WinMTR یکی از ابزارهای کاربردی عیب‌یابی شبکه در Windows است که قابلیت‌های ping و traceroute را با یکدیگر ترکیب می‌کند.

برخلاف tracert که فقط مسیر تا مقصد را در یک لحظه نمایش می‌دهد، WinMTR به‌صورت مداوم Probe ارسال کرده و برای هر Hop اطلاعاتی مانند:

• Packet Loss
• Average Latency
• Minimum Latency
• Maximum Latency
• تعداد Packetهای ارسال و دریافت‌شده

را نمایش می‌دهد.

به همین دلیل WinMTR برای بررسی مشکلاتی مانند:

Packet Loss
High Latency
Intermittent Connection
Network Instability
Routing Problems

بسیار مناسب است.

در این مقاله نحوه اجرای WinMTR، تفسیر ستون‌های آن و مهم‌تر از همه، روش تشخیص Packet Loss واقعی را بررسی می‌کنیم.

WinMTR چیست؟

WinMTR نسخه گرافیکی ابزار MTR برای Windows است.

MTR مخفف:

Matt's Traceroute

است و عملکرد ping و traceroute را در یک ابزار ترکیب می‌کند.

WinMTR به‌طور مداوم مسیر تا Destination را بررسی می‌کند و برای هر Router یا Hop آماری از پاسخ‌های دریافتی ثبت می‌کند.

پروژه رسمی WinMTR آن را یک ابزار Open Source برای Windows معرفی می‌کند که قابلیت‌های traceroute و ping را در یک رابط گرافیکی ترکیب کرده است.

برای نسخه Linux این ابزار می‌توانید مقاله زیر را مطالعه کنید:

بررسی دستور mtr در لینوکس

دانلود WinMTR

WinMTR یک نرم‌افزار Portable است و معمولاً به Installation نیاز ندارد.

نسخه رسمی شامل فایل اجرایی برای Windows است و پس از Extract کردن Archive می‌توان مستقیماً:

WinMTR.exe

را اجرا کرد.

بهتر است نرم‌افزار را از Repository یا وب‌سایت رسمی WinMTR دریافت کنید و از دانلود Binaryهای ناشناس از سایت‌های متفرقه خودداری کنید.

مخزن رسمی:

WinMTR Official Repository

برای دانلود این نرم افزار ابتدا وارد release شوید:

سپس فایل zip را دانلود کنید:

پس از باز کردن فایل فشرده می‌توانید از مسیر مشخص شده فایل .exe را اجرا کنید:

محیط اولیه نرم افزار مشابه تصویر زیر خواهد بود:

اجرای WinMTR

پس از اجرای برنامه، در قسمت:

Host

Domain یا IP مقصد را وارد کنید.

برای مثال:

example.com

یا:

203.0.113.20

سپس روی:

Start

کلیک کنید.

WinMTR شروع به بررسی مسیر می‌کند و Hopهای بین سیستم شما و Destination را نمایش می‌دهد.

در این تست سیستمی که به بررسی آن پرداخته‌ایم تمامی connectionها را drop می‌کند و علت اعدادی که مشاهده می‌شود نیز همین است:

بهتر است بلافاصله بعد از چند Packet نتیجه‌گیری نکنید و اجازه دهید تعداد مناسبی Probe ارسال شود.

برای بررسی یک مشکل واقعی شبکه، معمولاً اجرای تست برای چند دقیقه و جمع‌آوری حداقل چند ده تا چند صد Sample نتیجه قابل‌اعتمادتری نسبت به یک تست چندثانیه‌ای ایجاد می‌کند.

اگر مشکل فقط در ساعات خاصی رخ می‌دهد، بهتر است WinMTR را در همان زمان بروز مشکل اجرا کنید.

ستون‌های WinMTR چه معنی دارند؟

WinMTR ستون‌های اصلی زیر را نمایش می‌دهد: Hostname، Nr، Loss %، Sent، Recv، Best، Avrg، Worst و Last. این ستون‌ها مستقیماً در سورس رسمی برنامه نیز تعریف شده‌اند.

