Feature در Windows Server چیست؟ آشنایی با قابلیت‌ های تکمیلی ویندوز سرور

Windows Server مجموعه‌ای از قابلیت‌ های مختلف دارد که مدیر سرور می‌تواند بر اساس نیاز آنها را نصب یا حذف کند. بخشی از این قابلیت‌ ها با عنوان Feature شناخته می‌شوند.
Feature ها معمولاً امکانات تکمیلی سیستم‌ عامل را فراهم می‌کنند و ممکن است برای اجرای یک سرویس، نرم‌ افزار یا Role خاص موردنیاز باشند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم Feature در Windows Server چیست، چه تفاوتی با Server Role دارد و چگونه می‌توان Featureهای سرور را مشاهده، نصب یا حذف کرد.

Feature در Windows Server چیست؟

Feature یک قابلیت اختیاری در Windows Server است که امکانات مشخصی را به سیستم‌ عامل اضافه می‌کند.
بسیاری از Feature ها به‌ صورت پیش‌ فرض نصب نیستند و مدیر سرور می‌تواند متناسب با کاربرد سرور آنها را فعال کند. Windows Server امکان مدیریت Roleها و Feature ها را از طریق Server Manager و دستورات PowerShell فراهم می‌کند.
نمونه‌ هایی از Feature های ویندوز سرور عبارت‌اند از:

• Windows Server Backup
• .NET Framework Features
• Remote Server Administration Tools
• Telnet Client
• Multipath I/O

تفاوت Role و Feature در Windows Server

Role و Feature هر دو از اجزای قابل نصب Windows Server هستند، اما کاربرد متفاوتی دارند.

Server Role

Role وظیفه اصلی سرور را مشخص می‌کند. برای مثال :

• Web Server IIS برای میزبانی وب‌ سایت
• DNS Server برای مدیریت DNS
• Active Directory Domain Services برای مدیریت کاربران و کامپیوترها
• File and Storage Services برای راه‌ اندازی فایل‌ سرور

Feature

Feature معمولاً یک قابلیت تکمیلی است که به سیستم‌ عامل یا Roleهای نصب‌ شده امکانات بیشتری اضافه می‌کند. برای مثال، Windows Server Backup امکان تهیه نسخه پشتیبان از سرور را فراهم می‌کند، اما به‌تنهایی وظیفه اصلی سرور را مشخص نمی‌کند.
به صورت خلاصه:

مشاهده Feature های Windows Server

برای مشاهده Feature ها می‌توان از Server Manager یا PowerShell استفاده کرد.

مشاهده Feature ها و نصب در Server Manager

ابتدا Server Manager را باز کنید و مسیر زیر را دنبال کنید:

Manage > Add Roles and Features

در پنجره باز شده مراحل زیر را طی کنید:

• در صفحه Before You Begin روی Next کلیک کنید.
• گزینه Role-based or feature-based installation را انتخاب کنید.
• سرور موردنظر را مشخص کنید.
• از صفحه Server Roles عبور کنید.
• وارد صفحه Features شوید.

در این صفحه، فهرست Feature های قابل نصب نمایش داده می‌شود. مراحل نصب Role و Feature از طریق همین Wizard انجام می‌شود. سپس به جهت ادامه نصب:

• Feature موردنظر را انتخاب کنید.
• روی Next کلیک کنید.
• در صفحه Confirmation گزینه Install را انتخاب کنید.

Windows Server امکان نصب همزمان چند Role و Feature روی سرور محلی یا سرور راه دور را فراهم می‌کند. پس از پایان عملیات، وضعیت نصب در صفحه Results نمایش داده می‌شود. بعضی Feature ها ممکن است برای تکمیل نصب به Restart نیاز داشته باشند. در این شرایط، Server Manager نیاز به راه‌ اندازی مجدد را نمایش می‌دهد.

برای آشنایی بشتر با این کنسول، مقاله آشنایی با Server Manager را مطالعه کنید.

وضعیت Feature ها در Server Manager

Featureهای نصب‌ شده معمولاً با علامت انتخاب‌ شده نمایش داده می‌شوند. حالت‌های رایج عبارت‌اند از:

• کادر خالی: Feature نصب نشده است.
• کادر انتخاب‌ شده: Feature نصب شده است.
• کادر نیمه‌ انتخاب‌ شده: فقط بخشی از زیر مجموعه‌ های Feature نصب شده‌اند.

برخی Feature ها دارای زیر مجموعه هستند و با باز کردن فلش کنار نام آنها می‌توان اجزای فرعی را مشاهده کرد.

