WHOIS چیست و چه اطلاعاتی درباره دامنه نمایش می‌دهد؟

چرا هنگام بررسی وضعیت یک دامنه از WHOIS استفاده می‌شود؟ WHOIS یک سامانه استعلام اطلاعات ثبت دامنه است که برای مشاهده مشخصاتی مانند تاریخ ثبت، تاریخ انقضا، شرکت ثبت‌کننده، نیم‌سرورها و وضعیت‌های فنی دامنه کاربرد دارد.
عبارت WHOIS مخفف اصطلاح خاصی نیست و از عبارت انگلیسی «Who is» گرفته شده است. این سرویس در اصل برای پاسخ به این پرسش ایجاد شد که چه شخص یا مجموعه‌ای مسئول یک دامنه یا منبع اینترنتی است.
اطلاعات WHOIS به کاربران کمک می‌کند وضعیت ثبت دامنه را بررسی کنند، Registrar دامنه را بشناسند و از تاریخ انقضا یا قفل‌های فعال روی دامنه مطلع شوند. بااین‌حال، به دلیل قوانین حریم خصوصی، اطلاعات شخصی مالک دامنه همیشه به‌ صورت عمومی نمایش داده نمی‌شود.

WHOIS چیست؟

WHOIS یک پروتکل و سرویس استعلام است که برای دسترسی به اطلاعات ثبت دامنه‌ها و برخی منابع اینترنتی استفاده می‌شود. این اطلاعات از پایگاه داده Registry یا Registrar دریافت می‌شوند.
در گذشته، کاربران با استفاده از سرویس‌های WHOIS اطلاعات ثبت دامنه را در قالب متن مشاهده می‌کردند. امروزه بخش زیادی از این فرایند از طریق پروتکل جدیدتری به نام RDAP انجام می‌شود، اما اصطلاح WHOIS همچنان میان کاربران و شرکت‌های ارائه‌دهنده دامنه رایج است.

WHOIS چه اطلاعاتی درباره دامنه نمایش می‌دهد؟

میزان اطلاعات نمایش‌داده‌شده به نوع پسوند، Registrar، Registry و سیاست‌های حریم خصوصی بستگی دارد. بااین‌حال، نتیجه استعلام معمولاً شامل اطلاعات زیر است:

• نام دامنه
• Registrar یا شرکت ثبت‌کننده دامنه
• تاریخ ثبت دامنه
• تاریخ آخرین به‌روزرسانی
• تاریخ انقضای دامنه
• وضعیت‌های فنی دامنه
• نیم‌سرورها
• وضعیت DNSSEC
• اطلاعات تماس گزارش تخلف یا سوءاستفاده
• مشخصات Registry یا Registrar ارائه‌دهنده اطلاعات

در برخی موارد، ممکن است اطلاعات مالک، مدیر یا مسئول فنی دامنه نیز نمایش داده شوند. در بسیاری از دامنه‌ها، این اطلاعات به دلیل تنظیمات حریم خصوصی مخفی یا محدود شده‌اند.

تاریخ ثبت دامنه درWHOIS

فیلد Creation Date نشان می‌دهد دامنه برای نخستین بار در چه تاریخی ثبت شده است.
این تاریخ می‌تواند برای بررسی سابقه دامنه مفید باشد، اما به‌ تنهایی نشان‌دهنده فعالیت مستمر وب‌سایت نیست. ممکن است دامنه سال‌ها قبل ثبت شده باشد، اما در بخشی از این مدت هیچ وب‌سایتی روی آن فعال نبوده باشد.
همچنین انتقال دامنه بین Registrarها معمولاً تاریخ ثبت اولیه را تغییر نمی‌دهد؛ زیرا مالکیت ثبت دامنه در Registry ادامه پیدا می‌کند.

تاریخ انقضای دامنه درWHOIS

فیلد Registry Expiry Date یا فیلدهای مشابه، تاریخ پایان اعتبار ثبت دامنه را نشان می‌دهند.
کاربر باید پیش از رسیدن این تاریخ، دامنه را تمدید کند. در صورت عدم تمدید، دامنه ممکن است وارد مراحل انقضا، بازخرید یا حذف شود.
گاهی تاریخ نمایش‌داده‌شده در پنل فروشنده با تاریخ Registry تفاوت دارد. این اختلاف ممکن است به نحوه مدیریت تمدید، دوره‌های داخلی شرکت یا زمان ثبت درخواست تمدید مربوط باشد. برای بررسی نهایی، وضعیت دامنه باید توسط شرکت ارائه‌دهنده خدمات کنترل شود.

