Registry و Registrar چیست و چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

برای درک فرایند ثبت و مدیریت دامنه، ابتدا باید بدانیم Registry و Registrar چیست و هرکدام چه نقشی در چرخه ثبت دامنه دارند.
زمانی که یک دامنه ثبت، تمدید یا منتقل می‌شود، چند مجموعه مختلف در پشت‌صحنه این فرایند نقش دارند. دو اصطلاح مهمی که در مدیریت دامنه‌ها زیاد با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم، Registry و Registrar هستند.
اگرچه هر دو مجموعه در چرخه ثبت دامنه فعالیت می‌کنند، وظایف یکسانی ندارند. Registry زیرساخت و پایگاه داده اصلی یک پسوند دامنه را مدیریت می‌کند، در حالی که Registrar خدمات ثبت و مدیریت دامنه را مستقیماً یا از طریق نمایندگان خود در اختیار کاربران قرار می‌دهد.
شناخت این تفاوت به شما کمک می‌کند هنگام ثبت دامنه، تمدید، انتقال بین شرکت‌ها یا پیگیری مشکلات مالکیت و وضعیت دامنه، نقش هر مجموعه را بهتر درک کنید.

Registry و Registrar چیست و چه وظایفی دارند؟

Registry چیست؟

Registry یا رجیستری دامنه سازمانی است که مسئولیت مدیریت فنی و عملیاتی یک پسوند دامنه را بر عهده دارد.
هر پسوند دامنه مانند .com، .net، .org یا پسوندهای کشوری، یک رجیستری مشخص دارد. این مجموعه پایگاه داده مرکزی تمام دامنه‌های ثبت‌شده با آن پسوند را نگهداری می‌کند و اطلاعات مربوط به وضعیت دامنه‌ها، رجیسترار ثبت‌کننده و نیم‌سرورهای آن‌ها را مدیریت می‌نماید.
برای مثال، زمانی که یک دامنه با پسوند .com ثبت می‌شود، اطلاعات آن باید در پایگاه داده مرکزی رجیستری مربوط به این پسوند درج شود.

وظایف اصلی Registry چیست؟

رجیستری معمولاً وظایف زیر را انجام می‌دهد:

• مدیریت پایگاه داده مرکزی دامنه‌های یک پسوند
• ثبت وضعیت دامنه‌ها در سطح رجیستری
• نگهداری اطلاعات رجیسترار مسئول هر دامنه
• مدیریت زیرساخت DNS مربوط به پسوند دامنه
• تعیین الزامات فنی ثبت دامنه
• ارائه دسترسی ثبت دامنه به رجیسترارهای مجاز
• اعمال برخی محدودیت‌ها یا وضعیت‌های امنیتی روی دامنه
• انتشار اطلاعات فنی دامنه از طریق سرویس‌هایی مانند RDAP

رجیستری معمولاً دامنه را مستقیماً به کاربران نهایی نمی‌فروشد. ارتباط کاربران با رجیستری از طریق Registrar یا نمایندگان فروش دامنه انجام می‌شود.

Registrar چیست؟

Registrar یا ثبت‌کننده دامنه شرکتی است که امکان ثبت و مدیریت دامنه را در اختیار مشتریان قرار می‌دهد.
کاربر از طریق وب‌سایت یا پنل یک Registrar می‌تواند آزادبودن دامنه را بررسی کند، دامنه جدیدی ثبت نماید، دامنه را تمدید کند، نیم‌سرورها را تغییر دهد یا برای انتقال دامنه اقدام کند.
Registrar اطلاعات درخواست کاربر را دریافت می‌کند و آن را برای ثبت نهایی به Registry مربوط به پسوند ارسال می‌نماید.

وظایف اصلی Registrar چیست؟

وظایف Registrar معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:

• بررسی آزادبودن نام دامنه
• ثبت دامنه به نام متقاضی
• تمدید دامنه
• تغییر نیم‌سرورها و اطلاعات فنی دامنه
• ارائه کد انتقال دامنه
• قفل یا بازکردن دامنه برای انتقال
• مدیریت اطلاعات مالک و مخاطبان دامنه
• ارائه پنل مدیریت دامنه
• ارسال یادآوری‌های تمدید و انقضا
• ارتباط با Registry برای ثبت تغییرات دامنه
• پاسخ‌گویی به درخواست‌های مرتبط با مالکیت یا انتقال دامنه

Registrar در واقع رابط میان مالک دامنه و Registry است.

تفاوت Registry و Registrar چیست؟

برای درک ساده‌تر تفاوت این دو اصطلاح، می‌توان Registry را مدیر اصلی یک پسوند و Registrar را فروشنده و ارائه‌دهنده خدمات آن دامنه در نظر گرفت.
Registry زیرساخت مرکزی و اطلاعات دامنه‌های یک پسوند را مدیریت می‌کند، اما Registrar با کاربران در ارتباط است و درخواست ثبت یا تغییرات دامنه را به رجیستری ارسال می‌نماید.

