ابزارهای بررسی MX، SPF، DKIM و DNS دامنه

تنظیم رکوردهای DNS سرویس ایمیل فقط با ایجاد رکوردها به پایان نمی‌رسد. پس از ثبت یا ویرایش MX، SPF و DKIM باید بررسی شود که رکوردها به‌درستی در اینترنت منتشر شده‌اند و خطای ساختاری ندارند.
در این مقاله با ابزارهای آنلاین و دستورات کاربردی برای بررسی MX، SPF، DKIM و DNS دامنه آشنا می‌شویم.

چرا باید رکوردهای ایمیل را بررسی کنیم؟

وجود یک رکورد در کنترل‌پنل لزوماً به معنی انتشار صحیح آن نیست. انتخاب اشتباه DNS Zone، خطا در مقدار رکورد، وارد کردن Selector نادرست یا باقی ماندن اطلاعات قبلی در Cache می‌تواند باعث شود رکورد موردنظر در اینترنت دیده نشود.
بررسی DNS در عیب‌یابی مشکلات زیر کاربرد دارد:

• دریافت نشدن ایمیل‌های ورودی
• ورود پیام‌ها به Spam
• خطای SPF
• نامعتبر بودن DKIM
• اشتباه بودن مقصد MX
• نمایش رکوردهای قدیمی
• اختلال پس از تغییر Mail Server
• تفاوت نتیجه میان DNS Serverهای مختلف

چه رکوردهایی باید بررسی شوند؟

رکورد MX مسیر دریافت ایمیل را مشخص می‌کند. SPF از طریق TXT منتشر می‌شود و سرورهای مجاز برای ارسال ایمیل از طرف دامنه را معرفی می‌کند. کلید عمومی DKIM نیز در DNS و زیرمجموعه _domainkey قرار می‌گیرد.

ابزار Google Admin Toolbox

مجموعه Google Admin Toolbox چند ابزار برای عیب‌یابی DNS و سرویس ایمیل ارائه می‌کند.

ابزار Check MX

ابزار Check MX برای بررسی وضعیت رکورد های ایمیل دامنه استفاده می‌شود. کافی است نام دامنه را وارد کرده و بررسی را آغاز کنید.
این ابزار مواردی مانند MX، SPF، وضعیت Name Serverها و برخی خطاهای رایج DNS را بررسی می‌کند. همچنین فیلدی اختیاری برای وارد کردن DKIM Selector دارد. نمونه ورودی:

example.com

اگر قصد بررسی DKIM را دارید، Selector را نیز وارد کنید:

default

نتیجه بررسی معمولاً وضعیت هر بخش را به‌صورت موفق، هشدار یا خطا نمایش می‌دهد.

ابزار Dig

Google Admin Toolbox Dig نسخه تحت وب دستور dig است و برای مشاهده مستقیم رکوردهای DNS استفاده می‌شود. می‌توان نوع رکورد موردنظر مانند MX، TXT، A، NS یا CNAME را انتخاب کرد.
این ابزار برای زمانی مناسب است که به ترمینال Linux دسترسی ندارید و می‌خواهید مقدار واقعی منتشرشده در DNS را مشاهده کنید.

ابزار MXToolbox

MXToolbox مجموعه‌ای از ابزارهای بررسی DNS و تحویل ایمیل دارد. با استفاده از آن می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:

• MX Lookup
• SPF Record Check
• DKIM Lookup
• DMARC Check
• DNS Lookup
• Blacklist Check
• Email Header Analysis

ابزار SPF آن علاوه بر نمایش رکورد، ساختار SPF را تحلیل کرده و خطاهایی را که ممکن است بر تحویل ایمیل اثر بگذارند مشخص می‌کند. ابزار DKIM نیز با دریافت نام دامنه و Selector، وجود و ساختار کلید عمومی را بررسی می‌کند.

نکته) نتیجه ابزارهای آنلاین باید همراه با اطلاعات کنترل‌ پنل و تنظیمات واقعی Mail Server بررسی شود. نمایش یک رکورد صحیح به‌ تنهایی تضمین نمی‌کند که سرویس ایمیل بدون مشکل کار می‌کند.

بررسی MX دامنه

رکورد MX مشخص می‌کند پیام‌های ورودی دامنه به کدام Mail Server تحویل داده شوند.

نمونه رکورد:

example.com.  MX  10  mail.example.com.