تاریخ آخرین به‌روزرسانی دامنه چیست؟

فیلد Updated Date آخرین زمانی را نشان می‌دهد که اطلاعات دامنه در سطح Registrar یا Registry تغییر کرده‌اند.

این تغییر می‌تواند در نتیجه اقداماتی مانند موارد زیر ثبت شود:

• تمدید دامنه
• تغییر نیم‌سرورها
• انتقال دامنه
• تغییر وضعیت قفل
• اصلاح اطلاعات ثبت
• فعال یا غیرفعال‌کردن DNSSEC

Updated Date لزوماً به معنای تغییر مالک دامنه نیست و فقط نشان می‌دهد یکی از اطلاعات ثبت آن به‌روزرسانی شده است.

Registrar در اطلاعات WHOIS چیست؟

Registrar شرکتی است که خدمات ثبت و مدیریت دامنه را ارائه می‌دهد. نام این شرکت معمولاً در بخش Registrar نتیجه استعلام نمایش داده می‌شود.
اگر قصد انتقال دامنه، دریافت کد انتقال، تغییر نیم‌سرورها یا پیگیری تمدید را دارید، باید با Registrar یا نماینده فروش آن در ارتباط باشید.
گاهی شرکت ارائه‌دهنده دامنه به مشتری، Registrar اصلی نیست و به‌عنوان Reseller فعالیت می‌کند. در این حالت، نام Registrar بالادستی در نتیجه استعلام نمایش داده می‌شود.

Registrant در WHOIS چیست؟

Registrant شخص یا مجموعه‌ای است که دامنه به نام او ثبت شده است. این اطلاعات می‌توانند شامل نام، سازمان، ایمیل، تلفن و نشانی مالک باشند.
در حال حاضر، اطلاعات Registrant بسیاری از دامنه‌ها به‌صورت عمومی نمایش داده نمی‌شوند. ممکن است به‌جای مشخصات واقعی مالک، عبارت‌هایی مانند Redacted for Privacy یا اطلاعات سرویس محافظت از حریم خصوصی نمایش داده شوند.
ICANN نیز Registrant را شخص یا مجموعه‌ای معرفی می‌کند که نام دامنه را ثبت کرده است.

Name Server در WHOIS چیست؟

در بخش Name Server، نیم‌سرورهای متصل به دامنه نمایش داده می‌شوند. نیم‌سرورها مشخص می‌کنند درخواست‌های DNS دامنه توسط کدام زیرساخت پاسخ داده شوند.
برای مثال، اگر دامنه به یک سرویس هاست متصل باشد، معمولاً نیم‌سرورهای شرکت میزبانی در این بخش ثبت شده‌اند.
تغییر نیم‌سرورها ممکن است با فاصله زمانی در سرویس‌های استعلام نمایش داده شود. همچنین انتشار کامل تغییرات DNS می‌تواند مدتی زمان ببرد.

وضعیت‌های دامنه در WHOIS چه معنایی دارند؟

نتیجه WHOIS یا RDAP می‌تواند یک یا چند وضعیت فنی برای دامنه نمایش دهد. این وضعیت‌ها مشخص می‌کنند چه اقداماتی روی دامنه مجاز یا محدود هستند.

وضعیت(clientTransferProhibited)

این وضعیت نشان می‌دهد دامنه برای انتقال به Registrar دیگر قفل شده است.
این قفل معمولاً برای افزایش امنیت دامنه فعال می‌شود. پیش از انتقال باید آن را از پنل مدیریت دامنه غیرفعال کنید.

وضعیت(clientUpdateProhibited)

این وضعیت امکان تغییر برخی از اطلاعات دامنه را محدود می‌کند.
اگر قصد تغییر مشخصات یا تنظیمات دامنه را دارید، ممکن است ابتدا لازم باشد محدودیت مربوطه توسط Registrar برداشته شود.

وضعیت(clientDeleteProhibited)

این وضعیت از حذف دامنه جلوگیری می‌کند.
وجود آن معمولاً یک اقدام امنیتی است و الزاماً نشان‌دهنده بروز مشکل در دامنه نیست.

وضعیت(serverTransferProhibited)

این محدودیت در سطح Registry اعمال می‌شود و معمولاً از طریق پنل کاربر قابل حذف نیست.
برای بررسی علت آن باید با Registrar یا ارائه‌دهنده خدمات دامنه تماس بگیرید.

