بررسی حجم مصرفی دیسک در سرور لینوکسی

مدیریت فضای‌دیسک در سرورهای لینوکس یکی از کارهای ضروری برای هر مدیر سیستم است. با بررسی منظم مصرف دیسک، می‌توانید از پر شدن ناگهانی فضا و از کار افتادن سرور جلوگیری کنید. در این مقاله، ما ساده‌ترین و کاربردی‌ترین دستورات لینوکس را به شما آموزش می‌دهیم تا به راحتی میزان فضای استفاده‌شده و آزاد سرور خود را بررسی و مدیریت کنید.

بررسی میزان حجم مصرفی و آزادی دیسک سرور

اگر دیسک پر باشد یا میزان حجم خالی کم باشد مشکلات زیادی از قبیل اختلال در عملکرد سایت، نرم‌افزا، ایمیل و غیره بوجود می‌آورد بنابراین بهتر است بصورت مرتب این مورد بررسی شود.

در سرور های لینوکس می‌توانید از طریق دستور df که مخفف disk free هست میزان فضا آزاد دیسک سرور را بررسی کنید. برای این مورد ابتدا باید با سرور اتصال ssh برقرار کنید.

دستور df

دستور df نمایانگر اطلاعاتی مانند نام سخت‌افزار، تعداد بلاک‌های کلی، حجم کلی، فضای استفاده شده، فضای آزاد و mount point ها هستند. معروف‌ترین و پرکاربردترین سوئیچ این دستور h می‌باشد که به معنای human readable است، یعنی اعداد را طوری می‌نویسد که خوانا باشد.
دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:

df -h 

خروجی آن شبیه عکس زیر است:

در تصویر بالا، ستون اول نام دیوایس (Device)، ستون دوم حجم کلی دیوایس (Size)، ستون سوم حجم استفاده‌شده (Used)، ستون چهارم حجم باقی‌مانده (Avail)، ستون پنجم درصد استفاده‌شده (Use%) و ستون آخر مسیر mount شده (Mounted on) را نشان می‌دهد.

مثال:
حجم کلی دیوایس /dev/mapper/centos-root برابر با 99 گیگابایت است که از این مقدار، 47 گیگابایت استفاده شده و 51 گیگابایت آزاد است. در واقع این 47 گیگابایت معادل 48٪ از فضای کل است و این دیسک روی مسیر ریشه (یعنی /) mount شده است.

همچنین، دیوایس /dev/sda1 با حجم کلی 1014 مگابایت (تقریباً 1 گیگابایت) برای بخش /boot استفاده می‌شود که 325 مگابایت آن مصرف شده و 690 مگابایت آزاد است (معادل 33٪ استفاده‌شده).

بقیه موارد نیز مربوط به فایل‌سیستم‌های موقتی (مثل tmpfs) یا بخش‌های خاص سیستم هستند که معمولاً حافظه RAM را برای استفاده موقتی در اختیار می‌گیرند و درصد استفاده آن‌ها در حال حاضر بسیار پایین یا صفر است.

/dev/mapper/centos-root