پاکسازی افزونه‌های بلااستفاده در وردپرس

افزونه‌هایی که دیگر روی سایت استفاده نمی‌شوند، بهتر است پس از بررسی وابستگی‌ها حذف شوند. غیرفعال کردن یک Plugin با حذف آن متفاوت است؛ در حالت Inactive فایل‌های افزونه همچنان روی Server باقی می‌مانند و WordPress نیز آن را در فهرست Pluginهای نصب‌شده نگه می‌دارد. WordPress در Site Health نیز وجود افزونه‌های غیرفعال را به‌عنوان یک Recommended Improvement گزارش می‌کند و پیشنهاد می‌دهد Pluginهایی که قرار نیست استفاده شوند حذف شوند.
در این آموزش نحوه شناسایی، بررسی و حذف امن افزونه‌های بلااستفاده را بررسی می‌کنیم.

افزونه بلااستفاده چیست؟

افزونه بلااستفاده Pluginی است که روی WordPress نصب شده اما دیگر برای عملکرد سایت به آن نیاز ندارید. برای مثال ممکن است Plugin:

• قبلاً استفاده می‌شده اما جایگزین شده باشد.
• فقط برای یک Migration موقت نصب شده باشد.
• برای تست نصب شده باشد.
• مدت زیادی غیرفعال مانده باشد.
• قابلیت آن اکنون توسط Plugin دیگری ارائه شود.
• مربوط به بخشی از سایت باشد که دیگر وجود ندارد.

وجود چنین Pluginهایی مدیریت WordPress را دشوارتر می‌کند.

تفاوت Deactivate و Delete

این دو عملیات یکسان نیستند. اگر روی:

Deactivate

کلیک کنید، افزونه غیرفعال می‌شود اما فایل‌های آن همچنان در مسیر:

/wp-content/plugins

باقی می‌مانند. اما با:

Delete

WordPress فایل‌های Plugin را از نصب سایت حذف می‌کند. صفحه مدیریت Pluginها نیز این عملیات را به‌صورت جداگانه ارائه می‌دهد.

به‌صورت خلاصه:

چرا افزونه‌های غیرفعال را پاک کنیم؟

نگهداری تعداد زیادی Plugin بلااستفاده چند مشکل ایجاد می‌کند.
اول اینکه هنوز باید وضعیت Update آن‌ها را مدیریت کنید. دوم اینکه فایل‌های Plugin همچنان روی Server وجود دارند. WordPress در Site Health صراحتاً اشاره می‌کند که Pluginهای غیرفعال می‌توانند هدف جذابی برای مهاجمان باشند و در صورت عدم نیاز بهتر است حذف شوند. همچنین پاکسازی Pluginهای اضافی باعث می‌شود:

• مدیریت سایت ساده‌تر شود.
• Pluginهای واقعاً موردنیاز بهتر مشخص شوند.
• فضای Disk کمتری مصرف شود.
• سطح نرم‌افزارهای اضافی روی سایت کاهش پیدا کند.
• فرآیند Update و نگهداری ساده‌تر شود.

مرحله اول: مشاهده افزونه‌های غیرفعال

وارد Dashboard وردپرس شوید و مسیر زیر را باز کنید:

Plugins
> Installed Plugins

در نسخه فارسی:

افزونه‌ها
> افزونه‌های نصب‌شده

در بالای صفحه Filterهای مختلفی وجود دارند؛ از جمله:

All
Active
Inactive
Recently Active
Update Available

برای مشاهده Pluginهای غیرفعال روی:

Inactive

کلیک کنید. WordPress این Filter را به‌صورت داخلی در صفحه Plugins ارائه می‌دهد.

مرحله دوم: مشخص کنید هر افزونه واقعاً بلااستفاده است

قبل از حذف، فقط به وضعیت:

Inactive

اعتماد نکنید. ممکن است Plugin عمداً موقتاً غیرفعال شده باشد. برای هر افزونه این موارد را بررسی کنید:

• آخرین بار چه زمانی آیا Plugin دیگری جایگزین آن شده؟
• آیا Plugin دیگری جایگزین آن شده؟
• آیا برای Migration یا Backup موقت نصب شده؟
• آیا بخشی از سایت هنوز به داده‌های آن وابسته است؟
• آیا قرار است دوباره فعال شود؟
• آیا Plugin مکمل Plugin دیگری است؟

اگر پاسخ مشخصی ندارید، قبل از حذف اطلاعات بیشتری جمع‌آوری کنید.

