مقدمه

یکی از تنظیمات ساده اما کاربردی در سرورهای لینوکسی، نمایش Banner هنگام ورود به SSH است.

Banner یک پیام متنی است که قبل یا بعد از فرآیند احراز هویت به کاربر نمایش داده می‌شود. این پیام می‌تواند شامل هشدارهای امنیتی، اطلاعیه‌های سازمانی یا اطلاعات مدیریتی باشد.

در محیط‌های سازمانی، استفاده از Banner یکی از مواردی است که در بسیاری از استانداردهای امنیتی مانند CIS Benchmark و برخی الزامات انطباق (Compliance) توصیه می‌شود.

در این مقاله با مفهوم Banner، انواع آن و نحوه تنظیم آن در سرورهای لینوکسی آشنا خواهیم شد.

Banner چیست؟

Banner یک پیام متنی است که هنگام اتصال کاربران به سرور از طریق SSH نمایش داده می‌شود.

این پیام می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• هشدار امنیتی
• اعلام مالکیت سرور
• اطلاعیه‌های سازمانی
• قوانین استفاده از سیستم
• پیام خوش‌آمدگویی

چرا از Banner استفاده کنیم؟

استفاده از Banner مزایای مختلفی دارد.

از جمله:

• اطلاع‌رسانی به کاربران
• هشدار به افراد غیرمجاز
• رعایت برخی استانداردهای امنیتی
• ثبت هشدارهای قانونی
• یکپارچگی در زیرساخت سازمان

در بسیاری از سازمان‌ها، Banner بخشی از سیاست امنیت اطلاعات محسوب می‌شود.

انواع Banner در لینوکس

در OpenSSH معمولاً دو نوع Banner وجود دارد.

Banner قبل از ورود (Pre-Login Banner)

این پیام قبل از وارد کردن رمز عبور نمایش داده می‌شود.

کاربرد آن بیشتر برای هشدارهای امنیتی و اطلاع‌رسانی‌های قانونی است.

Banner بعد از ورود (Post-Login Banner)

این پیام پس از احراز هویت موفق نمایش داده می‌شود.

معمولاً برای نمایش اطلاعاتی مانند:

• قوانین داخلی
• پیام مدیر سیستم
• اطلاعیه‌های نگهداری
• وضعیت سرور

استفاده می‌شود.

تنظیم Banner قبل از ورود

ابتدا فایل Banner را ایجاد کنید.

sudo nano /etc/issue.net

نمونه محتوا:

****************************************************
                Authorized Access Only

This system is the private property of the organization.

Unauthorized access is prohibited and may be monitored.

If you are not an authorized user, disconnect immediately.
****************************************************

فایل را ذخیره کنید.

معرفی Banner به سرویس SSH

اکنون فایل تنظیمات SSH را باز کنید.

sudo nano /etc/ssh/sshd_config

خط زیر را پیدا کنید:

#Banner none

آن را به شکل زیر تغییر دهید:

Banner /etc/issue.net

اگر این خط وجود نداشت، آن را در انتهای فایل اضافه کنید.

بررسی تنظیمات

قبل از راه‌اندازی مجدد سرویس SSH، تنظیمات را بررسی کنید.

sudo sshd -t

اگر خروجی نمایش داده نشد، یعنی فایل تنظیمات بدون خطا است.

اعمال تنظیمات

اکنون سرویس SSH را راه‌اندازی مجدد کنید.

در Ubuntu و Debian:

sudo systemctl restart ssh

در AlmaLinux و Rocky Linux:

sudo systemctl restart sshd

تست Banner

از سرور خارج شوید.

exit

دوباره از طریق SSH متصل شوید.

قبل از درخواست رمز عبور باید Banner نمایش داده شود.

تنظیم Banner بعد از ورود

اگر قصد دارید پس از ورود کاربر پیامی نمایش داده شود، فایل زیر را ویرایش کنید.

sudo nano /etc/motd

نمونه:

Welcome to the Company Infrastructure

Please remember:

- Do not share your credentials.
- All activities are logged.
- Contact the IT department if you notice suspicious activity.

این پیام پس از ورود موفق کاربر نمایش داده خواهد شد.

تفاوت Banner و MOTD

این دو فایل معمولاً با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.

آیا Banner امنیت سرور را افزایش می‌دهد؟

Banner به‌تنهایی از حملات جلوگیری نمی‌کند.

اما می‌تواند:

• کاربران را از قوانین استفاده آگاه کند.
• هشدارهای قانونی را نمایش دهد.
• در برخی استانداردهای امنیتی و ممیزی‌ها الزامی باشد.

بنابراین، Banner را باید یک اقدام تکمیلی در کنار سایر تنظیمات امنیتی مانند SSH Hardening، فایروال و احراز هویت مبتنی بر کلید دانست.

بهترین شیوه نگارش Banner

یک Banner مناسب باید:

• کوتاه و خوانا باشد.
• اطلاعات حساس مانند نسخه سیستم‌عامل یا نرم‌افزارها را نمایش ندهد.
• شامل هشدار قانونی یا اطلاعیه سازمان باشد.
• از نمایش اطلاعات فنی غیرضروری خودداری کند.

از نمایش چه اطلاعاتی خودداری کنیم؟

در Banner موارد زیر را قرار ندهید:

• نسخه سیستم‌عامل
• نسخه OpenSSH
• نسخه Kernel
• IPهای داخلی
• نام نرم‌افزارهای نصب‌شده
• اطلاعات ساختار شبکه

این اطلاعات می‌توانند به مهاجمان در شناسایی هدف کمک کنند.

اشتباهات رایج

برخی از خطاهای متداول عبارت‌اند از:

• معرفی نکردن فایل Banner در sshd_config
• فراموش کردن راه‌اندازی مجدد سرویس SSH
• قرار دادن اطلاعات حساس در Banner
• اشتباه گرفتن Banner با فایل motd
• ویرایش فایل تنظیمات بدون بررسی صحت آن

چک‌لیست

پس از تنظیم Banner، موارد زیر را بررسی کنید:

• فایل Banner ایجاد شده است.
• مسیر آن در sshd_config معرفی شده است.
• تنظیمات SSH بدون خطا هستند.
• سرویس SSH راه‌اندازی مجدد شده است.
• Banner قبل از ورود نمایش داده می‌شود.
• اطلاعات حساس در Banner وجود ندارد.

جمع‌بندی

Banner یکی از ساده‌ترین تنظیمات امنیتی در سرورهای لینوکسی است که می‌تواند هشدارهای قانونی، اطلاعیه‌های سازمانی و پیام‌های امنیتی را قبل یا بعد از ورود کاربران نمایش دهد. اگرچه این قابلیت به‌تنهایی مانع نفوذ مهاجمان نمی‌شود، اما در بسیاری از استانداردهای امنیتی به‌عنوان بخشی از فرآیند سخت‌سازی (Hardening) سرور توصیه می‌شود.

در محیط‌های عملیاتی، بهتر است Banner شامل یک پیام کوتاه، رسمی و بدون افشای اطلاعات فنی باشد تا علاوه بر رعایت اصول امنیتی، مدیریت سرور نیز حرفه‌ای‌تر انجام شود.

کیان پور