مقادیر Latency معمولاً بر حسب:

ms

یا Millisecond نمایش داده می‌شوند.

بررسی Loss %

فرض کنید خروجی مشابه زیر باشد:

Host                  Loss%   Sent   Recv   Best   Avrg   Worst   Last
192.168.1.1             0%     100    100      1      1       3      1
10.20.0.1               0%     100    100      4      5      10      5
198.51.100.1           30%     100     70     10     15      40     14
198.51.100.20           0%     100    100     20     22      35     21
203.0.113.20            0%     100    100     30     31      42     30

ممکن است در نگاه اول تصور کنیم Hop سوم دارای:

30% Packet Loss

است.

اما Destination هیچ Lossی ندارد.

بنابراین Hop سوم Packetهای Transit را به‌درستی Forward کرده و فقط به بخشی از Probeهایی که مستقیماً برای خودش ارسال شده پاسخ نداده است.

این رفتار می‌تواند به دلایلی مانند:

ICMP Rate Limiting
ICMP Deprioritization
Firewall Policy
Router CPU Protection

رخ دهد.

در نتیجه:

مشاهده Packet Loss روی یک Hop میانی، در صورتی که همان Loss در Hopهای بعدی ادامه پیدا نکند، معمولاً به معنی Packet Loss واقعی در مسیر نیست.

برای توضیح کامل این موضوع مقاله زیر را مطالعه کنید:

تشخیص Packet Loss واقعی

Packet Loss واقعی چگونه دیده می‌شود؟

فرض کنید نتیجه به شکل زیر باشد:

Host                  Loss%   Sent   Recv   Avrg
192.168.1.1             0%     200    200      1
10.20.0.1               0%     200    200      6
198.51.100.1            5%     200    190     15
198.51.100.20           5%     200    190     25
203.0.113.20            5%     200    190     32

در این حالت Loss از Hop سوم شروع شده و در Hopهای بعدی و Destination نیز ادامه دارد.

این الگو بسیار مهم‌تر است:

Hop 3      5% Loss
   ↓
Hop 4      5% Loss
   ↓
Destination 5% Loss

در چنین شرایطی احتمال وجود Packet Loss واقعی در آن قسمت از مسیر بیشتر است.

البته WinMTR به‌تنهایی مشخص نمی‌کند مشکل دقیقاً مربوط به کدام Provider، Interface یا Direction است، اما محدوده مشکل را مشخص‌تر می‌کند.

مهم‌ترین Hop در WinMTR

هنگام تحلیل نتیجه، همیشه Destination نهایی را نیز بررسی کنید.

اگر:

Intermediate Hop → 70% Loss
Destination      → 0% Loss

باشد، نمی‌توان نتیجه گرفت که 70 درصد Traffic کاربران از بین می‌رود.

اما اگر:

Hop 5       → 8%
Hop 6       → 8%
Hop 7       → 9%
Destination → 8%

باشد، نتیجه ارزش بررسی بیشتری دارد.

بررسی Latency

Packet Loss تنها اطلاعات مهم WinMTR نیست.

ستون‌های:

Best
Avrg
Worst
Last

برای بررسی Latency استفاده می‌شوند.

برای مثال:

Best   : 30 ms
Avrg   : 35 ms
Worst  : 180 ms
Last   : 32 ms

نشان می‌دهد Latency معمولاً حدود:

30-35 ms

بوده، اما حداقل یک Spike تا:

180 ms

ثبت شده است.

افزایش Latency در یک Hop میانی

فرض کنید:

Hop 1      1 ms
Hop 2      5 ms
Hop 3    150 ms
Hop 4     20 ms
Hop 5     25 ms
Destination 30 ms

باشد.

وجود:

150 ms

روی Hop سوم به‌تنهایی به معنی وجود Latency واقعی در آن Router نیست.

اگر Router برای پاسخ ICMP Priority پایینی در نظر گرفته باشد، ممکن است پاسخ خودش دیر ارسال شود اما Traffic عبوری بدون تأخیر Forward شود.

