آشنایی با PowerShell در Windows Server؛ معرفی دستورات و کاربردها

مدیریت Windows Server فقط از طریق ابزارهای گرافیکی مانند Server Manager و Windows Admin Center انجام نمی‌شود. بسیاری از تنظیمات و عملیات مدیریتی را می‌توان با استفاده از PowerShell سریع‌تر و دقیق‌تر انجام داد.
PowerShell یک محیط خط فرمان، زبان اسکریپت‌ نویسی و ابزار خودکار سازی است که برای مدیریت سیستم‌ عامل‌ها، سرویس‌ها و زیرساخت‌ های فناوری اطلاعات استفاده می‌شود.

در این مقاله بررسی می‌کنیم PowerShell چیست، دستورات آن چه ساختاری دارند و چگونه می‌توان از آن برای مدیریت Windows Server استفاده کرد.

PowerShell چیست؟

PowerShell ابزار مدیریتی مایکروسافت برای اجرای دستورات و خودکارسازی عملیات تکراری است. با استفاده از PowerShell می‌توان کارهایی مانند موارد زیر را انجام داد:

• مشاهده اطلاعات سیستم
• مدیریت سرویس‌ها و پردازش‌ها
• بررسی تنظیمات شبکه
• مدیریت فایل‌ها و پوشه‌ها
• مشاهده Event Logها
• مدیریت Roleها و Featureها
• اجرای دستورات روی سرورهای دیگر
• نوشتن اسکریپت‌های مدیریتی

PowerShell برخلاف بسیاری از محیط‌ های خط فرمان، خروجی دستورات را به‌ صورت Object منتقل می‌کند. به همین دلیل می‌توان اطلاعات خروجی را فیلتر، مرتب یا برای دستور دیگری ارسال کرد.

تفاوت PowerShell با Command Prompt

Command Prompt یا CMD بیشتر برای اجرای دستورات قدیمی و عملیات ساده ویندوز استفاده می‌شود. PowerShell امکانات گسترده‌تری برای مدیریت Windows Server دارد:

بسیاری از دستورات معمول CMD مانند ping، ipconfig و netstat را می‌توان داخل PowerShell نیز اجرا کرد.

نحوه باز کردن PowerShell

برای اجرای PowerShell، منوی Start را باز کرده و عبارت زیر را جست‌وجو کنید:

Windows PowerShell

برای انجام تغییرات مدیریتی، روی آن راست‌کلیک کرده و گزینه زیر را انتخاب کنید:

Run as administrator

همچنین از طریق Server Manager می‌توانید مسیر زیر را باز کنید:

Tools > Windows PowerShell

PowerShell در Windows Admin Center نیز به‌ صورت یک ابزار داخلی در اختیار مدیر سرور قرار دارد. برای شناخت این ابزارها به مقالات آشنایی با Server Manager و آشنایی با Windows Admin Center مراجعه کنید.

ساختار دستورات PowerShell

دستورات داخلی PowerShell معمولاً Cmdlet نامیده می‌شوند.
بیشتر Cmdletها از ساختار زیر پیروی می‌کنند:

Verb-Noun

برای مثال:

Get-Service

در این دستور، Get عملیات دریافت اطلاعات است و Service منبع موردنظر را مشخص می‌کند.

نمونه‌های دیگر:

Get-Process
Stop-Service
Restart-Computer
New-Item
Remove-Item

این نام‌ گذاری باعث می‌شود کاربرد بسیاری از دستورات از روی نام آنها قابل تشخیص باشد.

پیدا کردن دستورات PowerShell

برای مشاهده دستورات نصب‌ شده روی سیستم از Get-Command استفاده کنید.
این دستور Cmdletها، Functionها، Aliasها، Scriptها و برنامه‌ های در دسترس را نمایش می‌دهد.
برای پیدا کردن دستورات مرتبط با سرویس‌ها:

Get-Command *Service*

برای مشاهده دستورات یک Module مشخص:

Get-Command -Module ServerManager

دریافت راهنمای دستورات

PowerShell دارای سیستم راهنمای داخلی است. برای مشاهده توضیحات یک دستور از Get-Help استفاده کنید:

Get-Help Get-Service

برای مشاهده مثال‌های دستور:

Get-Help Get-Service -Examples

برای نمایش راهنمای کامل:

Get-Help Get-Service -Full

دستور Get-Help اطلاعات مربوط به ساختار دستور، پارامترها، توضیحات و مثال‌های استفاده را نمایش می‌دهد.
در صورت ناقص بودن فایل‌های راهنما می‌توانید PowerShell را با دسترسی Administrator باز کرده و دستور زیر را اجرا کنید:

Update-Help

این دستور جدیدترین فایل‌های راهنمای Moduleهای پشتیبانی‌ شده را دریافت می‌کند.

