مقدمه

Docker Compose ابزاری برای مدیریت و اجرای چندین Container به‌صورت هم‌زمان است. به‌جای اجرای چندین دستور docker run، می‌توانید تمام سرویس‌های موردنیاز پروژه را در یک فایل docker-compose.yml تعریف کنید و تنها با یک دستور آن‌ها را اجرا یا متوقف کنید.

از نسخه ۲ به بعد، Docker Compose به‌صورت Docker Compose Plugin ارائه می‌شود و دیگر نیازی به نصب نسخه قدیمی (docker-compose) در بیشتر سیستم‌ها نیست.

در این مقاله نحوه نصب Docker Compose روی توزیع‌های مختلف لینوکس را بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها

قبل از نصب Docker Compose:

• Docker باید روی سیستم نصب شده باشد.
• دسترسی Root یا sudo داشته باشید.
• اتصال اینترنت برقرار باشد.

برای بررسی نصب Docker:

docker --version

بررسی نصب بودن Docker Compose

ابتدا بررسی کنید که Docker Compose از قبل نصب نشده باشد.

docker compose version

اگر نسخه نمایش داده شد، نیازی به نصب مجدد نیست.

نصب Docker Compose Plugin در Ubuntu و Debian

ابتدا لیست بسته‌ها را بروزرسانی کنید.

sudo apt update

سپس Docker Compose Plugin را نصب کنید.

sudo apt install -y docker-compose-plugin

نصب Docker Compose Plugin در AlmaLinux و Rocky Linux

sudo dnf install -y docker-compose-plugin

نصب همراه Docker

اگر Docker را از Repository رسمی Docker نصب کنید، معمولاً Docker Compose نیز همراه آن نصب می‌شود.

بررسی:

docker compose version

بررسی نسخه Docker Compose

docker compose version

نمونه خروجی:

Docker Compose version v2.39.1

شماره نسخه ممکن است متفاوت باشد.

تفاوت docker compose و docker-compose

نسخه جدید:

docker compose

نسخه قدیمی:

docker-compose

در نسخه‌های جدید Docker، استفاده از دستور docker compose توصیه می‌شود.

ایجاد اولین پروژه Compose

یک پوشه ایجاد کنید.

mkdir compose-test

ورود به پوشه:

cd compose-test

ایجاد فایل Compose

nano docker-compose.yml

محتوای فایل:

services:
  nginx:
    image: nginx:latest
    container_name: nginx
    ports:
      - "80:80"

اجرای پروژه

docker compose up -d

بررسی Containerها

docker ps

مشاهده سرویس‌ها

docker compose ps

مشاهده لاگ‌ها

docker compose logs

برای یک سرویس خاص:

docker compose logs nginx

توقف پروژه

docker compose stop

اجرای مجدد

docker compose start

حذف پروژه

توقف و حذف Containerها:

docker compose down

حذف همراه با Volumeها:

docker compose down -v

بروزرسانی Docker Compose

Ubuntu / Debian

sudo apt update

sudo apt upgrade docker-compose-plugin

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf update docker-compose-plugin

حذف Docker Compose

Ubuntu / Debian

sudo apt remove docker-compose-plugin

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf remove docker-compose-plugin

خطاهای رایج

docker: ‘compose’ is not a docker command

Docker Compose Plugin نصب نشده است.

بررسی:

docker compose version

در صورت نیاز Plugin را نصب کنید.

Cannot connect to the Docker daemon

سرویس Docker اجرا نشده است.

sudo systemctl start docker

permission denied

کاربر عضو گروه Docker نیست.

sudo usermod -aG docker $USER

سپس یک‌بار از حساب کاربری خارج و دوباره وارد شوید.

بهترین روش‌ها

• از نسخه جدید docker compose استفاده کنید.
• فایل Compose را در کنترل نسخه (Git) نگهداری کنید.
• از Imageهای رسمی استفاده کنید.
• اطلاعات حساس را در فایل Compose قرار ندهید و از Environment Variable یا Secrets استفاده کنید.
• پروژه‌ها را با docker compose down به‌درستی متوقف کنید.

اشتباهات رایج

• استفاده از نسخه قدیمی docker-compose
• اجرای سرویس‌ها بدون نصب Docker
• ذخیره رمزهای عبور در فایل Compose
• استفاده از Imageهای قدیمی
• عدم استفاده از Volume برای داده‌های دائمی

چک‌لیست

پس از نصب، موارد زیر را بررسی کنید:

• Docker نصب شده است.
• docker compose version بدون خطا اجرا می‌شود.
• اولین فایل docker-compose.yml ایجاد شده است.
• پروژه آزمایشی اجرا شده است.
• امکان مشاهده Containerها با docker ps وجود دارد.

مطالعات بیشتر

برای مطالعه مستندات و آموزش‌های رسمی Docker Compose از منابع زیر استفاده کنید:

• مستندات رسمی Docker Compose: Docker Compose Documentation
• راهنمای نصب Docker Compose Plugin: Install Docker Compose
• مرجع فایل Compose: Compose File Reference
• آموزش نصب Docker در لینوکس

جمع‌بندی

Docker Compose ابزاری برای مدیریت چندین کانتینر به‌صورت هم‌زمان است که با استفاده از یک فایل YAML، فرآیند راه‌اندازی و مدیریت سرویس‌ها را ساده می‌کند. در نسخه‌های جدید Docker، Compose به‌صورت Plugin ارائه می‌شود و تنها با نصب docker-compose-plugin و استفاده از دستور docker compose می‌توانید پروژه‌های چندسرویسی خود را مدیریت کنید.

پس از یادگیری Docker Compose، پیشنهاد می‌شود با مفاهیمی مانند Docker Network، Docker Volume، Environment Variables و Docker Swarm آشنا شوید تا بتوانید پروژه‌های پیچیده‌تر را نیز مدیریت کنید.

کیان پور