آموزش کامل دستور du در لینوکس

دستور du یکی از ابزارهای اصلی لینوکس برای بررسی میزان فضای اشغال‌شده توسط فایل‌ها و پوشه‌ها است. زمانی که df نشان می‌دهد یک پارتیشن در حال پر شدن است، معمولاً قدم بعدی استفاده از du برای پیدا کردن پوشه یا فایلی است که بیشترین فضا را مصرف کرده است. در این مقاله، کاربردهای مهم دستور du را بررسی می‌کنیم.

دستور du چیست؟

du مخفف Disk Usage است و میزان فضای مصرف‌شده توسط فایل‌ها و Directoryها را محاسبه می‌کند. ساده‌ترین حالت:

du

این دستور حجم پوشه فعلی و زیرپوشه‌های آن را نمایش می‌دهد. نمونه:

4       ./config
120     ./logs
8500    ./backup
8632    .

خروجی پیش‌فرض بر اساس Block نمایش داده می‌شود و برای استفاده روزمره چندان خوانا نیست.

نمایش حجم به‌صورت خوانا با du -h

برای نمایش حجم با واحدهایی مانند KB، MB و GB از گزینه -h استفاده کنید:

du -h

نمونه:

4.0K    ./config
120M    ./logs
8.3G    ./backup
8.5G    .

گزینه -h مخفف --human-readable است.

مشاهده حجم کلی یک پوشه با du -sh

یکی از پرکاربردترین دستورات:

du -sh /var

است. گزینه -s فقط مجموع نهایی را نمایش می‌دهد. برای مثال:

6.8G    /var

دستور بالا یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای مشاهده حجم یک Directory است.

بررسی حجم چند پوشه به‌صورت هم‌زمان

می‌توانید چند مسیر را در یک دستور وارد کنید:

du -sh /var /home /usr /opt

نمونه:

8.2G    /var
12G     /home
5.5G    /usr
2.1G    /opt

این روش برای پیدا کردن سریع مسیر پرمصرف کاربرد زیادی دارد.

مشاهده حجم پوشه‌های داخل یک مسیر

فرض کنید می‌خواهید بدانید داخل /var کدام پوشه بیشترین فضا را اشغال کرده است. می‌توانید اجرا کنید:

du -h --max-depth=1 /var

نمونه:

1.2G    /var/log
4.5G    /var/lib
320M    /var/cache
6.2G    /var

در این مثال مشخص است که /var/lib بیشترین فضا را مصرف کرده است.

گزینه max-depth چه کاری انجام می‌دهد؟

دستور:

du -h --max-depth=1 /var

فقط یک سطح از زیرپوشه‌ها را نمایش می‌دهد. اگر بخواهید دو سطح بررسی شود:

du -h --max-depth=2 /var

هرچه Depth بیشتر شود، خروجی جزئی‌تر و طولانی‌تر خواهد شد. برای عیب‌یابی فضای سرور معمولاً بهتر است از --max-depth=1 شروع کنید و سپس وارد پوشه پرمصرف شوید.

پیدا کردن بزرگ‌ترین پوشه‌ها

یکی از کاربردی‌ترین ترکیب‌ها:

du -h --max-depth=1 /var | sort -hr

است. برای نمونه خروجی دستور به صورت زیر است:

8.4G    /var
5.2G    /var/lib
2.4G    /var/log
600M    /var/cache

گزینه -r ترتیب Sort را معکوس می‌کند.

گزینه -a در du چیست؟

در حالت معمول du بیشتر روی Directoryها تمرکز دارد. برای نمایش فایل‌ها نیز:

du -ah /var/log

استفاده کنید. گزینه -a مخفف all است. برای مثال:

150M    /var/log/messages
420M    /var/log/nginx/access.log
1.2G    /var/log/mysql/error.log

این گزینه برای پیدا کردن فایل‌های حجیم بسیار کاربردی است.

پیدا کردن 10 پوشه یا فایل پرمصرف

برای مشاهده 10 مورد بزرگ:

du -ah /var | sort -rh | head -10

این دستور:

• تمام فایل‌ها و پوشه‌ها را بررسی می‌کند.
• خروجی را بر اساس حجم مرتب می‌کند.
• فقط 10 مورد اول را نمایش می‌دهد.

جمع‌بندی

دستور du ابزار اصلی لینوکس برای بررسی حجم فایل‌ها و پوشه‌ها است. برای مشاهده حجم کلی یک Directory:

du -sh /path

برای پیدا کردن پوشه‌های پرمصرف:

du -h --max-depth=1 /path | sort -hr

کاربرد زیادی دارد. در عیب‌یابی فضای Disk معمولاً ابتدا با df مشخص می‌کنیم کدام File System پر شده است و سپس با du پیدا می‌کنیم کدام فایل یا پوشه فضای آن را مصرف کرده است.