مقدمه

Git محبوب‌ترین سیستم کنترل نسخه (Version Control System) در جهان است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و کدهای برنامه‌نویسی استفاده می‌شود. امروزه تقریباً تمام پروژه‌های نرم‌افزاری، DevOps، CI/CD و حتی بسیاری از پروژه‌های زیرساختی از Git استفاده می‌کنند.

با Git می‌توانید تغییرات پروژه را ثبت کنید، به نسخه‌های قبلی بازگردید، روی شاخه‌های مختلف (Branch) کار کنید و با سایر اعضای تیم همکاری داشته باشید.

در این مقاله، نصب Git را روی توزیع‌های مختلف لینوکس به‌صورت مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها

قبل از نصب Git:

• دسترسی Root یا sudo داشته باشید.
• سیستم‌عامل را بروزرسانی کنید.
• اتصال اینترنت برقرار باشد.

بررسی نسخه سیستم‌عامل

cat /etc/os-release

یا

hostnamectl

بررسی نصب بودن Git

ممکن است Git از قبل روی سیستم نصب باشد.

git --version

اگر نسخه Git نمایش داده شد، نیازی به نصب مجدد نیست.

نصب Git در Ubuntu و Debian

ابتدا لیست بسته‌ها را بروزرسانی کنید.

sudo apt update

سپس Git را نصب کنید.

sudo apt install -y git

نصب Git در AlmaLinux و Rocky Linux

sudo dnf install -y git

نصب Git در CentOS 7

sudo yum install -y git

بررسی نسخه Git

git --version

نمونه خروجی:

git version 2.47.0

شماره نسخه ممکن است با توجه به توزیع لینوکس متفاوت باشد.

بررسی محل نصب Git

which git

نمونه خروجی:

/usr/bin/git

مشاهده راهنمای Git

git --help

یا

git help

تنظیم نام کاربری

git config --global user.name "Your Name"

نمونه:

git config --global user.name "Ali Ahmadi"

تنظیم ایمیل

git config --global user.email "you@example.com"

نمونه:

git config --global user.email "ali@example.com"

مشاهده تنظیمات

git config --list

ایجاد اولین Repository

ایجاد پوشه پروژه:

mkdir my-project

ورود به پوشه:

cd my-project

ایجاد Repository:

git init

بررسی وضعیت Repository

git status

ایجاد اولین فایل

echo "Hello Git" > README.md

اضافه کردن فایل

git add README.md

یا

git add .

ثبت اولین Commit

git commit -m "Initial commit"

مشاهده تاریخچه Commitها

git log

بروزرسانی Git

Ubuntu / Debian

sudo apt update

sudo apt upgrade git

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf update git

حذف Git

Ubuntu / Debian

sudo apt remove git

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf remove git

خطاهای رایج

git: command not found

Git روی سیستم نصب نیست یا در PATH قرار ندارد.

Permission denied

کاربر دسترسی لازم را ندارد یا دستور بدون sudo اجرا شده است.

Please tell me who you are

این خطا زمانی نمایش داده می‌شود که user.name و user.email تنظیم نشده باشند.

git config --global user.name "Your Name"
git config --global user.email "you@example.com"

بهترین روش‌ها

• Git را از مخازن رسمی سیستم‌عامل نصب کنید.
• پس از نصب، نام و ایمیل خود را تنظیم کنید.
• Git را به‌صورت منظم بروزرسانی کنید.
• برای هر پروژه یک Repository مجزا ایجاد کنید.
• قبل از Commit از git status استفاده کنید.

اشتباهات رایج

• تنظیم نکردن نام و ایمیل
• استفاده از نسخه‌های قدیمی Git
• Commit نکردن تغییرات به‌صورت منظم
• اضافه کردن فایل‌های موقت و Log به Repository
• استفاده از یک Repository برای چند پروژه نامرتبط

چک‌لیست

پس از نصب، موارد زیر را بررسی کنید:

• Git نصب شده است.
• git --version بدون خطا اجرا می‌شود.
• نام کاربری و ایمیل تنظیم شده‌اند.
• Repository آزمایشی ایجاد شده است.
• اولین Commit با موفقیت انجام شده است.

مطالعات بیشتر

برای مطالعه مستندات و آموزش‌های رسمی Git از منابع زیر استفاده کنید:

• راهنمای رسمی نصب Git روی لینوکس: Git Downloads for Linux
• مستندات رسمی Git: Git Documentation
• کتاب رایگان و رسمی Git: Pro Git Book

جمع‌بندی

Git یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه نرم‌افزار و DevOps است که امکان مدیریت نسخه‌های مختلف پروژه و همکاری تیمی را فراهم می‌کند. نصب Git روی لینوکس تنها چند دقیقه زمان می‌برد و پس از تنظیم نام کاربری و ایمیل، می‌توانید پروژه‌های خود را مدیریت کرده و از قابلیت‌هایی مانند Branch، Merge و Version Control استفاده کنید.

پس از این مقاله، پیشنهاد می‌شود با مفاهیم Repository، Commit، Branch، Merge و Remote Repository آشنا شوید تا بتوانید از Git به‌صورت حرفه‌ای استفاده کنید.

کیان پور