مقدمه

یکی از مشکلات رایج در مدیریت Windows Server این است که یک پورت توسط برنامه یا سرویسی اشغال شده، اما مشخص نیست کدام Process از آن استفاده می‌کند.

برای مثال ممکن است هنگام اجرای IIS، SQL Server، یک Web Server یا نرم‌افزار دیگر با خطای Port Already in Use مواجه شوید. در چنین شرایطی باید ابتدا مشخص کنید چه Process یا Serviceای روی آن پورت در حال اجرا است.

PowerShell ابزارهای مختلفی مانند Get-NetTCPConnection، Get-Process و Get-NetUDPEndpoint در اختیار ما قرار می‌دهد که با استفاده از آن‌ها می‌توانیم Process مرتبط با یک پورت را پیدا کنیم.

در این مقاله روش‌های مختلف پیدا کردن PID، Process و Service مرتبط با یک پورت در ویندوز را به‌صورت عملی بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها

• دسترسی به Windows یا Windows Server
• دسترسی به PowerShell
• دسترسی Administrator برای مشاهده برخی Processها و اطلاعات سیستمی
• مشخص بودن شماره پورتی که قصد بررسی آن را دارید

برای برخی دستورات بهتر است PowerShell را با گزینه Run as Administrator اجرا کنید.

بررسی یک پورت با PowerShell

فرض کنید قصد داریم بررسی کنیم چه برنامه‌ای از پورت 80 استفاده می‌کند.

دستور زیر را اجرا کنید:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 80

خروجی اطلاعاتی مشابه موارد زیر نمایش می‌دهد:

LocalAddress LocalPort RemoteAddress RemotePort State  OwningProcess
------------ --------- ------------- ---------- -----  -------------
0.0.0.0      80        0.0.0.0       0          Listen 4120

مهم‌ترین بخش خروجی ستون زیر است:

OwningProcess

این مقدار همان PID یا Process ID برنامه‌ای است که از پورت استفاده می‌کند.

در این مثال PID برابر است با:

4120

پیدا کردن Process با استفاده از PID

پس از پیدا کردن PID می‌توانیم نام Process را مشاهده کنیم.

برای مثال:

Get-Process -Id 4120

نمونه خروجی:

Handles  NPM(K)    PM(K)      WS(K)     CPU(s)     Id  ProcessName
-------  ------    -----      -----     ------     --  -----------
    432      28    65432      78210       5.21   4120  nginx

در این مثال مشخص می‌شود که Process مربوط به پورت موردنظر:

nginx

است.

پیدا کردن مستقیم Process مرتبط با یک پورت

می‌توانیم بدون اجرای دو دستور جداگانه، مستقیماً Process مربوط به یک پورت را پیدا کنیم.

برای پورت 80:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 80).OwningProcess

برای مثال جهت بررسی پورت 443:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 443).OwningProcess

این روش یکی از سریع‌ترین روش‌ها برای تشخیص برنامه اشغال‌کننده یک پورت است.

پیدا کردن Process در حالت Listen

در بسیاری از مواقع فقط می‌خواهیم برنامه‌ای را پیدا کنیم که روی یک پورت در حال Listening است.

برای مثال:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 80 -State Listen

سپس Process مربوط به آن را مشاهده کنید:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 80 -State Listen).OwningProcess

این روش برای بررسی سرویس‌هایی مانند Web Serverها بسیار کاربردی است.

نمایش اطلاعات کامل اتصال

برای مشاهده اطلاعات مهم یک پورت می‌توانیم از Select-Object استفاده کنیم.

Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 |
Select-Object LocalAddress,LocalPort,RemoteAddress,RemotePort,State,OwningProcess

خروجی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

LocalAddress
LocalPort
RemoteAddress
RemotePort
State
OwningProcess

این اطلاعات هنگام Troubleshooting مشکلات شبکه بسیار مفید هستند.

ذخیره PID در متغیر

در اسکریپت‌های PowerShell بهتر است PID مربوط به پورت را ابتدا داخل یک متغیر ذخیره کنیم.

برای مثال:

$processId = (Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 -State Listen).OwningProcess

سپس:

Get-Process -Id $processId

از نام متغیر $PID استفاده نکنید؛ زیرا $PID یکی از متغیرهای خودکار PowerShell و نشان‌دهنده PID خود PowerShell است.