در این مثال چون Hopهای بعدی دوباره Latency پایین دارند، مشکل جدی در Forwarding آن Hop اثبات نشده است.

افزایش Latency که در ادامه مسیر باقی می‌ماند

حالت زیر اهمیت بیشتری دارد:

Hop 1       1 ms
Hop 2       5 ms
Hop 3      50 ms
Hop 4      52 ms
Hop 5      55 ms
Destination 57 ms

در این حالت افزایش Latency از Hop سوم شروع شده و در ادامه مسیر باقی مانده است.

این الگو می‌تواند ناشی از:

• فاصله جغرافیایی
• تغییر مسیر
• Congestion
• Transit Provider
• International Link
• مسیر نامناسب Routing

باشد.

با این حال برای نتیجه‌گیری قطعی باید مسیر، موقعیت Server و وضعیت Network نیز در نظر گرفته شود.

تفاوت Best، Average و Worst

برای مثال:

Best   25 ms
Avrg   27 ms
Worst  30 ms

نشان‌دهنده Connection نسبتاً پایدار است.

اما:

Best   25 ms
Avrg   60 ms
Worst  450 ms

می‌تواند نشان‌دهنده Latency Spike یا ناپایداری باشد.

در این شرایط تنها نگاه کردن به:

Last

کافی نیست.

ستون‌های:

Best
Avrg
Worst

تصویر مناسب‌تری از رفتار Connection در طول زمان ارائه می‌کنند.

تفاوت WinMTR با tracert

tracert در Windows مسیر را در یک اجرای کوتاه بررسی می‌کند.

برای مثال:

tracert example.com

ممکن است خروجی مشابه زیر ایجاد کند:

1     1 ms     1 ms     1 ms    192.168.1.1
2     8 ms     9 ms     8 ms    198.51.100.1
3    20 ms    21 ms    20 ms    203.0.113.20

اما WinMTR Probeها را به‌صورت مداوم ارسال کرده و Statistical Data جمع‌آوری می‌کند.

برای آموزش tracert می‌توانید مقاله زیر را مطالعه کنید:

بررسی دستور tracert در ویندوز

تفاوت WinMTR با TCP Traceroute

WinMTR کلاسیک عمدتاً بر پایه ICMP کار می‌کند. در Source Code رسمی نیز ICMP Echo، Echo Reply و Time Exceeded به‌عنوان Message Typeهای اصلی تعریف شده‌اند.

بنابراین اگر ICMP در مسیر Filter شده باشد، ممکن است WinMTR نیز تعداد زیادی Timeout نمایش دهد.

TCP Traceroute هدف متفاوتی دارد و مسیر را با Probeهای TCP روی Port مشخصی مانند:

443

بررسی می‌کند.

برای مثال ممکن است:

Ping / WinMTR → Timeout

اما:

TCP/443 → Reachable

باشد.

در این شرایط استفاده از TCP Traceroute می‌تواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد.

آموزش کامل TCP Traceroute در لینوکس و ویندوز؛ بررسی مسیر TCP تا مقصد

چرا بعضی Hopها No Response هستند؟

ممکن است در خروجی WinMTR یک یا چند Hop به شکل زیر دیده شوند:

???

یا پاسخ بسیار کمی داشته باشند.

دلایل متداول:

• Firewall
• ICMP Filtering
• ICMP Rate Limiting
• Router Configuration
• عدم پاسخ Router به Probe
• اولویت پایین ICMP

است.

برای مثال:

Hop 4     100% Loss
Hop 5       0% Loss
Hop 6       0% Loss
Destination 0% Loss

Hop چهارم نمی‌تواند واقعاً تمام Traffic را Drop کرده باشد؛ در غیر این صورت Packetها هرگز به Hop پنجم و Destination نمی‌رسیدند.

بنابراین این Hop فقط به WinMTR پاسخ نداده است.

Packet Loss در اولین Hop

اگر Loss از اولین Hop مشاهده شود:

192.168.1.1    10% Loss

و همان Loss در تمام مسیر ادامه پیدا کند، ابتدا Network محلی را بررسی کنید.