برای بررسی MX در Windows از دستور زیر استفاده کنید:

nslookup -type=mx example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName example.com -Type MX

در Linux یا macOS:

dig MX example.com

برای نمایش خلاصه خروجی:

dig MX example.com +short

دستورهای nslookup، Resolve-DnsName و dig برای اجرای Queryهای DNS استفاده می‌شوند. PowerShell از Record Typeهایی مانند MX و TXT پشتیبانی می‌کند و مستندات BIND نیز dig را ابزار کامل‌تر برای Query و عیب‌یابی DNS معرفی می‌کنند.
خروجی ممکن است به شکل زیر باشد:

10 mail1.example.com.
20 mail2.example.com.

عدد کمتر به معنی اولویت بیشتر است. برای توضیحات کامل‌تر به مقاله آیا می‌توان چند رکورد MX برای یک دامنه تعریف کرد؟ مراجعه کنید.

بررسی IP مقصد MX

پس از مشاهده مقصد MX، باید بررسی کنید Hostname آن به IP معتبر متصل باشد. برای مثال:

nslookup mail.example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName mail.example.com -Type A

در Linux:

dig A mail.example.com +short

اگر سرور از IPv6 استفاده می‌کند:

dig AAAA mail.example.com +short

مقصد MX باید یک Hostname معتبر باشد و آن Hostname معمولاً از طریق رکورد A یا AAAA به IP سرور ایمیل متصل می‌شود.

بررسی رکورد SPF

SPF به‌صورت یک رکورد TXT منتشر می‌شود و معمولاً با عبارت زیر شروع می‌شود:

v=spf1

برای بررسی SPF در Windows:

nslookup -type=txt example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName example.com -Type TXT

در Linux:

dig TXT example.com +short

نمونه خروجی:

"v=spf1 ip4:192.0.2.10 include:example.net -all"

استاندارد SPF الزام می‌کند سیاست SPF از طریق رکورد TXT منتشر شود. یک دامنه نباید چند رکورد TXT جداگانه داشته باشد که هرکدام با v=spf1 آغاز می‌شوند؛ تمام منابع مجاز باید در یک SPF واحد ترکیب شوند.

نمونه نادرست:

v=spf1 ip4:192.0.2.10 -all
v=spf1 include:example.net -all

نمونه صحیح:

v=spf1 ip4:192.0.2.10 include:example.net -all

برای آشنایی بیشتر با ساختار این رکورد، مقاله DKIM و SPF چیست؟ را مطالعه کنید.

بررسی رکورد DKIM

برای بررسی DKIM باید علاوه بر نام دامنه، Selector را نیز بدانید. آدرس رکورد DKIM از ساختار زیر پیروی می‌کند:

selector._domainkey.example.com

برای مثال، اگر Selector برابر default باشد:

default._domainkey.example.com

استاندارد DKIM کلیدهای عمومی را در زیر دامنه _domainkey ذخیره می‌کند و Selector مشخص می‌کند کدام کلید باید بررسی شود.

بررسی DKIM در Windows

nslookup -type=txt default._domainkey.example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName `
default._domainkey.example.com `
-Type TXT

بررسی DKIM در Linux

dig TXT default._domainkey.example.com +short

نمونه خروجی:

"v=DKIM1; k=rsa; p=MIIBIjANBgkqh..."

اگر نتیجه‌ای نمایش داده نشد، موارد زیر را بررسی کنید:

• Selector درست وارد شده باشد.
• رکورد در DNS Zone فعال دامنه ثبت شده باشد.
• _domainkey به‌ درستی نوشته شده باشد.
• مقدار کلید عمومی کامل باشد.
• رکورد هنوز در Cache باقی نمانده باشد.

برای توضیح دقیق‌تر ساختار این رکورد به مقاله کاربرد رکورد DKIM چیست؟ مراجعه کنید.

بررسی DMARC

اگرچه موضوع اصلی مقاله MX، SPF و DKIM است، بهتر است DMARC نیز همراه آن‌ها بررسی شود. رکورد DMARC در آدرس زیر قرار می‌گیرد:

_dmarc.example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName _dmarc.example.com -Type TXT

در Linux:

dig TXT _dmarc.example.com +short

نمونه خروجی:

"v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.com"

ابزارهای MXToolbox و Google Admin Toolbox نیز می‌توانند در شناسایی برخی مشکلات مرتبط با رکوردهای امنیتی ایمیل کمک کنند.