پیدا کردن مسیر فایل اجرایی Process

گاهی فقط نام Process کافی نیست و باید بدانیم برنامه از چه مسیری اجرا شده است.

ابتدا PID را پیدا کنید:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080

فرض کنیم PID برابر 5000 باشد.

سپس:

Get-CimInstance Win32_Process -Filter "ProcessId = 5000" |
Select-Object ProcessId,Name,ExecutablePath

نمونه خروجی:

ProcessId Name      ExecutablePath
--------- ----      --------------
5000      nginx.exe C:\nginx\nginx.exe

این روش برای پیدا کردن نسخه یا محل نصب نرم‌افزار بسیار کاربردی است.

مشاهده Command Line مربوط به Process

گاهی چند نسخه از یک برنامه روی سرور اجرا شده‌اند و فقط مشاهده نام Process کافی نیست.

در این شرایط می‌توان Command Line مربوط به Process را مشاهده کرد:

Get-CimInstance Win32_Process -Filter "ProcessId = 5000" |
Select-Object ProcessId,Name,ExecutablePath,CommandLine

این دستور مشخص می‌کند Process دقیقاً با چه پارامترهایی اجرا شده است.

پیدا کردن Service مرتبط با PID

گاهی Process مربوط به یک Windows Service است.

فرض کنید PID برابر 4120 باشد.

برای پیدا کردن Service مرتبط با آن:

Get-CimInstance Win32_Service |
Where-Object {$_.ProcessId -eq 4120} |
Select-Object Name,DisplayName,State,StartMode

در خروجی می‌توانید مواردی مانند نام Service، وضعیت آن و Startup Type را مشاهده کنید.

پیدا کردن Process مرتبط با پورت 80

برای بررسی پورت HTTP:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 80 -State Listen

سپس:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 80 -State Listen).OwningProcess

این دستور برای بررسی سرویس‌هایی مانند IIS، Apache و Nginx کاربرد دارد.

پیدا کردن Process مرتبط با پورت 443

برای بررسی HTTPS:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 -State Listen

سپس:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 -State Listen).OwningProcess

پیدا کردن Process مرتبط با پورت RDP

پورت پیش‌فرض Remote Desktop برابر است با:

3389

برای بررسی آن:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 3389

یا:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 3389).OwningProcess

بررسی پورت SQL Server

پورت پیش‌فرض SQL Server معمولاً:

1433

است.

برای بررسی:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 1433

سپس:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 1433).OwningProcess

البته SQL Server می‌تواند برای استفاده از پورت‌های دیگری نیز تنظیم شده باشد.

پیدا کردن Process مرتبط با پورت UDP

دستور Get-NetTCPConnection فقط برای ارتباطات TCP استفاده می‌شود.

برای بررسی پورت‌های UDP باید از دستور زیر استفاده کنیم:

Get-NetUDPEndpoint

برای مثال جهت بررسی UDP Port 53:

Get-NetUDPEndpoint -LocalPort 53

برای مشاهده Process:

Get-Process -Id (Get-NetUDPEndpoint -LocalPort 53).OwningProcess

پورت UDP 53 معمولاً با سرویس DNS مرتبط است.

نمایش تمام پورت‌های Listen

برای مشاهده تمام TCP Portهایی که در وضعیت Listen قرار دارند:

Get-NetTCPConnection -State Listen

برای مرتب‌سازی بر اساس شماره پورت:

Get-NetTCPConnection -State Listen |
Sort-Object LocalPort

نمایش پورت‌ها همراه با PID

برای مشاهده پورت‌های Listen همراه با PID:

Get-NetTCPConnection -State Listen |
Select-Object LocalAddress,LocalPort,OwningProcess |
Sort-Object LocalPort

این دستور برای بررسی سریع سرویس‌های فعال روی یک Windows Server بسیار کاربردی است.

نمایش نام Process کنار پورت

برای اینکه مستقیماً نام Process نیز کنار هر پورت نمایش داده شود می‌توانیم از دستور زیر استفاده کنیم:

Get-NetTCPConnection -State Listen | ForEach-Object {
    [PSCustomObject]@{
        LocalAddress = $_.LocalAddress
        LocalPort = $_.LocalPort
        PID = $_.OwningProcess
        ProcessName = (Get-Process -Id $_.OwningProcess -ErrorAction SilentlyContinue).ProcessName
    }
}

خروجی می‌تواند مشابه زیر باشد:

LocalAddress LocalPort PID  ProcessName
------------ --------- ---  -----------
0.0.0.0      80        4120 nginx
0.0.0.0      135       1080 svchost
0.0.0.0      443       4120 nginx
0.0.0.0      3389      1500 svchost

استفاده از netstat برای پیدا کردن PID

در نسخه‌های قدیمی‌تر ویندوز یا زمانی که قصد دارید از روش سنتی استفاده کنید، دستور netstat نیز کاربردی است.

