطلاعات را روی پایگاه داده ذخیره کرده است. برای حذف این اطلاعات از آنجا لازم است به داخل زباله دان رفته، موارد مورد نظر را انتخاب کنید و حذف برای همیشه را بزنید تا به طور کلی از روی سایت پاک شوند. اکنون می توان گفت که اطلاعات بدرد نخوری که از این بخش می توانستید حذف کنید به صورت کامل پاک شده است و باید به مرحله بعدی در بهینه سازی دیتابیس وردپرس برویم.

 

گام سوم پیدا کردن جداول پایگاه داده و حذف جداول بلا استفاده

همانطور که گفتیم تمامی افزونه ها و ما خیلی از ماژول هایی که روی سایت شما کار می کنند اطلاعات خود را در جداولی که در پایگاه داده ایجاد می کنند درح می کنند و این  موضوع می تواند در طولانی مدت جداولی را در پایگاه داده ایجاد کند که صاحبان آنها چند سالی است که از سایت شما رفته اند صرفا داده های بیهوده را روی سایت شما ایجاد کرده اند. برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس لازم است که شما این جداول را پیدا کرده و به طور کامل آنها را از سایت حذف کنید.

برا یانکار ابزار های مختلفی وجود دارد که یکی از مهمترین آنها افزونه Plugins Garbage Collector می باشد. یکی از افزونه های حرفه ای که می تواند به شما بگوید چه جداولی روی دیتابیس شما وجود دارد و این جداول مربوط به کدام افزونه هستند. برای استفاده از این افزونه باید از مسیر پیشخوان > افزونه ها > افزودن وارد بخش نصب افزونه های جدید شده و نام Plugins Garbage Collector را سرچ کنید. این افزونه در بالای نتایج جست و و به شما نمایش داده خواهد شد:

نصب افزونه برای پیدا کردن جداول پایگاه داده و حذف جداول بلا استفاده

 

بعد از اینکه کار نصب و فعالسازی این افزونه را انجام دادید لازم است که این افزونه را در بین افزونه های نصب شده پیدا کرده و روی عبارت آنالیز که در زیر آن نوشته شده است کلیک کنید تا کار خود را شروع کند و پایگاه داده را بررسی کند:

تنظمیات پیدا کردن جداول پایگاه داده و حذف جداول بلا استفاده

 

با این کار شما به صفحه زیر منتقل خواهید شد که می توانید از طریق آن موارد مختلفی را روی جداول خود کنترل کنید:

گام سوم – پیدا کردن جداول پایگاه داده و حذف جداول بلا استفاده

 

برای کاری که ما می خواهیم انجام دهیم لازم است که نمایش بروزرسانی های مخفی را انتخاب کرده و روی اسکن کلیک کنید تا تمامی مواردی که از دست رفته هستند و دیگر کاری با آنها نداریم را برای ما فهرست کند. بعد از این کار مواردی که با رنگ قرمز مشخص شده اند را انتخاب کرده و آنها را حذف کنید. با این کار جداولی که دیگر بلا استفاده هستند و کسی با آنها کار ندارند به صورت کامل حذف خواهند شد.

 

گام چهارم بهینه سازی جداول موجود

در مورد این بهینه سازی باید گفت که شما به دور روش می توانید این کار را انجام دهید و دو امکان مجزا برای این کار وجود دارد. شما می توانید هم کار بهینه سازی جداول موجود را از طریق بهینه سازی دیتابیس وردپرس با phpMyAdmin انجام دهید و هم اینکه از یکی از ابزار های بهینه سازی خودکار استفاده کنید که یکی از بهترین این ابزار ها افزونه WP Optimize می باشد. البته شما این امکان را دارید که با افزونه WP Rocket نیز این کار را انجام دهید و افزونه ها این کارها را با چند کلیک ساده برای مشا انجام خواهند داد.

در صورتی که مایل که نصب افزونه و استفاده از آنها هستید دو مقاله افزونه WP Optimize و همینطور افزونه WP Rocket می توانند آموزش کامل کار بهینه سازی دیتابیس وردپرس با افزونه ها را در اختیار شما قرار دهند. اما در صورتی که می خواهید این کار را از طریق phpMyAdmin دنبال کنید باید گفت که کار شما کمی متفاوت خواهد بود.

برای بهینه سازی دیتابیس وردپرس از طریق این سیستم مدیریت پایگاه داده لازم است وارد آن شده و روی پایگاه داده کلیک کنید. بعد از این کار کلیه جداولی که به شما نمایش داده می شود را انتخاب یا همان Select کنید:

انتخاب همه جداویل برای بهینه سازی

 

برای این کار لازم است که به پایین کادر نمایش جداول رفته و گزینه Check All را انتخاب کنید. بعد از آن از منوی آبشاری ای که در کنار آن قرار دارد، گزینه Optimize Table را انتخاب کرده و منتظر باشید که کار بهینه سازی به پایان برسد:

گام چهارم – بهینه سازی جداول موجود

 

بعد از تکمیل شما یک پیغام مبنی بر انجام این کار دریافت می کنید که نشان دهنده این است که بهینه سازی دیتابیس وردپرس برای جداول باقیمانده با موفقیت انجام شده است.

تاییدیه بهینه سازی جداول موجود

 

اکنون می توان گفت که کلیه کار هایی که باید انجام می شده است به صورت کامل انجام شده و دیگر لازم نیست کاری را انجام دهید. در این رابطه باید گفت که بهینه سازی دیتابیس وردپرس می تواند یکی از کار هایی باشد که به سایت شما آسیب می رساند و حتی شاید این آسیب ها تا مدتی خود را نشان ندهند، پس بهتر است از بکاپ و خروجی ای که از پایگاه داده خود گرفته اید را تا مدتی به خوبی نگهداری کنید زیرا احتمال خطر برای شما وجود دارد.

 

نتیجه گیری

در این مقاله به بررسی روش انجام بهینه سازی دیتابیس وردپرس و اینکه اصلا چرا باید این کار را انجام دهیم و فایده آن برای ما چیست پرداختیم. در این مورد باید گفت که دیتابیس یکی از موارد تعیین کننده در سرعت سایت ما است که با گذشت زمان سنگین شده و سایت های وردپرسی را دچار اختلال می کند. بهینه سازی دیتابیس وردپرس به صورت درست و اصولی کمی تواند شما را از این وضعیت نجات دهد. در این مقاله چهار گام لازم و ضروری برای این بهینه سازی را به صورت کامل ارائه کردیم و در صورتی که آنها را به صورت گام به گام انجام دهید سایت شما می تواند بدون هیچ مشکلی کار خود را انجام دهد.

این مقاله برای شما مفید بود؟
بلهخیر

دیدگاهتان را بنویسید

Solve : *
5 − 2 =