وضعیت(pendingTransfer)

این وضعیت نشان می‌دهد درخواست انتقال دامنه به Registrar جدید ثبت شده و در حال پردازش است.
تا زمان تکمیل یا لغو فرایند، دامنه در این وضعیت باقی می‌ماند.

چرا اطلاعات مالک دامنه در WHOIS نمایش داده نمی‌شود؟

در سال‌های گذشته، اطلاعاتی مانند نام، نشانی، ایمیل و شماره تماس بسیاری از مالکان دامنه به‌ صورت عمومی نمایش داده می‌شد.
با گسترش قوانین حفاظت از داده و سرویس‌های Privacy Protection، دسترسی عمومی به این اطلاعات محدود شده است. در نتیجه، ممکن است اطلاعات مالک حذف شوند یا اطلاعات یک سرویس واسط نمایش داده شود.
مخفی‌بودن اطلاعات مالک به معنای نامعتبر بودن دامنه نیست. اطلاعات اصلی همچنان نزد Registrar نگهداری می‌شوند و ممکن است در شرایط قانونی یا از طریق فرایندهای مجاز بررسی شوند.
در زمان ثبت دامنه، امکان انتخاب گزینه عدم نمایش اطلاعات WHOIS وجود دارد و می‌توانید تیک آن را فعال کنید، این امکان شامل هزینه می‌باشد که بعد از فعال کردن به مبلغ دامنه اضافه می‌شود و بعد از پرداخت تا زمانی که دامنه در مالکیت شما قرار دارد، برای شما فعال خواهد بود.
همچنین امکان اینکه در زمان تمدید این امکان روی دامنه غیرفعال شود و اطلاعات WHOIS برای عموم قابل نمایش باشد، نیز وجود دارد، باید به شرکت میزبان دامنه اعلام نمایید تا آن را غیرفعال و مبلغ آن از تمدید دامنه حذف شود. برای اطلاعات بیشتر در این مورد می‌توانید با کارشناسان فروش ما در ارتباط باشید.

آیا اطلاعات WHOIS همیشه دقیق هستند؟

اطلاعات WHOIS یا RDAP بر اساس داده‌هایی نمایش داده می‌شوند که Registrar و Registry ارائه می‌کنند.
ممکن است پس از تمدید، انتقال یا تغییر نیم‌سرورها، مدتی زمان لازم باشد تا اطلاعات جدید در همه سرویس‌های استعلام نمایش داده شوند.
همچنین ICANN مسئول صحت محتوای پروفایل یا تأیید اطلاعاتی نیست که توسط دارنده دامنه ارائه شده‌اند.
اگر اطلاعات استعلام با پنل کاربری شما تفاوت دارد، بهتر است موضوع را از طریق شرکت ارائه‌دهنده دامنه بررسی کنید.

تفاوت WHOIS و RDAP چیست؟

RDAP یا Registration Data Access Protocol پروتکلی جدیدتر برای دسترسی به اطلاعات ثبت دامنه است. این پروتکل برای جایگزینی WHOIS طراحی شده است.
RDAP نسبت به WHOIS ساختار استانداردتر، پشتیبانی بهتر از زبان‌ها و نویسه‌های بین‌المللی، دسترسی امن‌تر و امکان تعیین سطوح مختلف دسترسی به اطلاعات را فراهم می‌کند.
از ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، RDAP به منبع اصلی ارائه اطلاعات ثبت دامنه‌های عمومی سطح بالا یا gTLDها تبدیل شد و الزام ارائه سرویس WHOIS برای بیشتر Registryها و Registrarها پایان یافت. برخی استثناها برای پسوندهایی مانند .com، .name و .post باقی مانده‌اند.
با وجود این تغییر، بسیاری از کاربران همچنان اصطلاح «استعلام WHOIS» را برای بررسی اطلاعات دامنه به کار می‌برند.

چگونه اطلاعات WHOIS یا RDAP یک دامنه را بررسی کنیم؟

برای بررسی اطلاعات دامنه می‌توانید از ابزار رسمی Registration Data Lookup Tool سازمان ICANN استفاده کنید.

برای انجام استعلام:

1. وارد ابزار استعلام اطلاعات ثبت دامنه شوید.
2. نام دامنه را بدون https:// و مسیرهای اضافی وارد کنید.
3. گزینه جستجو را انتخاب نمایید.
4. اطلاعات ثبت، Registrar، نیم‌سرورها و وضعیت‌های دامنه را بررسی کنید.

