آشنایی با Server Manager در Windows Server

پس از نصب Windows Server، یکی از اولین ابزارهایی که مدیر سرور با آن روبه‌رو می‌شود، Server Manager است. این ابزار برای مشاهده وضعیت سرور، نصب سرویس‌های موردنیاز و دسترسی سریع به تنظیمات مدیریتی استفاده می‌شود.
در این مقاله بررسی می‌کنیم Server Manager چیست و بخش‌ های اصلی آن چه کاربردی دارند.

نکته) برای آشنایی اولیه با سیستم‌عامل ویندوز سرور، پیشنهاد میگردد، ابتدا مقاله ویندوز سرور چیست و چه کاربردی دارد؟ را مطالعه کنید.

Server Manager چیست؟

Server Manager کنسول مدیریتی داخلی Windows Server است که اطلاعات مهم سرور را در یک محیط گرافیکی نمایش می‌دهد.
با استفاده از این ابزار می‌توان:

• وضعیت کلی سرور را بررسی کرد.
• به تنظیمات شبکه و سیستم دسترسی داشت.
• Role ها و Feature ها را نصب یا حذف کرد.
• سرویس‌ ها و Event های مهم را مشاهده کرد.
• چند Windows Server را از یک محیط مدیریت کرد.
• ابزارهای مدیریتی ویندوز را اجرا کرد.

Server Manager فقط یک صفحه نمایش اطلاعات نیست و به‌عنوان نقطه شروع مدیریت Windows Server شناخته می‌شود.

در بیشتر نسخه‌های Windows Server، این ابزار پس از ورود Administrator به‌صورت خودکار باز می‌شود.
برای اجرای دستی آن، منوی Start را باز کرده و عبارت زیر را جست‌وجو کنید:

Server Manager

بخش‌های اصلی Server Manager

در منوی سمت چپ Server Manager معمولاً بخش‌های زیر دیده می‌شوند:

Dashboard
Local Server
All Servers
File and Storage Services

با نصب Roleهای جدید، گزینه‌های بیشتری نیز ممکن است به این فهرست اضافه شوند.

بخش Dashboard

Dashboard صفحه اصلی Server Manager است و نمایی کلی از وضعیت سرورهای مدیریت‌شده نمایش می‌دهد.
در بالای این صفحه گزینه‌های زیر قرار دارند:

• Configure this local server
• Add roles and features
• Add other servers to manage
• Create a server group

در پایین صفحه نیز وضعیت کلی سرورها و Roleها نمایش داده می‌شود.

Manageability

نشان می‌دهد Server Manager می‌تواند با سرور ارتباط برقرار کند یا خیر.
وضعیت عادی معمولاً به شکل زیر است:

Online

Events

خطاها و هشدارهای مهم ثبت‌ شده در Event Log را نمایش می‌دهد.

Services

وضعیت سرویس‌ های Windows را نشان می‌دهد و برای شناسایی سرویس‌ های متوقف‌ شده کاربرد دارد.

Performance

برای مشاهده هشدارهای مربوط به مصرف منابع و Performance Counterها استفاده می‌شود.

Dashboard برای بررسی سریع وضعیت سرور مناسب است، اما جایگزین ابزارهای تخصصی مانیتورینگ نیست.

بخش Local Server

صفحه Local Server اطلاعات و تنظیمات مربوط به همان سروری را نمایش می‌دهد که Server Manager روی آن اجرا شده است.
در بخش Properties اطلاعاتی مانند موارد زیر دیده می‌شوند:

بیشتر این گزینه‌ها قابل کلیک هستند و پنجره تنظیمات مرتبط را باز می‌کنند.

برای مثال با کلیک روی Ethernet تنظیمات کارت شبکه باز می‌شود و یا با کلیک روی Time Zone تنظیمات ساعت و منطقه زمانی نمایش داده می‌شود.
جزئیات این تنظیمات در مقالات مستقل زیر بررسی می‌شوند:

• تنظیم Hostname در Windows Server
• تنظیم DNS در کارت شبکه
• تنظیم Gateway در Windows Server
• تنظیم تاریخ و ساعت سرور
• فعال‌سازی Remote Desktop

بخش All Servers

صفحه All Servers تمام سرورهایی را نمایش می‌دهد که به Server Manager اضافه شده‌اند.
سرور محلی به‌صورت پیش‌فرض در این فهرست وجود دارد. در صورت اضافه کردن سرورهای دیگر، اطلاعات آن‌ها نیز نمایش داده می‌شود. اطلاعات رایج این صفحه عبارت اند از :

• نام سرور
• IP Address
• نسخه سیستم‌ عامل
• وضعیت Manageability
• Role های نصب‌ شده
• زمان آخرین دریافت اطلاعات

با راست‌ کلیک روی هر سرور می‌توان به گزینه‌ هایی مانند PowerShell، Computer Management و Restart Server دسترسی داشت.