بررسی Recently Active

در صفحه Pluginها Filter زیر نیز وجود دارد:

Recently Active

این بخش Pluginهایی را نمایش می‌دهد که اخیراً غیرفعال شده‌اند. طبق مستندات WordPress، افزونه بعد از بیش از ۷ روز غیرفعال بودن از این Filter خارج می‌شود، هرچند همچنان در Inactive باقی می‌ماند. اگر Plugin به‌تازگی غیرفعال شده، بهتر است قبل از حذف مطمئن شوید غیرفعال شدن آن آزمایشی نبوده است.

مرحله سوم: وابستگی افزونه را بررسی کنید

بعضی Pluginها به یکدیگر وابسته هستند. برای مثال ممکن است:

Plugin A

افزونه اصلی باشد و:

Plugin B

قابلیت اضافه‌ای برای آن فراهم کند. همچنین برخی Add-onها فقط زمانی کار می‌کنند که Plugin اصلی نصب باشد. قبل از حذف Plugin بررسی کنید آیا نام آن در تنظیمات Pluginهای دیگر، Documentation سایت یا فرآیندهای داخلی استفاده شده است.

مرحله چهارم: قبل از حذف Backup داشته باشید

اگر Plugin مهم بوده یا مطمئن نیستید چه اطلاعاتی ذخیره کرده است، قبل از حذف Backup تهیه کنید. این موضوع مخصوصاً برای Pluginهایی که داده‌هایی مانند:

• Form Entries
• Orders
• Logs
• SEO Metadata

دارند اهمیت بیشتری دارد. بهتر است حذف Plugin ابتدا روی Staging آزمایش شود. برای این کار می‌توانید به مقاله ایجاد محیط Staging با WP Toolkit مراجعه کنید.

مرحله پنجم: حذف یک افزونه غیرفعال

در مسیر زیر:

Plugins
> Installed Plugins
> Inactive

Plugin موردنظر را پیدا کنید. اگر Plugin غیرفعال باشد گزینه:

Delete

در دسترس خواهد بود. روی آن کلیک کنید. WordPress یک پیام تأیید نمایش می‌دهد. حذف را تأیید کنید.

مرحله ششم: بعد از حذف سایت را تست کنید

بعد از حذف Pluginهای بلااستفاده حداقل این قسمت‌ها را بررسی کنید:

• صفحه اصلی
• صفحات اصلی سایت
• Login
• Dashboard
• فرم‌ها
• Menu
• Search
• Mobile
• WooCommerce در صورت استفاده
• Cart و Checkout

اگر مشکلی ایجاد نشد، پاکسازی موفق بوده است.

مرحله هفتم: Site Health را دوباره بررسی کنید

بعد از پاکسازی وارد:

Tools
> Site Health

شوید. اگر Warning مربوط به Pluginهای Inactive وجود داشته باشد، باید بعد از حذف آن‌ها وضعیت تغییر کند. همچنین در:

Site Health
> Info
> Inactive Plugins

می‌توانید تعداد Pluginهای غیرفعال باقی‌مانده را بررسی کنید. WordPress در تب Info فهرست Pluginهای Active و Inactive را جداگانه نمایش می‌دهد. برای توضیح کامل این ابزار مقاله بررسی سلامت سایت (Site Health) را مطالعه کنید.

جمع‌بندی

برای پاکسازی افزونه‌های بلااستفاده ابتدا وارد:

Plugins
> Installed Plugins
> Inactive

شوید. Plugin موردنظر را بررسی کنید و اگر مطمئن هستید دیگر استفاده نمی‌شود، روی Delete کلیک کنید. غیرفعال بودن یک Plugin به معنی حذف شدن آن نیست؛ فایل‌های آن همچنان روی Server وجود دارند. WordPress نیز توصیه می‌کند Pluginهای Inactive که قرار نیست دوباره استفاده شوند حذف شوند.