بررسی وضعیت Device Manager در Windows Server

Device Manager یکی از ابزارهای اصلی Windows Server برای مشاهده وضعیت سخت‌افزارها، تجهیزات مجازی و Driverهای نصب‌شده است. از طریق این ابزار می‌توان مشکلات مربوط به کارت شبکه، Storage Controller، Display Adapter و سایر Deviceهای سرور را شناسایی کرد.
در این مقاله نحوه بررسی وضعیت Device Manager در Windows Server و شناسایی Deviceهای دارای خطا را بررسی می‌کنیم.

Device Manager چیست؟

Device Manager نمایی از تجهیزات شناسایی‌شده توسط Windows و Driverهای مربوط به آن‌ها نمایش می‌دهد. اطلاعاتی مانند نوع Device، وضعیت آن، سازنده، Driver و مشخصات سخت‌افزاری از این بخش قابل مشاهده هستند.

در یک Windows Server معمولاً دسته‌هایی مانند موارد زیر دیده می‌شوند:

• Disk drives
• Display adapters
• Network adapters
• Processors
• Storage controllers
• System devices
• Universal Serial Bus controllers

در سرورهای مجازی نیز بسیاری از این تجهیزات به‌صورت Virtual Hardware توسط Hypervisor در اختیار سیستم‌عامل قرار گرفته‌اند.

باز کردن Device Manager

سریع‌ترین روش استفاده از پنجره Run است. کلیدهای زیر را فشار دهید:

Windows + R

سپس دستور زیر را اجرا کنید:

devmgmt.msc

روش دیگر:

This PC > Manage > Device Manager

Device Manager همچنین از طریق Computer Management در بخش System Tools قابل دسترسی است.

چگونه وضعیت Deviceها را بررسی کنیم؟

بعد از باز کردن Device Manager، ابتدا فهرست Deviceها را بررسی کنید. در حالت عادی، بیشتر تجهیزات بدون علامت هشدار نمایش داده می‌شوند.
وجود علامت زرد رنگ با علامت تعجب کنار یک Device نشان می‌دهد Windows برای آن Device مشکلی شناسایی کرده است. Device Manager علاوه بر علامت هشدار، توضیح و Error Code مربوط به مشکل را نیز نمایش می‌دهد.

برای مشاهده جزئیات:

1. روی Device موردنظر راست‌کلیک کنید.
2. گزینه Properties را انتخاب کنید.
3. تب General را باز کنید.
4. قسمت Device status را بررسی کنید.

در حالت عادی معمولاً وضعیت زیر مشاهده می‌شود:

This device is working properly.

بررسی تب‌های Properties

پنجره Properties اطلاعات مهمی برای عیب‌یابی Device ارائه می‌دهد.

تب General

در این بخش می‌توان مواردی مانند نوع Device، سازنده، محل Device و وضعیت فعلی آن را مشاهده کرد. مهم‌ترین قسمت:

Device status

اگر مشکلی وجود داشته باشد، Error Code نیز در همین قسمت نمایش داده می‌شود.

تب Driver

تب Driver اطلاعات Driver نصب‌شده را نمایش می‌دهد، از جمله:

• Driver Provider
• Driver Date
• Driver Version
• Digital Signer

همچنین گزینه‌ هایی مانند موارد زیر ممکن است در دسترس باشند:

Driver Details
Update Driver
Roll Back Driver
Disable Device
Uninstall Device

قبل از Update، Roll Back یا Uninstall کردن Driver در سرور عملیاتی باید از سازگاری Driver با سخت‌افزار و نسخه Windows Server مطمئن شوید.

تب Details

تب Details اطلاعات فنی دقیق‌تری درباره Device نمایش می‌دهد.

یکی از گزینه‌های کاربردی:

Hardware Ids

Hardware ID برای شناسایی دقیق مدل Device و پیدا کردن Driver صحیح کاربرد دارد.

تب Events

در تب Events می‌توان رویدادهای مربوط به نصب و پیکربندی Device را مشاهده کرد. برای مثال:

Device configured
Device started
Device install requested
Device not migrated

این قسمت هنگام بررسی مشکلاتی که پس از نصب Driver یا تغییر سخت‌افزار ایجاد شده‌اند مفید است.