برای مثال:

netstat -ano

پارامتر -o باعث نمایش PID می‌شود.

برای جستجوی پورت 443:

netstat -ano | findstr :443

نمونه خروجی:

TCP    0.0.0.0:443    0.0.0.0:0    LISTENING    4120

عدد آخر:

4120

PID است.

سپس:

Get-Process -Id 4120

استفاده از tasklist برای پیدا کردن Process

بعد از پیدا کردن PID با netstat می‌توان از دستور tasklist نیز استفاده کرد.

tasklist /FI "PID eq 4120"

نمونه خروجی:

Image Name                     PID Session Name
========================= ======== ================
nginx.exe                    4120 Services

با این روش مشخص می‌شود PID موردنظر متعلق به چه برنامه‌ای است.

بستن Process اشغال‌کننده پورت

اگر مطمئن هستید Process موردنظر باید متوقف شود می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

Stop-Process -Id 4120

در صورت نیاز به Force:

Stop-Process -Id 4120 -Force

هشدار: قبل از اجرای Stop-Process حتماً مطمئن شوید Process مربوط به یک سرویس سیستمی یا نرم‌افزار حیاتی نیست.

در سرورهای Production اگر Process متعلق به یک Windows Service است، معمولاً بهتر است خود Service را به‌صورت اصولی Stop یا Restart کنید.

بررسی آزاد بودن یک پورت

اگر بخواهیم بررسی کنیم پورت 8080 توسط برنامه‌ای استفاده می‌شود یا خیر:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080 -ErrorAction SilentlyContinue

اگر خروجی نمایش داده نشود، معمولاً هیچ TCP Connection یا Listener مرتبط با آن پورت وجود ندارد.

برای بررسی دقیق Listener:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080 -State Listen -ErrorAction SilentlyContinue

پیدا کردن چند Process روی یک پورت

گاهی ممکن است چند Connection برای یک پورت مشاهده شود.

برای مشاهده PIDهای یکتا:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 |
Select-Object -ExpandProperty OwningProcess -Unique

برای مشاهده Processهای مربوطه:

$processIds = Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 |
Select-Object -ExpandProperty OwningProcess -Unique

Get-Process -Id $processIds

یک دستور سریع برای Troubleshooting

اگر فقط قصد دارید خیلی سریع بفهمید چه برنامه‌ای پورت 8080 را اشغال کرده است، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

Get-Process -Id (Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080 -State Listen).OwningProcess

اگر پورت UDP باشد:

Get-Process -Id (Get-NetUDPEndpoint -LocalPort 8080).OwningProcess

مهم‌ترین دستورات

تفاوت Get-NetTCPConnection و netstat

برای اسکریپت‌های PowerShell و سیستم‌های جدید، معمولاً Get-NetTCPConnection گزینه مناسب‌تری است.

خطاهای رایج

No MSFT_NetTCPConnection objects found

اگر دستوری مانند زیر اجرا کنید:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080

و هیچ Connection یا Listener مرتبط با پورت وجود نداشته باشد، ممکن است PowerShell خطایی مبنی بر پیدا نشدن Connection نمایش دهد.

برای جلوگیری از نمایش خطا:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080 -ErrorAction SilentlyContinue

Cannot find a process with the process identifier

اگر Process در فاصله زمانی بین پیدا کردن PID و اجرای Get-Process متوقف شده باشد، ممکن است با این خطا مواجه شوید.

دوباره پورت را بررسی کنید:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 8080

Access Denied

برخی Processها و اطلاعات سیستمی فقط با دسترسی Administrator قابل مشاهده هستند.

PowerShell را با گزینه:

Run as Administrator

اجرا کنید.

چند Process یا Connection نمایش داده می‌شود

وجود چند Connection روی یک پورت الزاماً غیرعادی نیست.