اضافه کردن سرور دیگر

Server Manager امکان مدیریت چند Windows Server از یک کنسول را فراهم می‌کند. برای اضافه کردن سرور :

1. از بالای صفحه روی Manage کلیک کنید.
2. گزینه Add Servers را انتخاب کنید.
3. سرور را از طریق Active Directory، DNS یا فایل Import پیدا کنید.
4. سرور را به فهرست Selected اضافه کنید.
5. روی OK کلیک کنید.

برای مدیریت سرور راه دور، باید Remote Management روی سرور مقصد فعال باشد و حساب کاربری دسترسی لازم را داشته باشد.

منوی Manage

منوی Manage برای انجام عملیات اصلی Server Manager استفاده می‌شود. گزینه‌های مهم آن عبارت‌اند از:

Add Roles and Features
Remove Roles and Features
Add Servers
Create Server Group
Server Manager Properties

Add Roles and Features

از این گزینه برای نصب Roleها و Featureهای Windows Server استفاده می‌شود. در این مقاله فقط با محل این گزینه آشنا می‌شویم. مفهوم و کاربرد Featureها در مقاله Feature در Windows Server چیست؟ به‌ صورت جداگانه بررسی خواهد شد.

Remove Roles and Features

برای حذف Role ها و Feature های نصب‌ شده استفاده می‌شود. قبل از حذف باید وابستگی سرویس‌ ها بررسی شود؛ زیرا حذف یک Role ممکن است عملکرد برنامه یا سرویس دیگری را مختل کند.

Server Manager Properties

از این قسمت می‌توان تنظیمات خود Server Manager را تغییر داد. برای جلوگیری از باز شدن خودکار برنامه هنگام ورود، گزینه زیر را فعال کنید:

Do not start Server Manager automatically at logon

منوی Tools

منوی Tools میان‌بری برای اجرای ابزارهای مدیریتی Windows Server است. برخی گزینه‌های رایج عبارت‌اند از:

• Computer Management
• Event Viewer
• Services
• Task Scheduler
• Windows Defender Firewall
• Local Security Policy
• PowerShell

پس از نصب Role هایی مانند IIS، DNS یا Active Directory، ابزار مدیریتی آنها نیز ممکن است به این منو اضافه شود.

بخش Notifications

آیکون پرچم در بالای Server Manager اعلان‌های مدیریتی را نمایش می‌دهد. این اعلان‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• تکمیل نصب Role یا Feature
• نیاز به Restart سرور
• شکست عملیات نصب
• نیاز به انجام تنظیمات تکمیلی

پس از نصب بعضی Role ها، مرحله بعدی پیکربندی از طریق همین بخش در دسترس قرار می‌گیرد.

Refresh کردن اطلاعات

Server Manager اطلاعات سرورها را به‌ صورت دوره‌ای به‌ روز رسانی می‌کند.

برای Refresh دستی می‌توانید روی آیکون Refresh کلیک کنید و یا کلید F5 را فشار دهید.
اگر تغییری مانند Hostname، وضعیت شبکه یا Time Zone بلافاصله نمایش داده نشد، ابتدا صفحه را Refresh کنید.

تفاوت Server Manager با ابزارهای دیگر

Server Manager ابزار گرافیکی اصلی مدیریت Windows Server است، اما تنها ابزار موجود نیست. Windows Admin Center امکان مدیریت سرورها از طریق مرورگر را فراهم می‌کند. جزئیات آن در مقاله آشنایی با Windows Admin Center بررسی می‌شود.
PowerShell نیز برای اجرای دستورات و خودکار سازی عملیات مدیریتی کاربرد دارد. برای شروع کار با آن به مقاله آشنایی با PowerShell در Windows Server مراجعه کنید.

نکات مهم هنگام استفاده از Server Manager

• خطاها و هشدارهای Dashboard را بدون بررسی نادیده نگیرید.
• قبل از Restart سرور، وضعیت کاربران و سرویس‌ها را بررسی کنید.
• قبل از حذف Role یا Feature، وابستگی‌های آن را مشخص کنید.
• پس از تغییر تنظیمات، Server Manager را Refresh کنید.
• برای مانیتورینگ دائمی فقط به Server Manager متکی نباشید.
• مدیریت سرورهای راه دور را فقط برای حساب‌ های مجاز فعال کنید.

جمع‌بندی

Server Manager کنسول مدیریتی داخلی Windows Server است که برای بررسی وضعیت سرور، دسترسی به تنظیمات، نصب Role ها و Feature ها و مدیریت سرورهای راه دور استفاده می‌شود.
مهم‌ترین بخش‌های آن شامل Dashboard، Local Server، All Servers، منوی Manage و منوی Tools هستند. مدیر سرور می‌تواند از این ابزار برای مدیریت اولیه و روزمره Windows Server استفاده کند.
برای مدیریت مبتنی بر مرورگر می‌توان از Windows Admin Center و برای اجرای دستورات و خودکارسازی عملیات از PowerShell استفاده کرد.