مقدمه

دستور route یکی از ابزارهای قدیمی لینوکس برای مشاهده و مدیریت Routing Table سیستم است. این دستور امکان مشاهده مسیرهای شبکه، تغییر Default Gateway، افزودن یا حذف Routeهای استاتیک و عیب‌یابی مشکلات مسیریابی را فراهم می‌کند.

اگرچه امروزه دستور ip route از بسته iproute2 جایگزین route شده و در اکثر توزیع‌های لینوکس به‌عنوان روش استاندارد شناخته می‌شود، اما هنوز هم در بسیاری از سرورها، اسکریپت‌های قدیمی و مستندات، دستور route مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این مقاله با نحوه استفاده از دستور route، کاربردهای آن و تفاوت آن با ip route آشنا خواهید شد.

پیش‌نیازها

• دسترسی Root یا sudo
• نصب بودن بسته net-tools
• دسترسی به ترمینال لینوکس

نصب دستور route

دستور route بخشی از بسته net-tools است.

Ubuntu / Debian

sudo apt update
sudo apt install -y net-tools

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf install -y net-tools

CentOS 7

sudo yum install -y net-tools

بررسی نصب

route --version

یا

which route

ساختار کلی دستور

route [OPTIONS]

مشاهده Routing Table

route

یا

route -n

استفاده از گزینه -n باعث می‌شود آدرس‌ها به‌صورت عددی نمایش داده شوند و فرآیند Resolve شدن DNS انجام نشود.

نمونه خروجی:

Kernel IP routing table

Destination     Gateway         Genmask         Flags Metric Ref Use Iface
0.0.0.0         192.168.1.1     0.0.0.0         UG    100    0   0   eth0
192.168.1.0     0.0.0.0         255.255.255.0   U     0      0   0   eth0

مشاهده Default Gateway

route -n

ردیفی که مقدار Destination آن برابر 0.0.0.0 باشد، مسیر پیش‌فرض (Default Route) را نشان می‌دهد.

افزودن Default Gateway

sudo route add default gw 192.168.1.1

حذف Default Gateway

sudo route del default

تغییر Default Gateway

ابتدا Gateway قبلی را حذف کنید:

sudo route del default

سپس Gateway جدید را اضافه کنید:

sudo route add default gw 192.168.1.254

افزودن Static Route

sudo route add -net 10.10.10.0 netmask 255.255.255.0 gw 192.168.1.1

در این مثال، تمام ترافیک مربوط به شبکه 10.10.10.0/24 از طریق Gateway مشخص‌شده ارسال خواهد شد.

حذف Static Route

sudo route del -net 10.10.10.0 netmask 255.255.255.0

افزودن Route برای یک میزبان

sudo route add -host 192.168.50.10 gw 192.168.1.1

حذف Route میزبان

sudo route del -host 192.168.50.10

مشخص کردن Interface

sudo route add default gw 192.168.1.1 eth0

مشاهده Routeهای IPv6

دستور route پشتیبانی محدودی از IPv6 دارد و برای مدیریت IPv6 بهتر است از ip -6 route استفاده شود.

بررسی وضعیت Routing Table

route -n

یا

netstat -rn

مهم‌ترین پارامترهای route

تفاوت route و ip route

معادل دستورات در ip route

نمایش Routeها:

ip route

افزودن Default Gateway:

sudo ip route add default via 192.168.1.1

حذف Default Gateway:

sudo ip route del default

افزودن Static Route:

sudo ip route add 10.10.10.0/24 via 192.168.1.1

خطاهای رایج

route: command not found

بسته net-tools نصب نشده است.

SIOCADDRT: Network is unreachable

Gateway مشخص‌شده از طریق هیچ Interface فعالی قابل دسترسی نیست.

SIOCDELRT: No such process

Route موردنظر در Routing Table وجود ندارد.

Permission denied

دستور باید با sudo یا کاربر Root اجرا شود.

بهترین روش‌ها

• در سیستم‌های جدید از ip route استفاده کنید.
• قبل از تغییر Routeها از وضعیت فعلی نسخه‌برداری کنید.
• پس از هر تغییر، ارتباط شبکه را با ping یا traceroute بررسی کنید.
• از ایجاد Routeهای تکراری خودداری کنید.
• برای اعمال دائمی Routeها، تنظیمات را در فایل‌های پیکربندی شبکه ذخیره کنید؛ زیرا تغییرات ایجادشده با دستور route پس از راه‌اندازی مجدد سیستم از بین می‌روند.

اشتباهات رایج

• استفاده از route در توزیع‌های مدرن به‌جای ip route
• فراموش کردن ذخیره تنظیمات دائمی
• تعیین Gateway اشتباه
• حذف Default Route بدون تعریف مسیر جایگزین
• اعمال تغییرات بدون بررسی Routing Table

چک‌لیست

پس از مطالعه این مقاله باید بتوانید:

• دستور route را نصب کنید.
• Routing Table را مشاهده کنید.
• Default Gateway را مدیریت کنید.
• Routeهای استاتیک اضافه و حذف کنید.
• خروجی دستور route را تحلیل کنید.
• تفاوت route و ip route را درک کنید.

مطالعات بیشتر

برای مطالعه بیشتر درباره مدیریت مسیرهای شبکه و ابزارهای مدرن لینوکس از منابع زیر استفاده کنید:

• iproute2 Documentation
• Linux man page for route
• Linux man page for ip-route

جمع‌بندی

دستور route سال‌ها ابزار اصلی مدیریت جدول مسیریابی در لینوکس بود و هنوز هم در بسیاری از سرورها و اسکریپت‌های قدیمی مشاهده می‌شود. با این حال، این ابزار منسوخ (Deprecated) شده و در توزیع‌های مدرن، ip route از بسته iproute2 به‌عنوان روش استاندارد برای مدیریت Routing Table، مسیرهای استاتیک و Default Gateway توصیه می‌شود. آشنایی با هر دو ابزار به مدیران سیستم کمک می‌کند تا بتوانند هم زیرساخت‌های قدیمی و هم محیط‌های جدید را مدیریت و عیب‌یابی کنند.

کیان پور