برای مشاهده PIDهای یکتا:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 443 |
Select-Object OwningProcess -Unique

netstat نتیجه اشتباه زیادی نمایش می‌دهد

دستوری مانند:

netstat -ano | findstr :80

ممکن است علاوه بر پورت 80، مقادیری مانند 8080 یا 8000 را نیز در برخی خروجی‌ها Match کند.

به همین دلیل برای بررسی دقیق پورت بهتر است از:

Get-NetTCPConnection -LocalPort 80

استفاده کنید.

بهترین روش‌ها

• برای سیستم‌های جدید از Get-NetTCPConnection به‌جای Parsing خروجی netstat استفاده کنید.
• هنگام بررسی Web Serverها از -State Listen استفاده کنید.
• قبل از Stop کردن یک Process، نام و مسیر فایل اجرایی آن را بررسی کنید.
• برای Processهای ناشناس، ExecutablePath و CommandLine را بررسی کنید.
• قبل از متوقف کردن Processهای سیستمی، Service مرتبط با آن‌ها را شناسایی کنید.
• برای UDP از Get-NetUDPEndpoint استفاده کنید.
• PowerShell را هنگام Troubleshooting سیستمی با دسترسی Administrator اجرا کنید.

اشتباهات رایج

• استفاده از Get-NetTCPConnection برای پورت UDP
• Kill کردن Process فقط بر اساس PID بدون بررسی نام آن
• استفاده از Stop-Process -Force روی سرور Production بدون بررسی
• اشتباه گرفتن Local Port و Remote Port
• بررسی ESTABLISHED به‌جای LISTEN هنگام پیدا کردن برنامه ارائه‌دهنده سرویس
• تصور اینکه باز بودن Firewall Port به معنی وجود Process در حالت Listen است
• استفاده از findstr :80 و تصور اینکه تمام نتایج فقط مربوط به Port 80 هستند

چک‌لیست

پس از مطالعه این مقاله باید بتوانید:

• Process مرتبط با یک TCP Port را پیدا کنید.
• PID برنامه اشغال‌کننده پورت را مشاهده کنید.
• نام Process را از روی PID پیدا کنید.
• مسیر فایل اجرایی Process را مشاهده کنید.
• Command Line مربوط به Process را بررسی کنید.
• Windows Service مرتبط با PID را پیدا کنید.
• پورت‌های TCP در حالت Listen را مشاهده کنید.
• Process مرتبط با UDP Port را پیدا کنید.
• با netstat پورت و PID را بررسی کنید.
• در صورت نیاز Process اشغال‌کننده پورت را متوقف کنید.

مقالات مرتبط

• آموزش کامل PowerShell در Windows Server
• آموزش دستور netstat در ویندوز
• آموزش Test-NetConnection در PowerShell
• آموزش مدیریت Windows Firewall با PowerShell
• آموزش باز و بسته کردن پورت با PowerShell
• آموزش مدیریت Processها با PowerShell
• آموزش مدیریت Windows Services با PowerShell
• آموزش بررسی پورت‌های باز در Windows Server
• آموزش عیب‌یابی مشکلات شبکه در Windows Server
• آموزش پیدا کردن ارتباطات مشکوک شبکه در ویندوز

مطالعات بیشتر و منابع رسمی

برای مطالعه بیشتر می‌توانید از مستندات رسمی Microsoft استفاده کنید:

• Microsoft Get-NetTCPConnection Documentation
• Microsoft Get-NetUDPEndpoint Documentation
• Microsoft Get-Process Documentation
• Microsoft netstat Documentation

جمع‌بندی

پیدا کردن Process مرتبط با یک پورت یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در عیب‌یابی Windows Server است. با دستور Get-NetTCPConnection می‌توان PID مربوط به یک TCP Port را پیدا کرد و سپس با Get-Process نام برنامه استفاده‌کننده از آن پورت را مشاهده کرد.

برای پورت‌های UDP نیز Get-NetUDPEndpoint در دسترس است و در سیستم‌های قدیمی‌تر می‌توان از ترکیب netstat -ano و tasklist استفاده کرد.

در سناریوهای واقعی، تنها پیدا کردن PID کافی نیست؛ بهتر است قبل از هرگونه اقدام، نام Process، مسیر فایل اجرایی، Command Line و Service مرتبط با آن نیز بررسی شود. این کار مخصوصاً در سرورهای Production از متوقف شدن اشتباه سرویس‌های حیاتی جلوگیری می‌کند.