حذف Feature از Windows Server

اگر یک Feature دیگر موردنیاز نیست، می‌توان آن را حذف کرد. برای انجام این کار :

• Server Manager را باز کنید.
• از منوی Manage گزینه Remove Roles and Features را انتخاب کنید.
• سرور موردنظر را مشخص کنید.
• وارد صفحه Features شوید.
• علامت Feature موردنظر را بردارید.
• روی Next کلیک کنید.
• گزینه Remove را انتخاب کنید.

مایکروسافت حذف Role ها و Feature ها را نیز از طریق همان Server Manager Wizard پشتیبانی می‌کند. قبل از حذف Feature باید بررسی کنید که نرم‌ افزار یا سرویس دیگری به آن وابسته نباشد.

مدیریت Featureها با PowerShell

PowerShell روش سریع‌تری برای مشاهده و مدیریت Feature های Windows Server فراهم می‌کند.
برای آشنایی کامل‌ تر با این ابزار می‌توانید به مقاله آشنایی با PowerShell در Windows Server مراجعه کنید.

مشاهده تمام Role ها و Feature ها

دستور زیر را اجرا کنید:

Get-WindowsFeature

این دستور Roleها، Role Service ها و Featureهای موجود و نصب‌ شده روی Windows Server را نمایش می‌دهد.
در خروجی، Featureهای نصب‌شده با علامت زیر مشخص می‌شوند:

[X]

Feature های نصب‌ نشده نیز به شکل زیر نمایش داده می‌شوند:

[ ]

جست‌ و جوی یک Feature مشخص

برای پیدا کردن Feature مربوط به Backup می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

Get-WindowsFeature *Backup*

همچنین برای مشاهده وضعیت یک Feature مشخص:

Get-WindowsFeature -Name Windows-Server-Backup

در خروجی، نام نمایشی، نام دستوری و وضعیت نصب Feature نمایش داده می‌شود.

نصب Feature با PowerShell

برای نصب Windows Server Backup دستور زیر را اجرا کنید:

Install-WindowsFeature -Name Windows-Server-Backup

پس از نصب، نتیجه عملیات در خروجی نمایش داده می‌شود:

Success Restart Needed Exit Code
------- -------------- ---------
True    No             Success

حذف Feature با PowerShell

برای حذف Feature از دستور زیر استفاده کنید:

Uninstall-WindowsFeature -Name Windows-Server-Backup

بعد از حذف می‌توانید وضعیت آن را دوباره بررسی کنید:

Get-WindowsFeature -Name Windows-Server-Backup

Dependency یا وابستگی Feature چیست؟

بعضی Feature ها برای اجرا به اجزای دیگری نیاز دارند. زمانی که یک Feature را در Server Manager انتخاب می‌کنید، ممکن است پنجره‌ای با عنوان زیر نمایش داده شود:

Add features that are required

این پیام نشان می‌دهد برای نصب قابلیت انتخاب‌ شده، اجزای دیگری نیز باید نصب شوند. در این حالت معمولاً باید گزینه زیر را انتخاب کنید:

Add Features

هنگام حذف نیز ممکن است Windows Server هشدار دهد که سرویس یا Role دیگری به Feature موردنظر وابسته است. Feature های وابسته را بدون بررسی حذف نکنید؛ زیرا ممکن است باعث توقف یک برنامه یا سرویس شوند.

آیا تمام Feature ها باید نصب شوند؟

خیر. فقط Feature هایی را نصب کنید که سرور یا نرم‌ افزار شما واقعاً به آنها نیاز دارد. نصب قابلیت‌ های غیر ضروری می‌تواند:

• تعداد اجزای قابل مدیریت را افزایش دهد.
• فضای بیشتری اشغال کند.
• نیاز به به‌ روز رسانی‌ های بیشتری ایجاد کند.
• عیب‌ یابی سرور را پیچیده‌ تر کند.

بهتر است قبل از نصب هر Feature، مستندات نرم‌ افزار یا سرویس موردنظر بررسی شود.

جمع‌بندی

Feature در Windows Server قابلیتی اختیاری و تکمیلی است که امکانات جدیدی به سیستم‌ عامل یا سرویس‌ های نصب‌ شده اضافه می‌کند. تفاوت اصلی Feature با Role این است که Role وظیفه اصلی سرور را مشخص می‌کند، اما Feature معمولاً برای تکمیل عملکرد سیستم‌ عامل یا یک سرویس استفاده می‌شود.