آموزش کامل journalctl در لینوکس

دستور journalctl یکی از مهم‌ترین ابزارهای لینوکس برای مشاهده و بررسی Logهای ثبت‌شده توسط systemd-journald است. در سیستم‌هایی که از systemd استفاده می‌کنند، بسیاری از Serviceها، پیام‌های Kernel و رویدادهای سیستمی داخل Journal ثبت می‌شوند و با journalctl می‌توان آن‌ها را بر اساس سرویس، زمان، Boot، Priority و سایر معیارها فیلتر کرد.
در این مقاله مهم‌ترین کاربردهای journalctl را بررسی می‌کنیم.

journalctl چیست؟

سرویس systemd-journald وظیفه جمع‌آوری Logهای سیستم را بر عهده دارد. دستور:

journalctl

ابزاری برای خواندن همین Logها است. با استفاده از آن می‌توان مواردی مانند موارد زیر را مشاهده کرد.

• Log سرویس‌های systemd
• خطاهای Boot
• پیام‌های Kernel
• Log مربوط به یک بازه زمانی
• Warning و Errorها
• Log یک PID
• Logهای Boot قبلی

اجرای ساده journalctl

برای مشاهده Journal:

journalctl

در این حالت Logهای قابل دسترسی برای User فعلی از قدیمی‌ترین مورد نمایش داده می‌شوند. معمولاً خروجی طولانی است و داخل Pager مانند less باز می‌شود. برای حرکت می‌توانید از کلید های Page Up،Arrow Keys و Page Down استفاده کنید و برای خروج کلید q را فشار دهید.

اجرای journalctl با دسترسی Root

برخی Logهای سیستمی ممکن است برای User عادی قابل مشاهده نباشند. در این حالت:

sudo journalctl

را اجرا کنید. به‌صورت پیش‌فرض Root و برخی گروه‌های دارای دسترسی مانند systemd-journal می‌توانند Journal سیستمی را مشاهده کنند.

مشاهده آخرین Logها با journalctl -n

برای مشاهده آخرین Logها:

journalctl -n

به‌صورت پیش‌فرض تعداد محدودی از آخرین خطوط نمایش داده می‌شود. برای مثال آخرین 50 خط:

journalctl -n 50

این روش هنگام عیب‌یابی سریع یک مشکل بسیار کاربردی است.

مشاهده زنده Logها با journalctl -f

برای مشاهده Logها به‌صورت Real-Time:

journalctl -f

گزینه -f مخفف --follow است و مانند tail -f، Logهای جدید را هنگام ایجاد نمایش می‌دهد. برای توقف نمایش:

Ctrl + C

را فشار دهید.

مشاهده Log یک Service

یکی از مهم‌ترین کاربردهای journalctl مشاهده Log یک Service خاص است. ساختار:

journalctl -u SERVICE

برای مثال:

journalctl -u nginx
یا
journalctl -u ssh

گزینه -u Logهای مرتبط با Unit موردنظر را فیلتر می‌کند. برای آشنایی با مدیریت Serviceها می‌توانید مقاله آموزش کامل systemctl را مطالعه کنید.

مشاهده آخرین Logهای یک Service

برای مثال آخرین 50 خط Nginx:

journalctl -u nginx -n 50

اگر هدف عیب‌یابی سریع یک Service باشد، این دستور بسیار مناسب است.

مشاهده زنده Log یک Service

برای مثال:

journalctl -u nginx -f

در این حالت فقط Logهای جدید مربوط به Nginx نمایش داده می‌شوند.

مشاهده Log از یک زمان مشخص

با گزینه --since می‌توانید زمان شروع را مشخص کنید. برای مثال:

journalctl --since "2026-08-21 10:00:00"

یا برای Logهای امروز:

journalctl --since "today"

journalctl از زمان‌های Absolute و Relative و عباراتی مانند today، yesterday و now پشتیبانی می‌کند.

مشاهده Log تا یک زمان مشخص

با گزینه --until می‌توانید استفاده کنید. برای مثال:

journalctl --until "2026-08-21 14:00:00"

معمولاً --since و --until با هم کاربرد بیشتری دارند. برای مثال :

journalctl \
  --since "2026-08-21 10:00:00" \
  --until "2026-08-21 11:00:00"

این دستور فقط Logهای همان بازه زمانی را نمایش می‌دهد.

مشاهده Log یک Service در یک بازه زمانی

مثلاً Nginx از ساعت 12 تا 13:

journalctl -u nginx \
  --since "2026-08-21 12:00:00" \
  --until "2026-08-21 13:00:00"

این روش برای بررسی Incidentهایی که زمان مشخصی دارند بسیار کاربردی است.

مشاهده Logهای Boot

برای مشاهده Logهای Boot فعلی:

journalctl -b

گزینه -b فقط پیام‌های مربوط به Boot انتخاب‌شده را نمایش می‌دهد. بدون Offset، Boot فعلی انتخاب می‌شود.

مشاهده Bootهای قبلی

ابتدا لیست Bootهای ذخیره‌شده را ببینید:

journalctl --list-boots

نمونه:

IDX BOOT ID                          FIRST ENTRY                 LAST ENTRY
 -2  7541a4...                       Tue 2026-08-18 09:20:10    Tue 2026-08-18 18:42:01
 -1  90bc51...                       Wed 2026-08-20 10:05:33    Wed 2026-08-20 22:14:09
  0  ef8e72...                       Thu 2026-08-21 08:01:40    Thu 2026-08-21 13:40:32

عدد 0 Boot فعلی و -1 Boot قبلی است.

فیلتر کردن Logها بر اساس Priority

Logها دارای Priority یا Severity هستند. سطوح اصلی:

برای نمایش Errorها:

journalctl -p err

وقتی فقط یک Level داده شود، همان Level و موارد مهم‌تر نمایش داده می‌شوند. برای مثال -p err شامل err، crit، alert و emerg است.

جست‌وجو داخل Logها با grep

می‌توانید خروجی را با grep ترکیب کنید. برای مثال :

journalctl | grep -i error

جمع‌بندی

دستور journalctl ابزار اصلی مشاهده Logهای ذخیره‌شده توسط systemd-journald است. برای بررسی یک Service معمولاً journalctl -u SERVICE و برای مشاهده زنده journalctl -u SERVICE -f از مهم‌ترین دستورات هستند. در زمان عیب‌یابی Serviceهای لینوکس، ترکیب:

systemctl status SERVICE
journalctl -u SERVICE

معمولاً یکی از سریع‌ترین روش‌ها برای پیدا کردن علت اصلی مشکل است.