مقدمه

گاهی لازم است دریافت ایمیل از یک آدرس مشخص را متوقف کنیم؛ برای مثال اگر مرتب از آدرس زیر پیام‌های ناخواسته دریافت می‌شود:

spam@example.com

در Webmail می‌توان برای این فرستنده محدودیت ایجاد کرد، اما روش انجام این کار در MailEnable و Roundcube متفاوت است.

در MailEnable قابلیت اختصاصی Blacklist وجود دارد و می‌توان یک Email Address یا حتی یک Domain را مستقیماً مسدود کرد. MailEnable اعلام کرده است پیام‌های ورودی از آدرس‌ها یا دامنه‌هایی که در Blacklist قرار گرفته‌اند Reject می‌شوند.

در Roundcube معمولاً مسدودسازی از طریق Filters / ManageSieve انجام می‌شود. ManageSieve یک Plugin رسمی Roundcube است که بخش Filters را به Settings اضافه می‌کند و Ruleهای سمت Mail Server را مدیریت می‌کند.

بخش اول: مسدود کردن فرستنده در MailEnable

MailEnable در Webmail بخشی با عنوان:

Blacklist

دارد.

با استفاده از این قسمت می‌توان موارد زیر را مسدود کرد:

Specific email address
Entire email domain

برای مثال:

spam@example.com

یا کل دامنه:

example.com

MailEnable اعلام می‌کند اگر آدرس کامل Sender یا Domain آن در Blacklist کاربر قرار داشته باشد، پیام ورودی Reject خواهد شد.

مرحله 1: ورود به MailEnable Webmail

ابتدا وارد Webmail حساب ایمیل شوید.

برای مثال:

https://webmail.example.com

سپس Username و Password حساب ایمیل را وارد کنید.

مرحله 2: ورود به Settings یا Options

در محیط MailEnable Webmail وارد:

Options

یا در بعضی Skinها:

Settings

شوید.

MailEnable در قسمت تنظیمات Webmail، بخش‌های مختلف مربوط به Mail از جمله Whitelist و Blacklist را ارائه می‌کند. البته مدیر Mail Server می‌تواند بعضی از این گزینه‌ها را مخفی یا غیرفعال کند.

مرحله 3: ورود به Blacklist

در قسمت Mail گزینه:

Blacklist

را باز کنید.

مسیر کلی:

Webmail
Options
Mail
Blacklist

مرحله 4: اضافه کردن فرستنده

روی:

Add Sender/Domain

کلیک کنید.

سپس آدرس فرستنده را وارد کنید.

مثال:

spam@example.com

و روی:

OK

کلیک کنید.

طبق مستند رسمی MailEnable، برای اضافه کردن یک Blacklist Entry کافی است گزینه Add Sender/Domain را انتخاب کرده و Email Address یا Domain موردنظر را وارد کنید.

مسدود کردن کل یک Domain

MailEnable اجازه می‌دهد علاوه بر یک Email Address، یک Domain کامل را نیز Blacklist کنید.

برای مثال:

spam-domain.example

در این حالت دریافت ایمیل از آدرس‌های آن Domain مسدود خواهد شد.

برای مثال:

sales@spam-domain.example
info@spam-domain.example
newsletter@spam-domain.example

همگی تحت همان Domain قرار دارند.

در استفاده از Domain Blacklist دقت کنید؛ زیرا ممکن است ایمیل‌های معتبر دیگری نیز از همان Domain ارسال شوند.

حذف یک فرستنده از Blacklist

اگر بعداً قصد دارید مسدودسازی را بردارید:

Webmail
Options
Mail
Blacklist

را باز کنید.

Sender یا Domain موردنظر را انتخاب کرده و:

Delete

را بزنید.

MailEnable امکان Add، Edit و Delete کردن Blacklist Entryها را در همین بخش فراهم می‌کند.

Blacklist در MailEnable دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

Blacklist فقط یک Folder Rule ساده نیست.

MailEnable می‌تواند پیام Sender موجود در Blacklist کاربر را هنگام دریافت Reject کند. مستند MailEnable همچنین توضیح می‌دهد کاربران می‌توانند از طریق Webmail، Domain یا Address را برای Mailbox خود Block کنند.

بنابراین این روش با:

Move to Junk

تفاوت دارد.

در Move to Junk پیام ابتدا پذیرفته شده و سپس وارد Junk می‌شود، اما Blacklist می‌تواند باعث رد شدن پیام شود.

بخش دوم: مسدود کردن فرستنده در Roundcube

Roundcube معمولاً یک لیست Blacklist مستقل مانند MailEnable ندارد.

برای ایجاد Rule مسدودسازی، معمولاً از:

Settings
Filters

استفاده می‌شود.