موارد مهم:

• Wi-Fi
• کابل شبکه
• Router
• NIC
• Local Network Congestion
• Hypervisor / Virtual Network

به‌خصوص در اتصال Wi-Fi، Packet Loss در اولین Hop می‌تواند نشانه مشکل بین سیستم و Router باشد.

Packet Loss از شبکه ISP

اگر:

Hop 1 → 0%
Hop 2 → 0%
Hop 3 → 8%
Hop 4 → 8%
...
Destination → 8%

باشد، و Hop سوم متعلق به ISP یا Provider باشد، احتمال وجود مشکل در بخش بعد از آن نقطه بیشتر می‌شود.

اما فقط بر اساس Hostname یک Router نباید Provider مقصر اعلام شود.

Routing می‌تواند:

Asymmetric

باشد و مسیر پاسخ با مسیر رفت متفاوت باشد.

WinMTR عمدتاً دیدی از Round Trip Behavior ارائه می‌دهد، نه Capture کامل مسیر رفت و برگشت.

اجرای WinMTR در زمان مشکل

یکی از اشتباهات رایج این است که کاربر ساعت‌ها بعد از رفع مشکل WinMTR اجرا کند.

اگر Connection مثلاً بین:

20:00 تا 22:00

دچار Packet Loss می‌شود، بهترین نتیجه زمانی ثبت می‌شود که WinMTR نیز در همان بازه اجرا شده باشد.

برای مشکلات Intermittent، بهتر است دو نتیجه داشته باشید:

WinMTR during normal condition
WinMTR during problem

مقایسه این دو گزارش می‌تواند تغییر Route، Latency یا Loss را مشخص‌تر کند.

استفاده از IP یا Domain؟

در بیشتر موارد می‌توان Domain را وارد کرد:

example.com

اما اگر احتمال مشکل در سطح DNS وجود دارد، بهتر است ابتدا IP واقعی مقصد را مشخص کنید و WinMTR را مستقیماً روی IP اجرا کنید:

203.0.113.20

در این حالت DNS از بخشی از Test حذف می‌شود.

برای بررسی DNS می‌توانید از مقالات زیر استفاده کنید:

• آموزش کامل nslookup
• آموزش کامل dig
• عیب‌یابی تفاوت نتیجه DNS بین سرور و کامپیوتر شخصی

تنظیمات در WinMTR

WinMTR دارای قسمت:

Options

است که از طریق آن می‌توان مواردی مانند:

• Ping Size
• Interval
• Maximum Hops

را تغییر داد.

مستندات رسمی نیز اشاره می‌کنند که این موارد از Options قابل تنظیم هستند و تنظیمات پیش‌فرض برای استفاده عمومی مناسب‌اند.

برای بیشتر Troubleshootingها نیازی به تغییر تنظیمات پیش‌فرض نیست.

تنها در صورتی آن‌ها را تغییر دهید که سناریوی مشخصی برای Test دارید.

Export گرفتن از نتیجه

پس از اینکه تعداد مناسبی Sample جمع‌آوری شد، روی:

Stop

کلیک کنید.

WinMTR امکان Copy یا Export نتیجه را فراهم می‌کند و Repository رسمی نیز Export در قالب Text یا HTML را به‌عنوان یکی از قابلیت‌های برنامه معرفی کرده است.

برای ارسال گزارش به:

• ISP
• Hosting Provider
• Network Administrator
• Support Team

نسخه Text معمولاً مناسب‌تر است.

بهتر است همراه گزارش موارد زیر نیز ارسال شوند:

Source IP / ISP
Destination IP
Date and Time
Description of Problem
WinMTR Result

برای مشکل‌های دوره‌ای، زمان دقیق رخ دادن مشکل بسیار مهم است.