به‌ طور خلاصه، Registrar درخواست را از کاربر دریافت می‌کند و Registry آن را در پایگاه داده مرکزی پسوند ثبت می‌نماید.

Registrant چیست؟

در کنار Registry و Registrar، اصطلاح دیگری به نام Registrant نیز وجود دارد.
Registrant به شخص یا مجموعه‌ای گفته می‌شود که دامنه به نام او ثبت شده است. این شخص می‌تواند مالک کسب‌وکار، مدیر وب‌سایت یا نماینده قانونی یک مجموعه باشد.
اطلاعات Registrant اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مالکیت و اختیار مدیریت دامنه بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در حساب و سوابق Registrar بررسی می‌شود.

تفاوت Registrant با Registrar چیست؟

Registrar شرکت ارائه‌دهنده خدمات ثبت دامنه است، اما Registrant مالک یا دارنده دامنه محسوب می‌شود.
برای مثال، اگر یک شرکت دامنه خود را از طریق یک ارائه‌دهنده خدمات دامنه ثبت کند:

• مالک دامنه، Registrant است.
• شرکت ثبت‌کننده دامنه، Registrar است.
• مدیر پسوند دامنه، Registry است.

نماینده فروش دامنه یا Reseller چیست؟

برخی شرکت‌هایی که خدمات دامنه ارائه می‌دهند، خودشان Registrar مستقیم نیستند و به‌عنوان Reseller یا نماینده فروش یک Registrar فعالیت می‌کنند.
نماینده فروش امکان ثبت و مدیریت دامنه را از طریق زیرساخت Registrar اصلی در اختیار مشتری قرار می‌دهد. در این حالت، کاربر خدمات و پشتیبانی را از نماینده دریافت می‌کند، اما ثبت فنی دامنه در سیستم Registrar بالادستی انجام می‌شود.
استفاده از نماینده فروش به‌ خودی‌خود مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ به شرطی که فرایند ثبت، تمدید، انتقال و دسترسی به دامنه به‌ درستی مدیریت شود.

فرایند ثبت دامنه چگونه انجام می‌شود؟

فرایند ثبت دامنه در ICANN معمولاً به‌ ترتیب زیر انجام می‌شود:

1. کاربر نام دامنه موردنظر را در وب‌سایت ارائه‌دهنده خدمات دامنه جستجو می‌کند.
2. Registrar یا نماینده فروش، آزادبودن دامنه را از طریق Registry مربوط به پسوند بررسی می‌کند.
3. اگر دامنه برای ثبت آزاد باشد، کاربر سفارش را ثبت و هزینه اعلام‌شده را پرداخت می‌نماید.
4. اطلاعات دامنه و مشخصات مالک برای Registrar ارسال می‌شود.
5. Registrar درخواست ثبت را به Registry مربوط به پسوند دامنه ارسال می‌کند.
6. Registry نام دامنه، وضعیت آن و قیمت نهایی ثبت را بررسی می‌نماید.
7. در صورت تأیید درخواست، دامنه در پایگاه داده مرکزی Registry ثبت می‌شود.
8. دامنه در پنل کاربر فعال می‌شود و امکان مدیریت نیم‌سرورها و سایر تنظیمات آن فراهم خواهد شد.

این فرایند در بیشتر مواقع به‌ صورت خودکار و در مدت کوتاهی انجام می‌شود. بااین‌حال، ثبت سفارش و پرداخت اولیه همیشه به معنای ثبت قطعی دامنه نیست؛ زیرا درخواست باید در مرحله نهایی توسط Registry نیز پذیرفته شود. Registry مسئول نگهداری پایگاه داده مرکزی پسوند است و درخواست‌های ثبت دامنه را از Registrar دریافت و پردازش می‌کند.

دامنه پرمیوم چیست؟

در برخی پسوندها، ممکن است نام انتخاب‌شده در دسته دامنه‌های پرمیوم قرار گرفته باشد. دامنه پرمیوم معمولاً نامی کوتاه، عمومی، پرکاربرد یا دارای ارزش تجاری بالاتر است که Registry برای ثبت آن قیمت بیشتری نسبت به تعرفه عادی تعیین می‌کند.
قیمت دامنه‌های پرمیوم ثابت نیست و بر اساس نوع پسوند، ارزش نام و سیاست Registry مشخص می‌شود. برخی از این دامنه‌ها ممکن است چند برابر قیمت عادی باشند و در موارد خاص، قیمت آن‌ها به مبالغ بسیار بالا برسد.
در بسیاری از سیستم‌ها، وضعیت پرمیوم و قیمت دامنه هنگام استعلام اولیه نمایش داده می‌شود. بااین‌حال، در برخی شرایط ممکن است قیمت اولیه به‌صورت عادی نمایش داده شود و وضعیت پرمیوم تنها پس از ارسال درخواست به Registry مشخص گردد. رجیستری‌ها می‌توانند اطلاعات مربوط به پرمیوم‌بودن و سطح قیمت دامنه را در پاسخ فنی استعلام یا ثبت در اختیار Registrar قرار دهند.