این قابلیت از طریق Plugin رسمی:

managesieve

در اختیار Roundcube قرار می‌گیرد. این Plugin برای مدیریت Server-Side Sieve Filterها طراحی شده است و بخش Filters را به Settings اضافه می‌کند.

مرحله 1: ورود به Roundcube

وارد Roundcube شوید.

برای مثال:

https://webmail.example.com

سپس وارد حساب ایمیل شوید.

مرحله 2: ورود به Settings

از منوی Roundcube روی:

Settings

کلیک کنید.

مرحله 3: ورود به Filters

در منوی Settings گزینه:

Filters

را انتخاب کنید.

مسیر:

Roundcube
Settings
Filters

اگر این گزینه وجود ندارد، احتمالاً ManageSieve روی Mail Server یا Roundcube فعال نشده است.

Plugin رسمی ManageSieve مسئول اضافه کردن همین بخش Filters به Roundcube است.

مرحله 4: ساخت Filter جدید

در بخش Filters روی:

Create

یا علامت:

+

کلیک کنید.

برای Filter یک نام مشخص قرار دهید.

مثال:

Block spam@example.com

مرحله 5: تعیین شرط Sender

در قسمت Rule شرط را روی:

From

قرار دهید.

سپس یکی از شرط‌های مناسب را انتخاب کنید:

is equal to

یا:

contains

و آدرس فرستنده را وارد کنید:

spam@example.com

برای مسدودسازی دقیق یک آدرس، استفاده از:

From
is equal to
spam@example.com

معمولاً دقیق‌تر است.

ManageSieve در Roundcube از شرط‌هایی مانند contains و is equal to پشتیبانی می‌کند.

مرحله 6: تعیین Action

در قسمت Actions، بسته به قابلیت Sieve Server ممکن است گزینه‌هایی مانند موارد زیر وجود داشته باشند:

Delete message
Discard with message
Move message to

Roundcube ManageSieve این Actionها را در رابط Filter پشتیبانی می‌کند.

برای حذف خودکار پیام‌های Sender می‌توان:

Delete message

را انتخاب کرد.

سپس Rule را Save کنید.

تنظیم نمونه در Roundcube

یک Rule معمولی برای مسدود کردن Sender:

Filter Name:
Block Spam Sender

Rule:
From
is equal to
spam@example.com

Action:
Delete message

پس از ذخیره Rule، پیام‌های جدیدی که با این شرط Match شوند توسط Filter پردازش خواهند شد.

روش امن‌تر: انتقال به Junk به‌جای حذف

در مراحل اولیه بهتر است به‌جای حذف مستقیم پیام، آن را به یک Folder منتقل کنید.

برای مثال:

Rule:
From
is equal to
spam@example.com

Action:
Move message to

Folder:
Junk

مزیت این روش این است که اگر Rule اشتباه باشد، پیام‌ها همچنان قابل بازیابی هستند.

پس از اطمینان از صحیح بودن Rule می‌توانید Action را به حذف تغییر دهید.

مسدود کردن یک Domain در Roundcube

اگر قصد دارید تمام پیام‌هایی که From آن‌ها شامل یک Domain است فیلتر شوند، می‌توانید Rule مشابه زیر ایجاد کنید:

From
contains
@example.com

Action:

Move message to
Junk

یا در صورت اطمینان:

Delete message

اما در مسدود کردن کل Domain دقت کنید؛ زیرا تمام Senderهای آن Domain ممکن است تحت تأثیر Rule قرار بگیرند.

Stop evaluating rules چیست؟

در Roundcube ManageSieve گزینه‌ای با عنوان:

Stop evaluating rules

نیز وجود دارد.

با فعال کردن این گزینه، پس از Match شدن Rule فعلی، پردازش Ruleهای بعدی برای همان پیام متوقف می‌شود.

برای مثال:

Rule 1:
Block spam@example.com

و:

Rule 2:
Move example.com messages to Customers

در صورت فعال بودن Stop evaluating rules در Rule اول، پیام Block شده دیگر توسط Rule دوم پردازش نخواهد شد.

تفاوت روش MailEnable و Roundcube

Blacklist با Spam/Junk چه تفاوتی دارد؟

این دو قابلیت یکسان نیستند.

Blacklist

یک Sender یا Domain مشخص را مسدود می‌کند.

مثال:

spam@example.com

Spam Filter

براساس معیارهای مختلف بررسی می‌کند که آیا پیام احتمالاً Spam است یا خیر.

این معیارها می‌توانند شامل مواردی مانند:

Message content
Spam score
Sender reputation
IP reputation
DNS blacklist
Authentication

باشند.

به همین دلیل Blacklist شخصی نباید جایگزین سیستم Anti-Spam سرور شود.

تفاوت Block Sender با Mark as Junk

گزینه:

Mark as Junk

معمولاً پیام را Spam علامت‌گذاری می‌کند یا آن را به Junk منتقل می‌کند.