مورد زیر نمونه‌ای از یک خروجی text از winmtr می‌باشد:

|------------------------------------------------------------------------------------------|
|                                      WinMTR statistics                                   |
|                       Host              -   %  | Sent | Recv | Best | Avrg | Wrst | Last |
|------------------------------------------------|------|------|------|------|------|------|
|                             192.168.1.1 -    0 |    6 |    6 |    0 |    0 |    1 |    0 |
|                   No response from host -  100 |    2 |    0 |    0 |    0 |    0 |    0 |
|                           10.176.211.65 -    0 |    6 |    6 |   34 |   41 |   51 |   51 |
|                   No response from host -  100 |    2 |    0 |    0 |    0 |    0 |    0 |
|                          10.136.131.142 -    0 |    6 |    6 |   29 |   40 |   51 |   51 |
|                          10.136.134.229 -    0 |    6 |    6 |   35 |   46 |   59 |   59 |
|                          10.201.250.161 -    0 |    6 |    6 |   35 |   47 |   57 |   57 |
|                          172.18.218.113 -    0 |    6 |    6 |   34 |   47 |   58 |   58 |
|                           172.18.75.198 -    0 |    6 |    6 |   35 |   49 |   61 |   61 |
|                   No response from host -  100 |    2 |    0 |    0 |    0 |    0 |    0 |
|                   No response from host -  100 |    2 |    0 |    0 |    0 |    0 |    0 |
|                          185.165.117.15 -    0 |    6 |    6 |   42 |   50 |   59 |   59 |
|________________________________________________|______|______|______|______|______|______|
   WinMTR v0.92 GPL V2 by Appnor MSP - Fully Managed Hosting & Cloud Provider

اگر WinMTR هیچ نتیجه‌ای نمایش نداد

اگر Host را وارد کرده‌اید اما WinMTR نتیجه‌ای نمایش نمی‌دهد، موارد زیر را بررسی کنید:

Firewall

Windows Firewall یا Firewall امنیتی دیگری ممکن است ICMP را محدود کرده باشد.

می‌توانید با استفاده از ابزار معمولی ping و tcp traceroute این مورد را تا حدودی تایید کنید.

Antivirus / Endpoint Security

برخی Security Softwareها ممکن است Probeهای WinMTR را محدود کنند.

مستندات رسمی WinMTR نیز Firewall و Antivirus را از دلایل احتمالی عدم کارکرد صحیح برنامه معرفی می‌کنند.

Destination

ابتدا بررسی کنید Destination Resolve می‌شود:

nslookup example.com

سپس:

ping example.com

را تست کنید.

البته عدم پاسخ Ping الزاماً به معنی Offline بودن Destination نیست، زیرا ICMP ممکن است عمداً Block شده باشد.

آیا 100% Loss همیشه مشکل است؟

خیر.

مثال:

Hop 1        0%
Hop 2      100%
Hop 3        0%
Hop 4        0%
Destination  0%

در این حالت Hop دوم فقط به Probe پاسخ نمی‌دهد.

اما:

Hop 1        0%
Hop 2        0%
Hop 3       15%
Hop 4       15%
Hop 5       15%
Destination 15%

نشانه بسیار مهم‌تری است و نیاز به بررسی دارد.

قاعده عملی:

مشاهده loss تنها در یک hop میانی: احتمالا loss در انتقال به router بعدی وجود ندارد و اهمیتی ندارد.

مشاهده و پیوستگی یک loss از یک hop میانی تا مقصد: احتمالا از hop مورد نظر تا destination یک loss حقیقی در حال رخ دادن است.

نمونه تحلیل WinMTR

فرض کنید نتیجه زیر دریافت شده است:

Host                  Loss%  Sent  Recv  Best  Avrg  Worst
192.168.1.1              0    300   300     1     1      4
10.10.0.1                0    300   300     4     5     12
198.51.100.1            40    300   180     8    12     50
198.51.100.2             0    300   300    10    11     20
203.0.113.20             0    300   300    25    27     40

در این مثال:

198.51.100.1

دارای 40 درصد Loss است.

اما Hop بعدی و Destination:

0%

Loss دارند.

در نتیجه این 40 درصد به احتمال زیاد مربوط به نحوه پاسخ Router به ICMP است و Packet Loss واقعی Traffic نیست.