استفاده از Pipeline

علامت Pipeline یا | خروجی یک دستور را به دستور بعدی ارسال می‌کند.
برای مثال، دستور زیر پردازش‌ها را بر اساس مصرف CPU مرتب می‌کند:

Get-Process | Sort-Object CPU -Descending

برای نمایش فقط ۱۰ پردازش اول:

Get-Process |
Sort-Object CPU -Descending |
Select-Object -First 10

در این مثال، Get-Process پردازش‌ ها را دریافت می‌کند، Sort-Object آنها را مرتب می‌کند، Select-Object فقط 10 مورد اول را نمایش می‌دهد.

فیلتر کردن خروجی دستورات

برای فیلتر کردن Objectها می‌توان از Where-Object استفاده کرد. دستور زیر فقط سرویس‌های متوقف‌شده را نمایش می‌دهد:

Get-Service |
Where-Object Status -eq 'Stopped'

برای نمایش چند ستون مشخص:

Get-Service |
Select-Object Name, Status, StartType

برای مرتب‌سازی بر اساس نام:

Get-Service |
Sort-Object Name

این قابلیت هنگام مدیریت تعداد زیادی سرویس، پردازش یا فایل کاربرد دارد.

دستورات کاربردی PowerShell در Windows Server

مشاهده اطلاعات سرور

Get-ComputerInfo

نمایش نام کامپیوتر:

$env:COMPUTERNAME

مشاهده زمان روشن بودن سیستم:

Get-Uptime

دستور Get-Uptime ممکن است در بعضی نسخه‌ های قدیمی Windows PowerShell در دسترس نباشد.

مشاهده سرویس‌ها

نمایش تمام سرویس‌ها:

Get-Service

بررسی یک سرویس مشخص:

Get-Service -Name WinRM

Restart کردن یک سرویس:

Restart-Service -Name WinRM

قبل از توقف یا Restart سرویس‌ ها، وابستگی آنها به برنامه‌ ها و Roleهای سرور را بررسی کنید.

مشاهده پردازش‌ها

Get-Process

مشاهده پردازش‌هایی با بیشترین مصرف حافظه:

Get-Process |
Sort-Object WorkingSet -Descending |
Select-Object -First 10 Name, Id, WorkingSet

برای متوقف کردن یک پردازش می‌توان از Stop-Process استفاده کرد، اما توقف پردازش‌ های سیستمی ممکن است سرویس‌ های سرور را مختل کند.

مشاهده تنظیمات شبکه

Get-NetIPConfiguration

مشاهده آدرس‌های IP:

Get-NetIPAddress

مشاهده پورت‌های در حال Listen:

Get-NetTCPConnection -State Listen

آزمایش دسترسی به یک پورت:

Test-NetConnection example.com -Port 443

مشاهده Event Logها

برای نمایش آخرین رویدادهای System:

Get-WinEvent -LogName System -MaxEvents 20

این دستورات برای بررسی خطاهای سیستم‌عامل و سرویس‌ها کاربرد دارند.

مشاهده Roleها و Featureها

برای مشاهده Roleها و Featureهای Windows Server:

Get-WindowsFeature

این دستور اطلاعات قابلیت‌ های قابل نصب و نصب‌ شده روی Windows Server را نمایش می‌دهد.
برای مشاهده فقط قابلیت‌ های نصب‌ شده:

Get-WindowsFeature |
Where-Object InstallState -eq 'Installed'

ذخیره خروجی دستورات

خروجی PowerShell را می‌توان داخل فایل ذخیره کرد.
ذخیره به‌ صورت فایل متنی:

Get-Service | Out-File C:\Reports\Services.txt

اگر پوشه مقصد وجود ندارد، ابتدا آن را ایجاد کنید:

New-Item -Path C:\Reports -ItemType Directory

اسکریپت PowerShell چیست؟

اسکریپت PowerShell فایلی شامل یک یا چند دستور است که با پسوند زیر ذخیره می‌شود:

.ps1

برای مثال، فایل زیر را ایجاد کنید:

C:\Scripts\ServerReport.ps1

محتوای نمونه:

Get-ComputerInfo |
Select-Object WindowsProductName, WindowsVersion, CsName

Get-Service |
Where-Object Status -eq 'Stopped'

برای اجرای اسکریپت:

C:\Scripts\ServerReport.ps1

اسکریپت‌ ها برای تهیه گزارش، مدیریت چند سرور و خودکار سازی وظایف تکراری کاربرد دارند.

نکات مهم هنگام استفاده از PowerShell

• فقط هنگام نیاز PowerShell را با دسترسی Administrator اجرا کنید.
• قبل از اجرای دستورات تغییردهنده، راهنمای آن‌ها را بررسی کنید.
• اسکریپت ناشناس را مستقیماً روی سرور عملیاتی اجرا نکنید.

جمع‌بندی

PowerShell در Windows Server ابزار خط فرمان و اسکریپت‌ نویسی مایکروسافت برای مدیریت و خودکار سازی عملیات سرور است. با استفاده از آن می‌توان اطلاعات سیستم را مشاهده کرد، سرویس‌ ها و پردازش‌ ها را مدیریت کرد، وضعیت شبکه را بررسی و گزارش تهیه کرد.