اما:

Block Sender

یعنی ایجاد محدودیتی که پیام‌های آینده Sender نیز تحت تأثیر قرار بگیرند.

این دو قابلیت بسته به Webmail و Mail Server ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.

یک نکته مهم درباره From Address

آدرسی که در ظاهر پیام مشاهده می‌کنید:

From:
spam@example.com

همیشه الزاماً با Envelope Sender یکسان نیست.

MailEnable توضیح می‌دهد که Email دو مفهوم Sender دارد:

From header
Envelope sender

Envelope Sender را می‌توان در SMTP Log یا Return-Path مشاهده کرد. به همین دلیل در بعضی موارد Spam Sender می‌تواند From Header را جعل کند و مسدودسازی صرفاً براساس From Address همیشه روش کاملی برای مقابله با Spam نیست.

چرا Sender Block می‌شود ولی Spam ادامه دارد؟

Spam Senderها معمولاً آدرس From خود را مرتب تغییر می‌دهند.

برای مثال:

spam01@example.com
spam02@example.com
spam03@example.com

در چنین شرایطی Block کردن تک‌تک Email Addressها روش مؤثری نیست.

بهتر است مدیر Mail Server مواردی مانند Reputation، RBL، SPF، DKIM، DMARC و Anti-Spam Policies را نیز بررسی کند.

MailEnable نیز تأکید می‌کند Domain یا Address Blacklisting به‌تنهایی راهکار کاملی برای کاهش Spam نیست، زیرا Sender Information می‌تواند تغییر کند.

گزینه Blacklist در MailEnable وجود ندارد

اگر در مسیر:

Options
Mail
Blacklist

گزینه Blacklist مشاهده نمی‌شود، ممکن است Administrator این قابلیت را برای Webmail فعال نکرده باشد.

MailEnable اعلام کرده است بسته به تنظیمات Webmail توسط Server Administrator، برخی از گزینه‌های Settings ممکن است نمایش داده نشوند.

در این شرایط باید موضوع توسط مدیر Mail Server یا شرکت هاستینگ بررسی شود.

گزینه Filters در Roundcube وجود ندارد

اگر در:

Settings

گزینه:

Filters

وجود ندارد، احتمالاً Plugin:

managesieve

فعال نیست یا Mail Server سرویس Sieve/ManageSieve ارائه نمی‌کند.

Roundcube به کمک ManageSieve می‌تواند Filterهای سمت Server را مدیریت کند.

در Shared Hosting فعال‌سازی این قابلیت معمولاً باید توسط Hosting Provider انجام شود.

Rule در Roundcube کار نمی‌کند

موارد زیر را بررسی کنید:

همچنین یک پیام جدید برای تست ارسال کنید؛ ایجاد Rule معمولاً روی ایمیل‌هایی که از قبل در Mailbox هستند اعمال نمی‌شود.

پیشنهاد برای مسدودسازی مطمئن

برای شروع بهتر است Rule را به شکل زیر بسازید:

From:
spam@example.com

Action:
Move message to Junk

چند پیام جدید را بررسی کنید.

پس از اطمینان از اینکه Sender صحیح شناسایی شده است، در صورت نیاز Action را به:

Delete message

تغییر دهید.

این روش احتمال حذف اشتباه پیام‌های معتبر را کاهش می‌دهد.

چک‌لیست MailEnable

چک‌لیست Roundcube

مطالعات بیشتر

مستند رسمی MailEnable درباره Blacklist در Webmail:
Blacklist — MailEnable Webmail User Guide

مستند رسمی MailEnable درباره گزینه‌های Webmail:
Options — MailEnable Webmail User Guide

راهنمای رسمی MailEnable برای Block کردن Sender:
How to block specific sender addresses — MailEnable

مستند رسمی پروژه Roundcube درباره ManageSieve:
Roundcube ManageSieve Plugin

جمع‌بندی

برای مسدود کردن یک Sender در MailEnable Webmail روش اصلی استفاده از:

Options
Mail
Blacklist
Add Sender/Domain

است.

برای مثال:

spam@example.com

را به Blacklist اضافه کنید.

در Roundcube معمولاً از Server-Side Filter استفاده می‌شود:

Settings
Filters
Create Filter

و Rule:

From
is equal to
spam@example.com

ایجاد می‌شود.

برای شروع بهتر است Action روی:

Move message to Junk

قرار گیرد و پس از اطمینان از عملکرد صحیح Rule، در صورت نیاز به:

Delete message

تغییر داده شود.

در MailEnable قابلیت Blacklist به‌طور مستقیم Sender یا Domain را مسدود می‌کند، در حالی که در Roundcube این قابلیت معمولاً به ManageSieve و امکانات Mail Server وابسته است.