بررسی Name Serverهای دامنه

گاهی رکورد در کنترل‌پنل ثبت شده است، اما دامنه از Name Serverهای دیگری استفاده می‌کند. در این حالت تغییر ایجادشده در اینترنت نمایش داده نخواهد شد. برای مشاهده Name Serverها:

nslookup -type=ns example.com

در PowerShell:

Resolve-DnsName example.com -Type NS

در Linux:

dig NS example.com +short

Name Serverهای نمایش‌داده‌شده را با DNS Provider یا کنترل‌پنلی که رکوردها را در آن مدیریت می‌کنید مقایسه کنید.

پرس‌وجو از یک DNS Server مشخص

برای مقایسه نتیجه میان DNS Serverها می‌توانید Query را مستقیماً به یک Resolver مشخص ارسال کنید.
در Windows:

nslookup -type=mx example.com 8.8.8.8

در PowerShell:

Resolve-DnsName example.com `
-Type MX `
-Server 1.1.1.1

در Linux:

dig @8.8.8.8 MX example.com

نمونه بررسی از Cloudflare DNS:

dig @1.1.1.1 TXT example.com

این روش کمک می‌کند مشخص شود نتیجه قدیمی فقط در DNS محلی مشاهده می‌شود یا هنوز Resolverهای عمومی نیز همان اطلاعات را نگه داشته‌اند.

چرا رکورد جدید نمایش داده نمی‌شود؟

رکوردهای DNS بر اساس مقدار TTL برای مدتی در Cache ذخیره می‌شوند. هرچه TTL قبلی طولانی‌تر باشد، ممکن است نمایش مقدار جدید در Resolverهای مختلف بیشتر زمان ببرد. Cache محلی نیز می‌تواند باعث شود نتیجه قدیمی همچنان نمایش داده شود.

در Windows می‌توانید DNS Cache محلی را پاک کنید:

ipconfig /flushdns

در صورت ادامه مشکل، رکورد را از چند DNS Server مختلف بررسی کنید و منتظر پایان TTL قبلی بمانید.

خطاهای رایج هنگام بررسی DNS ایمیل

MX یافت نشد

احتمالاً رکورد MX ایجاد نشده، نام رکورد اشتباه است یا تغییر در DNS Zone فعال انجام نشده است.

مقصد MX به IP متصل نمی‌شود

برای Hostname مقصد رکورد A یا AAAA معتبر وجود ندارد.

چند SPF مشاهده می‌شود

وجود چند رکورد جداگانه با v=spf1 باعث نامعتبر شدن SPF می‌شود. رکوردها باید در یک سیاست SPF ترکیب شوند.

DKIM یافت نمی‌شود

معمولاً Selector اشتباه است یا رکورد روی نامی غیر از ساختار زیر ثبت شده است:

selector._domainkey.domain

رکورد صحیح است اما ایمیل وارد Spam می‌شود

در این وضعیت باید علاوه بر DNS، موارد زیر بررسی شوند:

• محتوای پیام
• IP Reputation
• Reverse DNS
• نتیجه واقعی SPF و DKIM در Header
• تنظیم DMARC
• Blacklist ها
• اعتبار دامنه و Mail Server

برای آزمایش واقعی ارسال ایمیل به مقاله ارسال ایمیل تست به mail-tester.com و رفع خطاهای اسپم مراجعه کنید.

ترتیب پیشنهادی بررسی دامنه

برای عیب‌یابی سریع، مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید:

1. Name Serverهای دامنه را بررسی کنید.
2. رکورد MX و Priority آن را مشاهده کنید.
3. رکورد A یا AAAA مقصد MX را بررسی کنید.
4. رکورد SPF را مشاهده و از یکتا بودن آن مطمئن شوید.
5. DKIM را با Selector صحیح بررسی کنید.
6. رکورد DMARC را مشاهده کنید.
7. نتایج را از چند DNS Resolver مقایسه کنید.
8. یک ایمیل آزمایشی ارسال کرده و Header آن را بررسی کنید.

جمع‌بندی

برای بررسی رکوردهای ایمیل می‌توان از ابزارهای آنلاین مانند Google Admin Toolbox و MXToolbox یا دستورهای nslookup، Resolve-DnsName و dig استفاده کرد. و dig استفاده کرد.

MX باید به Mail Server صحیح اشاره کند، SPF باید به‌صورت یک رکورد TXT واحد منتشر شود و DKIM باید با Selector صحیح در مسیر _domainkey قرار داشته باشد.
پس از هر تغییر نیز بهتر است رکوردها از چند DNS Server بررسی شوند. اگر اطلاعات قدیمی نمایش داده می‌شود، باید TTL و Cache DNS را در نظر گرفت.