Error Codeهای رایج در Device Manager

هنگامی که Device با مشکل مواجه شود، معمولاً یک Code در قسمت Device Status نمایش داده می‌شود. برخی خطاهای رایج عبارت‌اند از:

وجود Error Code به شما کمک می‌کند علت مشکل را دقیق‌تر بررسی کنید.

نمایش Deviceهای مخفی

برخی Deviceها به‌صورت پیش‌فرض در Device Manager نمایش داده نمی‌شوند. برای مشاهده آن‌ها از منوی بالا وارد مسیر زیر شوید:

View > Show hidden devices

Deviceهای Hidden ممکن است شامل تجهیزات خاص یا Deviceهایی باشند که در حال حاضر Present نیستند. مایکروسافت نیز گزینه Show hidden devices را برای نمایش این موارد در Device Manager ارائه کرده است.
Deviceهای کم‌ رنگ را بدون بررسی حذف نکنید؛ برخی از آنها ممکن است مربوط به تنظیمات یا تجهیزات قبلی سیستم باشند.

Scan for hardware changes چیست؟

اگر سخت‌ افزار یا Device جدیدی به سرور اضافه شده ولی در Device Manager نمایش داده نمی‌شود، می‌توان Windows را وادار کرد تجهیزات را دوباره بررسی کند. از منوی بالا:

Action > Scan for hardware changes

این عملیات باعث می‌شود Windows تجهیزات Plug and Play را دوباره بررسی کند. در خط فرمان نیز ابزار PnPUtil امکان Scan کردن Deviceها را فراهم می‌کند:

pnputil /scan-devices

PnPUtil ابزار داخلی Windows برای مدیریت Device ها و Driver Package ها است.

بررسی Device های مشکل‌ دار با Command Prompt

برای مشاهده Device هایی که Windows برای آن‌ها Problem Code ثبت کرده است، Command Prompt را با دسترسی Administrator باز کنید:

pnputil /enum-devices /problem

این روش مخصوصاً روی سرورهایی مفید است که می‌خواهید بدون بررسی دستی تمام دسته‌های Device Manager، تجهیزات دارای خطا را پیدا کنید.

بررسی Driver های نصب‌ شده

برای مشاهده Driver Packageهای Third-party موجود در Driver Store می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

pnputil /enum-drivers

در خروجی اطلاعاتی مانند موارد زیر نمایش داده می‌شوند:

Published Name
Original Name
Provider Name
Class Name
Driver Version
Signer Name

این اطلاعات برای شناسایی نسخه Driverهای نصب‌شده کاربرد دارند.

نکات مهم

• قبل از تغییر Driver، وضعیت فعلی و نسخه آن را ثبت کنید.
• روی Network Adapter سرور راه دور بدون دسترسی Console تغییر پرریسک انجام ندهید.
• Driver را از منابع معتبر یا سازنده سخت‌ افزار دریافت کنید.
• Device ناشناخته را بدون بررسی Disable یا Uninstall نکنید.
• Error Code موجود در Device Status را قبل از هر اقدامی بررسی کنید.
• پس از تغییر Driver، وضعیت Device و Event Logها را دوباره کنترل کنید.

جمع‌بندی

Device Manager در Windows Server برای مشاهده وضعیت سخت‌افزارها و Driverهای سیستم استفاده می‌شود. اولین قدم در بررسی سرور، پیدا کردن Deviceهای دارای علامت هشدار و مشاهده بخش Device status است. تب‌های Driver، Details و Events نیز اطلاعات بیشتری برای عیب‌یابی ارائه می‌کنند.
برای بررسی سریع Deviceهای مشکل‌دار از خط فرمان نیز می‌توان دستور زیر را اجرا کرد:

pnputil /enum-devices /problem

در سرورهای عملیاتی، به‌خصوص سرورهایی که از راه دور مدیریت می‌شوند، Driverهای کارت شبکه و Storage Controller را بدون بررسی و داشتن دسترسی جایگزین تغییر ندهید.