اگر Registry اعلام کند دامنه انتخاب‌شده پرمیوم است، ثبت آن با مبلغ عادی امکان‌پذیر نخواهد بود. در این حالت، نتیجه بررسی و قیمت جدید از طریق ایمیل یا تیکت به شما اطلاع داده می‌شود و ثبت دامنه تنها پس از تأیید قیمت و پرداخت مابه‌التفاوت انجام خواهد شد.
در صورت عدم تأیید قیمت پرمیوم، می‌توانید نام دیگری انتخاب کنید یا درخواست لغو سفارش و تعیین تکلیف مبلغ پرداخت‌شده را از طریق واحد فروش پیگیری نمایید.

نکات مهم درباره دامنه‌های پرمیوم

• آزادبودن دامنه الزاماً به معنای عادی‌بودن قیمت آن نیست.
• قیمت پرمیوم توسط Registry تعیین می‌شود و Registrar یا نماینده فروش معمولاً امکان تغییر آن را ندارد.
• ممکن است قیمت ثبت اولیه، تمدید یا انتقال دامنه پرمیوم با تعرفه دامنه‌های عادی متفاوت باشد.
• پیش از تأیید خرید، هزینه ثبت و تمدید سال‌های بعد را بررسی کنید.
• تا زمانی که ثبت دامنه در Registry تأیید نشده است، دامنه قطعی و فعال محسوب نمی‌شود.
• در صورت دریافت اطلاعیه پرمیوم‌بودن دامنه، پیش از پرداخت مبلغ جدید، نام دامنه، پسوند و هزینه تمدید آن را با دقت بررسی نمایید.

هنگام تمدید دامنه چه اتفاقی می‌افتد؟

زمانی که هزینه تمدید دامنه را پرداخت می‌کنید، Registrar درخواست تمدید را به Registry ارسال می‌کند.
پس از تأیید درخواست، تاریخ انقضای دامنه در پایگاه داده رجیستری تغییر می‌کند. سپس تاریخ جدید در پنل مدیریت دامنه و سرویس‌های استعلام نمایش داده می‌شود.
به همین دلیل، پرداخت صورت‌حساب تمدید به‌تنهایی کافی نیست و درخواست باید با موفقیت در Registry نیز ثبت شود. اگر تمدید انجام شده باشد اما تاریخ انقضا تغییر نکند، باید وضعیت دامنه از طریق ارائه‌دهنده خدمات بررسی شود.

انتقال دامنه بین Registrarها چگونه انجام می‌شود؟

انتقال دامنه به معنای جابه‌جایی مدیریت آن از یک Registrar به Registrar دیگر است. در این فرایند، خود دامنه یا مالک آن لزوماً تغییر نمی‌کند و فقط شرکت ثبت‌کننده مسئول دامنه عوض می‌شود.
برای انتقال دامنه معمولاً باید شرایط زیر فراهم باشد:

• دامنه در وضعیت قفل انتقال قرار نداشته باشد.
• کاربر به کد انتقال یا EPP Code دسترسی داشته باشد.
• ایمیل و اطلاعات مالک دامنه قابل دسترس باشند.
• دامنه مشمول محدودیت زمانی انتقال نباشد.
• درخواست انتقال توسط مالک یا مخاطب مجاز تأیید شود.

پس از ثبت درخواست، Registrar جدید فرایند انتقال را آغاز می‌کند و Registry تغییر Registrar را در پایگاه داده مرکزی ثبت می‌نماید.

آیا تغییر Registrar باعث قطع‌شدن سایت می‌شود؟

انتقال Registrar به‌تنهایی نباید باعث قطع‌شدن وب‌سایت یا ایمیل‌ها شود؛ زیرا نیم‌سرورها و تنظیمات DNS دامنه معمولاً در طول انتقال بدون تغییر باقی می‌مانند.
بااین‌حال، اگر در جریان انتقال نیم‌سرورها تغییر داده شوند، سرویس DNS غیرفعال شود یا دامنه پیش از تکمیل انتقال منقضی گردد، ممکن است دسترسی به سایت و ایمیل‌ها با اختلال مواجه شود.