ابزار فعلی ICANN از RDAP استفاده می‌کند و اطلاعات را مستقیماً از Registry یا Registrar دریافت می‌نماید. اگر اطلاعات موردنظر از طریق RDAP در دسترس نباشد، ممکن است سرویس از WHOIS به‌عنوان روش جایگزین استفاده کند.

خطای Domain Not Found در WHOIS به چه معناست؟

اگر در نتیجه استعلام عبارت‌هایی مانند Domain Not Found، No Match یا پیام مشابه نمایش داده شود، ممکن است دامنه ثبت نشده باشد.
بااین‌حال، این نتیجه همیشه به معنای امکان ثبت فوری دامنه نیست. ممکن است پسوند موردنظر از ابزار انتخاب‌شده پشتیبانی نشود یا اطلاعات Registry با تأخیر نمایش داده شوند.
برای اطمینان، نام دامنه را از طریق صفحه ثبت دامنه یا Registrar مربوط به پسوند نیز بررسی کنید.

آیا می‌توان با WHOIS مالک واقعی دامنه را پیدا کرد؟

در برخی دامنه‌ها ممکن است اطلاعات مالک به‌صورت عمومی نمایش داده شود، اما این موضوع برای تمام پسوندها و دامنه‌ها صدق نمی‌کند.
اگر سرویس حریم خصوصی فعال باشد، اطلاعات مالک واقعی نمایش داده نخواهد شد. همچنین قوانین Registry یا کشور مربوط به پسوند می‌توانند دسترسی عمومی را محدود کنند.
WHOIS ابزاری برای مشاهده اطلاعات ثبت عمومی است و نباید آن را روش قطعی شناسایی مالک واقعی هر دامنه در نظر گرفت.

کاربردهای WHOIS چیست؟

استعلام WHOIS یا RDAP می‌تواند در شرایط زیر کاربرد داشته باشد:

• بررسی ثبت‌شدن یا آزادبودن دامنه
• مشاهده تاریخ ثبت و انقضا
• شناسایی Registrar دامنه
• بررسی نیم‌سرورها
• مشاهده وضعیت انتقال دامنه
• کنترل قفل‌های امنیتی
• بررسی وضعیت DNSSEC
• پیگیری تمدید انجام‌شده
• بررسی اطلاعات عمومی پیش از خرید دامنه
• پیدا کردن مسیر تماس با Registrar برای گزارش تخلف

نتیجه استعلام باید همراه با اطلاعات پنل Registrar و پاسخ شرکت ارائه‌دهنده دامنه بررسی شود.

نکات مهم هنگام بررسی اطلاعات(WHOIS)

• تاریخ انقضای دامنه را با پنل ارائه‌دهنده مقایسه کنید.
• نام Registrar را با شرکت فروشنده دامنه اشتباه نگیرید.
• مخفی‌بودن اطلاعات مالک را نشانه نامعتبر بودن دامنه ندانید.
• وضعیت‌های قفل دامنه را پیش از انتقال بررسی کنید.
• برای انتقال، دسترسی به ایمیل مالک و کد انتقال را کنترل نمایید.
• تغییر نیم‌سرورها را پس از ثبت از طریق استعلام دوباره بررسی کنید.
• اطلاعات WHOIS را تنها برای اهداف قانونی و مجاز استفاده نمایید.
• از انتشار عمومی اطلاعات حساس دامنه خودداری کنید.
• در صورت مشاهده مغایرت، با ارائه‌دهنده خدمات دامنه تماس بگیرید.

جمع‌بندی

برای پاسخ به این پرسش که WHOIS چیست، می‌توان آن را یک سرویس استعلام اطلاعات ثبت دامنه دانست. این سرویس اطلاعاتی مانند Registrar، تاریخ ثبت، تاریخ انقضا، نیم‌سرورها و وضعیت‌های فنی دامنه را نمایش می‌دهد.
امروزه RDAP در بسیاری از پسوندها جایگزین فنی WHOIS شده است، اما اصطلاح WHOIS همچنان برای فرایند استعلام دامنه استفاده می‌شود. هنگام بررسی نتیجه، باید محدودیت‌های حریم خصوصی، تأخیر در به‌روزرسانی و تفاوت میان Registrar و فروشنده دامنه را نیز در نظر بگیرید.