مقدمه

wget یکی از محبوب‌ترین ابزارهای خط فرمان لینوکس برای دانلود فایل‌ها از طریق پروتکل‌های HTTP، HTTPS و FTP است. این ابزار به دلیل پشتیبانی از دانلود خودکار، ادامه دانلودهای نیمه‌کاره، دانلود بازگشتی وب‌سایت‌ها و اجرای بدون رابط گرافیکی، یکی از ابزارهای اصلی مدیران سیستم، متخصصان DevOps و کاربران لینوکس محسوب می‌شود.

در این مقاله، تمامی قابلیت‌های مهم دستور wget را همراه با مثال‌های کاربردی بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها

• دسترسی به اینترنت
• دسترسی به ترمینال لینوکس
• نصب بودن wget

بررسی نصب

wget --version

نصب wget

Ubuntu / Debian

sudo apt update
sudo apt install -y wget

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf install -y wget

CentOS 7

sudo yum install -y wget

ساختار کلی دستور

wget [OPTIONS] URL

دانلود یک فایل

wget https://example.com/file.zip

دانلود با نام دلخواه

wget -O backup.zip https://example.com/file.zip

ادامه دانلود نیمه‌کاره

wget -c https://example.com/file.iso

دانلود در پوشه مشخص

wget -P /home/user/downloads https://example.com/file.zip

دانلود چند فایل

ابتدا فایل متنی ایجاد کنید:

https://example.com/file1.zip
https://example.com/file2.zip
https://example.com/file3.zip

سپس:

wget -i list.txt

محدود کردن سرعت دانلود

wget --limit-rate=1m https://example.com/file.iso

دانلود در پس‌زمینه

wget -b https://example.com/file.iso

مشاهده لاگ:

tail -f wget-log

دانلود با تعداد Retry مشخص

wget --tries=5 https://example.com/file.zip

تعیین Timeout

wget --timeout=20 https://example.com/file.zip

دانلود با احراز هویت

wget --user=username --password=password https://example.com/file.zip

دانلود از FTP

wget ftp://ftp.example.com/file.zip

دانلود بازگشتی یک وب‌سایت

wget -r https://example.com

دانلود فقط یک صفحه

wget https://example.com/index.html

دانلود بدون بررسی SSL

wget --no-check-certificate https://example.com/file.zip

هشدار: فقط برای محیط‌های آزمایشی استفاده شود.

دانلود با User-Agent دلخواه

wget --user-agent="Mozilla/5.0" https://example.com

دانلود همراه با Header سفارشی

wget --header="Authorization: Bearer TOKEN" https://api.example.com/file

دانلود فقط در صورت جدیدتر بودن فایل

wget -N https://example.com/file.zip

مشاهده Help

wget --help

مهم‌ترین پارامترهای wget

تفاوت wget و curl

خطاهای رایج

wget: command not found

ابزار نصب نشده است.

Unable to resolve host

مشکل در DNS یا نام دامنه.

Connection timed out

ارتباط با سرور برقرار نشده است.

404 Not Found

فایل یا آدرس موردنظر وجود ندارد.

SSL certificate problem

گواهی SSL معتبر نیست یا زنجیره گواهی ناقص است.

بهترین روش‌ها

• از -c برای فایل‌های حجیم استفاده کنید.
• قبل از دانلود فایل‌های ناشناس، منبع آن‌ها را بررسی کنید.
• از --limit-rate برای جلوگیری از اشغال کامل پهنای باند استفاده کنید.
• برای دانلودهای زمان‌بندی‌شده، wget را با Cron ترکیب کنید.
• از HTTPS و منابع معتبر برای دانلود فایل‌ها استفاده کنید.

اشتباهات رایج

• استفاده از --no-check-certificate در محیط Production
• دانلود فایل‌ها بدون بررسی فضای دیسک
• ذخیره فایل‌ها در مسیرهای نامناسب
• اجرای دانلودهای بزرگ بدون Resume
• قرار دادن رمز عبور به‌صورت مستقیم در اسکریپت‌ها

چک‌لیست

پس از مطالعه این مقاله باید بتوانید:

• wget را نصب کنید.
• فایل‌ها را دانلود کنید.
• دانلودهای نیمه‌تمام را ادامه دهید.
• چند فایل را هم‌زمان دانلود کنید.
• سرعت دانلود را محدود کنید.
• دانلود را در پس‌زمینه اجرا کنید.
• از FTP و HTTPS فایل دریافت کنید.

مطالعات بیشتر

برای مطالعه مستندات رسمی wget از منابع زیر استفاده کنید:

• GNU Wget Official Documentation
• GNU Wget Project Page
• Linux man page for wget

جمع‌بندی

دستور wget یکی از قدرتمندترین ابزارهای دانلود در لینوکس است که برای دریافت فایل‌ها از طریق HTTP، HTTPS و FTP، ادامه دانلودهای نیمه‌تمام، دانلود گروهی فایل‌ها و حتی دریافت بازگشتی وب‌سایت‌ها استفاده می‌شود. یادگیری این ابزار برای مدیران سیستم، متخصصان DevOps و کاربران لینوکس ضروری است و در بسیاری از اسکریپت‌های خودکار و فرآیندهای استقرار نرم‌افزار نقش مهمی دارد.

کیان پور