مقدمه

Docker یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌های Containerization است که به شما اجازه می‌دهد برنامه‌ها را در محیطی ایزوله، سبک و قابل حمل اجرا کنید. امروزه Docker یکی از ابزارهای اصلی DevOps، Cloud Computing و معماری Microservices محسوب می‌شود و تقریباً در تمام زیرساخت‌های مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این مقاله، نصب Docker را روی توزیع‌های مختلف لینوکس به‌صورت مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

پیش‌نیازها

قبل از نصب Docker بهتر است:

• سیستم‌عامل را بروزرسانی کنید.
• دسترسی Root یا sudo داشته باشید.
• اینترنت پایدار در اختیار داشته باشید.
• حداقل ۲ گیگابایت RAM داشته باشید.

بررسی نسخه سیستم‌عامل

ابتدا نسخه لینوکس را بررسی کنید.

cat /etc/os-release

یا

hostnamectl

حذف نسخه‌های قدیمی Docker

اگر قبلاً Docker نصب شده است، ابتدا آن را حذف کنید.

Ubuntu / Debian

sudo apt remove docker docker-engine docker.io containerd runc

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf remove docker \
docker-client \
docker-client-latest \
docker-common \
docker-latest \
docker-latest-logrotate \
docker-logrotate \
docker-engine

نصب Docker در Ubuntu و Debian

بروزرسانی سیستم

sudo apt update

نصب پیش‌نیازها

sudo apt install -y \
ca-certificates \
curl \
gnupg

ایجاد پوشه Keyring

sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings

اضافه کردن کلید رسمی Docker

curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | \
sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/docker.gpg

افزودن Repository رسمی

Ubuntu

echo \
"deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.gpg] https://download.docker.com/linux/ubuntu \
$(. /etc/os-release && echo "$VERSION_CODENAME") stable" | \
sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null

در Debian نیز تنها کافی است آدرس ubuntu را با debian جایگزین کنید.

بروزرسانی لیست بسته‌ها

sudo apt update

نصب Docker

sudo apt install -y \
docker-ce \
docker-ce-cli \
containerd.io \
docker-buildx-plugin \
docker-compose-plugin

نصب Docker در AlmaLinux و Rocky Linux

نصب ابزارهای موردنیاز

sudo dnf install -y dnf-plugins-core

افزودن Repository رسمی Docker

sudo dnf config-manager \
--add-repo \
https://download.docker.com/linux/centos/docker-ce.repo

نصب Docker

sudo dnf install -y \
docker-ce \
docker-ce-cli \
containerd.io \
docker-buildx-plugin \
docker-compose-plugin

فعال کردن سرویس Docker

sudo systemctl enable docker

راه‌اندازی سرویس:

sudo systemctl start docker

بررسی وضعیت سرویس

sudo systemctl status docker

اگر خروجی مشابه زیر باشد، سرویس با موفقیت اجرا شده است:

active (running)

بررسی نسخه Docker

docker --version

یا

docker version

اجرای اولین Container

برای اطمینان از صحت نصب:

sudo docker run hello-world

اگر پیام زیر نمایش داده شود، Docker به‌درستی نصب شده است:

Hello from Docker!

اجرای Docker بدون sudo

به‌طور پیش‌فرض فقط Root می‌تواند Docker را اجرا کند.

برای اضافه کردن کاربر به گروه Docker:

sudo usermod -aG docker $USER

سپس از حساب کاربری خارج شده و دوباره وارد شوید.

بررسی:

docker ps

اگر بدون sudo اجرا شد، تنظیمات با موفقیت اعمال شده است.

بررسی اطلاعات Docker

docker info

این دستور اطلاعاتی مانند:

• نسخه Docker
• Storage Driver
• تعداد Imageها
• تعداد Containerها
• وضعیت سرویس

را نمایش می‌دهد.

تست Pull کردن یک Image

docker pull nginx

بررسی Imageها:

docker images

اجرای Nginx

docker run -d \
--name nginx \
-p 80:80 \
nginx

بررسی Containerها:

docker ps

توقف Container

docker stop nginx

اجرای مجدد

docker start nginx

حذف Container

docker rm nginx

در صورت اجرا بودن:

docker rm -f nginx

حذف Image

docker rmi nginx

بروزرسانی Docker

Ubuntu / Debian

sudo apt update

sudo apt upgrade

AlmaLinux / Rocky Linux

sudo dnf update

حذف کامل Docker

Ubuntu

sudo apt purge docker-ce docker-ce-cli containerd.io

AlmaLinux

sudo dnf remove docker-ce docker-ce-cli containerd.io

در صورت نیاز، داده‌های Docker نیز حذف شوند:

sudo rm -rf /var/lib/docker

این دستور تمام Imageها، Containerها، Volumeها و Networkهای Docker را حذف می‌کند.

خطاهای رایج

Permission denied

کاربر عضو گروه Docker نیست.

راه‌حل:

sudo usermod -aG docker $USER

Cannot connect to Docker daemon

سرویس Docker اجرا نشده است.

بررسی:

sudo systemctl status docker

راه‌اندازی:

sudo systemctl start docker

Repository not found

Repository رسمی Docker به‌درستی اضافه نشده است.

ابتدا فایل Repository را بررسی و سپس:

sudo apt update

یا

sudo dnf makecache

را اجرا کنید.

لینک مرتبط :

https://docs.docker.com/engine/install

بهترین روش‌ها

• Docker را فقط از Repository رسمی نصب کنید.
• Docker را به‌صورت منظم بروزرسانی کنید.
• از Imageهای رسمی استفاده کنید.
• Docker Compose Plugin را نیز نصب کنید.
• کاربر Root را برای کارهای روزمره استفاده نکنید.
• وضعیت سرویس Docker را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.

اشتباهات رایج

• نصب Docker از Repositoryهای نامعتبر
• اجرای همه دستورات با Root
• استفاده از نسخه‌های قدیمی Docker
• حذف نکردن نسخه‌های قدیمی قبل از نصب
• عدم بررسی اجرای سرویس پس از نصب

چک‌لیست

پس از نصب، موارد زیر را بررسی کنید:

• Docker با موفقیت نصب شده است.
• سرویس Docker فعال است.
• دستور docker --version بدون خطا اجرا می‌شود.
• Container hello-world اجرا شده است.
• امکان Pull کردن Imageها وجود دارد.
• کاربر بدون sudo می‌تواند Docker را اجرا کند (در صورت نیاز).

جمع‌بندی

Docker یکی از مهم‌ترین ابزارهای دنیای DevOps است که امکان اجرای نرم‌افزارها را در محیطی ایزوله، سبک و قابل حمل فراهم می‌کند. با نصب Docker از Repository رسمی، فعال‌سازی سرویس، اجرای Container آزمایشی و اضافه کردن کاربر به گروه Docker، می‌توانید محیط خود را برای اجرای کانتینرها آماده کنید.

در ادامه مسیر DevOps، پس از نصب Docker بهتر است با مفاهیمی مانند Docker Image، Dockerfile، Docker Compose و سپس Kubernetes آشنا شوید تا بتوانید برنامه‌های خود را به‌صورت حرفه‌ای مدیریت و استقرار دهید.

کیان پور