نمونه Packet Loss واقعی

حالت دیگری را در نظر بگیرید:

Host                  Loss%  Sent  Recv  Avrg
192.168.1.1              0    300   300     1
10.10.0.1                0    300   300     5
198.51.100.1              7    300   279    15
198.51.100.2              7    300   279    22
203.0.113.20              7    300   279    31

در این حالت Loss از:

198.51.100.1

شروع شده و تا Destination ادامه پیدا کرده است.

این الگو نیاز به بررسی Route، Provider یا لینک مربوط به آن بخش از مسیر دارد.

Workflow پیشنهادی برای بررسی مشکل شبکه

برای یک مشکل عمومی Connection می‌توان از ترتیب زیر استفاده کرد:

1. Check DNS
        ↓
2. Ping destination
        ↓
3. Run tracert
        ↓
4. Run WinMTR for several minutes
        ↓
5. Check final destination loss
        ↓
6. Find where persistent loss/latency begins
        ↓
7. Compare with another source/network
        ↓
8. Use TCP Traceroute if ICMP behavior is suspicious

برای مثال:

nslookup example.com

سپس:

tracert example.com

و در ادامه WinMTR را روی همان IP یا Domain اجرا کنید.

در صورت نیاز می‌توانید نتیجه را با TCP Traceroute نیز مقایسه کنید.

اشتباهات رایج در تحلیل WinMTR

مقصر دانستن اولین Hop دارای Loss

اولین Hopی که Loss % نشان می‌دهد الزاماً محل مشکل نیست.

Loss باید در Hopهای بعدی نیز بررسی شود.

تفسیر 100% Loss در یک Router به‌عنوان قطعی

اگر Hopهای بعدی پاسخ می‌دهند، Router Traffic را Forward کرده است.

توجه نکردن به Destination

مهم‌ترین بخش گزارش، وضعیت End-to-End تا Destination است.

اجرای تست برای مدت بسیار کوتاه

چند Packet برای تشخیص مشکل Intermittent کافی نیست.

نگاه کردن فقط به Worst

یک Latency Spike منفرد ممکن است اهمیت چندانی نداشته باشد.

Best، Avrg و رفتار Hopهای بعدی را نیز بررسی کنید.

اجرای تست بعد از رفع مشکل

برای Troubleshooting بهتر است گزارش در همان زمان بروز اختلال تهیه شود.

WinMTR، MTR و TCP Traceroute چه تفاوتی دارند؟

بنابراین WinMTR جایگزین همه ابزارهای Network Troubleshooting نیست.

هر ابزار اطلاعات متفاوتی در اختیار Administrator قرار می‌دهد.

مطالعه بیشتر

مقالات مرتبط در دانشنامه:

• بررسی دستور tracert در ویندوز
• بررسی دستور mtr در لینوکس
• تشخیص Packet Loss واقعی
• آموزش کامل nslookup
• آموزش کامل nmap
• آموزش کامل TCP Traceroute در لینوکس و ویندوز؛ بررسی مسیر TCP تا مقصد

منبع رسمی:

• WinMTR Official GitHub Repository

جمع‌بندی

WinMTR ابزاری ساده اما کاربردی برای بررسی Route، Packet Loss و Latency در Windows است.

مهم‌ترین نکته در تحلیل نتیجه WinMTR این است که نباید صرفاً اولین Hop دارای Loss یا Latency بالا را به‌عنوان محل مشکل معرفی کرد.

اگر Loss فقط روی یک Router مشاهده شود اما Hopهای بعدی و Destination:

0% Loss

داشته باشند، معمولاً مشکل مربوط به پاسخ ICMP همان Router است.

اما اگر Packet Loss از یک Hop شروع شود و در Hopهای بعدی تا Destination ادامه پیدا کند، احتمال وجود Packet Loss واقعی بیشتر است.

همچنین افزایش Latency تنها زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که در Hopهای بعدی نیز باقی بماند.

برای Troubleshooting دقیق بهتر است WinMTR را در زمان وقوع مشکل، برای مدت کافی اجرا کرده و نتیجه آن را همراه با tracert، تست DNS و در صورت نیاز TCP Traceroute بررسی کنید.