پیش از انتقال بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:

• دامنه منقضی نشده باشد.
• نیم‌سرورها به‌درستی ثبت شده باشند.
• سرویس DNS فعال باقی بماند.
• اطلاعات مالک دامنه صحیح و قابل دسترس باشند.
• کد انتقال از منبع معتبر دریافت شده باشد.

از کجا تشخیص دهیم، Registrar یک دامنه کدام شرکت است؟

برای شناسایی Registrar می‌توان از سرویس‌های استعلام دامنه یا RDAP استفاده کرد.

در اطلاعات دامنه معمولاً موارد زیر نمایش داده می‌شوند:

• نام Registrar
• تاریخ ثبت دامنه
• تاریخ انقضا
• تاریخ آخرین به‌روزرسانی
• وضعیت‌های دامنه
• نیم‌سرورها

ممکن است به دلیل قوانین حریم خصوصی، نام و اطلاعات شخصی مالک دامنه نمایش داده نشود. بااین‌حال، نام Registrar معمولاً در اطلاعات عمومی دامنه قابل مشاهده است.

تفاوت ثبت دامنه با میزبانی وب چیست؟

Registrar مدیریت ثبت دامنه را انجام می‌دهد، اما شرکت ارائه‌دهنده هاست مسئول نگهداری فایل‌ها، پایگاه داده، ایمیل و منابع وب‌سایت است.
دامنه و هاست می‌توانند از دو شرکت متفاوت تهیه شوند. برای اتصال آن‌ها کافی است نیم‌سرورها یا رکوردهای DNS دامنه به سرویس میزبانی اشاره کنند.
بنابراین انتقال هاست الزاماً به معنای انتقال Registrar نیست و انتقال Registrar نیز لزوماً باعث تغییر شرکت میزبانی نمی‌شود.

هنگام انتخاب Registrar به چه نکاتی توجه کنیم؟

انتخاب Registrar مناسب فقط به قیمت ثبت دامنه محدود نمی‌شود. کیفیت پنل، امنیت و امکان انتقال دامنه نیز اهمیت زیادی دارند.
پیش از ثبت دامنه، موارد زیر را بررسی کنید:

• قیمت ثبت، تمدید و انتقال دامنه
• امکان دریافت کد انتقال
• دسترسی به تنظیمات نیم‌سرورها
• قابلیت قفل‌کردن دامنه
• پشتیبانی از تأیید هویت دو عاملی
• کیفیت پشتیبانی
• نحوه مدیریت اطلاعات مالک دامنه
• سیاست‌های انقضا و تمدید
• امکان انتقال دامنه به شرکت دیگر

Registrar مناسب نباید مالک را برای دریافت کد انتقال یا تغییر نیم‌سرورها با محدودیت غیرضروری مواجه کند.

نکات امنیتی مدیریت دامنه

دامنه یکی از دارایی‌های اصلی یک وب‌سایت یا کسب‌وکار است. دسترسی غیرمجاز به حساب Registrar می‌تواند باعث تغییر نیم‌سرورها، انتقال دامنه یا اختلال در سرویس‌های متصل شود.

برای افزایش امنیت دامنه، اقدامات زیر را انجام دهید:

• از آدرس ایمیل فعال و دائمی برای حساب دامنه استفاده کنید.
• رمز عبور قوی و منحصربه‌فرد انتخاب نمایید.
• تأیید هویت دو عاملی را فعال کنید.
• قفل انتقال دامنه را تا زمانی که قصد انتقال ندارید فعال نگه دارید.
• اطلاعات مالک دامنه را به‌روز نگه دارید.
• پیام‌های تمدید و تغییرات دامنه را بررسی کنید.
• کد انتقال دامنه را در اختیار افراد غیرمجاز قرار ندهید.
• از ثبت دامنه با ایمیلی که به همان دامنه وابسته است خودداری کنید.
• تاریخ انقضای دامنه را به‌طور منظم بررسی نمایید.

جمع‌بندی

برای پاسخ به این پرسش که Registry و Registrar چیست، باید نقش آن‌ها را در چرخه ثبت دامنه از یکدیگر جدا کنیم. Registry مدیر اصلی یک پسوند و پایگاه داده مرکزی دامنه‌های آن است، در حالی که Registrar ثبت، تمدید، انتقال و مدیریت دامنه را برای کاربران انجام می‌دهد.
کاربر یا مالک دامنه همان Registrant است و ممکن است خدمات خود را مستقیماً از Registrar یا از طریق نماینده فروش دریافت کند. شناخت این ساختار هنگام انتقال دامنه، بررسی وضعیت مالکیت، تمدید یا پیگیری مشکلات فنی دامنه، تصمیم‌گیری را ساده‌تر و دقیق‌تر می‌کند.