مقدمه

تهیه Backup از دیتابیس یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که باید قبل از بروزرسانی سایت، نصب افزونه، تغییرات برنامه‌نویسی، انتقال سایت یا تغییر ساختار دیتابیس انجام شود.

در کنترل‌پنل Plesk می‌توان بدون نیاز به دستورات SSH یا ابزارهای جانبی، از دیتابیس سایت خروجی گرفت و فایل Backup را روی کامپیوتر دانلود کرد. همچنین می‌توان یک Backup قبلی را مجدداً آپلود و روی دیتابیس Restore کرد.

Plesk این قابلیت را با گزینه‌های Export Dump و Import Dump ارائه می‌دهد. Database Dump شامل ساختار و اطلاعات دیتابیس است و می‌تواند برای Backup یا انتقال دیتابیس استفاده شود. Plesk Dumpهای ایجادشده از طریق پنل را در قالب SQL و به‌صورت آرشیو ZIP ذخیره می‌کند.

در این مقاله موارد زیر را بررسی می‌کنیم:

• دانلود Backup دیتابیس از Plesk
• ذخیره Backup روی خود سرور
• آپلود Backup دیتابیس
• Restore کردن Database Dump
• استفاده از گزینه Recreate the database
• انتقال Backup به دیتابیس دیگر
• نکات مربوط به MySQL و MariaDB
• نکات مربوط به Microsoft SQL Server
• استفاده از phpMyAdmin
• خطاهای رایج Import و Export

Database Dump چیست؟

Database Dump فایلی شامل ساختار و اطلاعات دیتابیس است.

برای مثال ممکن است شامل موارد زیر باشد:

Tables
Columns
Indexes
Stored data
Database structure
SQL statements

در Plesk می‌توان از Dump برای دو کار اصلی استفاده کرد:

Plesk اجازه می‌دهد Dump یک دیتابیس را روی همان دیتابیس یا دیتابیس دیگری Restore کنید، اما نوع دیتابیس مبدأ و مقصد باید با یکدیگر سازگار باشد؛ برای مثال Dump مربوط به MySQL/MariaDB باید روی دیتابیس MySQL/MariaDB بازیابی شود.

چه زمانی از دیتابیس Backup بگیریم؟

قبل از انجام عملیات زیر بهتر است Backup جدید تهیه کنید:

• بروزرسانی WordPress
• بروزرسانی افزونه یا قالب
• تغییر نسخه PHP
• تغییرات مستقیم دیتابیس
• Import اطلاعات
• انتقال سایت
• تغییر ساختار Tableها
• اجرای Scriptهای دیتابیس
• Restore یک Backup قدیمی
• حذف یا جایگزینی دیتابیس

در سایت‌های فروشگاهی و پرترافیک بهتر است Backup دیتابیس به‌صورت منظم و خودکار نیز انجام شود.

مرحله اول: ورود به Plesk

ابتدا وارد پنل Plesk شوید.

آدرس معمول پنل:

https://server-hostname:8443

یا از لینک Plesk موجود در پنل سرویس خود استفاده کنید.

پس از ورود، دامنه موردنظر را انتخاب کنید.

مرحله دوم: ورود به بخش Databases

وارد مسیر زیر شوید:

Websites & Domains
Databases

در این صفحه تمام دیتابیس‌های مربوط به Subscription نمایش داده می‌شوند.

برای هر دیتابیس معمولاً اطلاعاتی مانند موارد زیر قابل مشاهده است:

• نام دیتابیس
• نوع دیتابیس
• Database Server
• کاربران دیتابیس
• دامنه مرتبط
• ابزارهای Import و Export

پیدا کردن دیتابیس صحیح سایت

قبل از تهیه Backup مطمئن شوید دیتابیس صحیح را انتخاب کرده‌اید.

برای مثال در WordPress می‌توانید فایل زیر را بررسی کنید:

wp-config.php

مقدار مربوط به نام دیتابیس:

define('DB_NAME', 'database_name');

نام دیتابیس نمایش‌داده‌شده باید با دیتابیسی که در Plesk انتخاب می‌کنید یکسان باشد.

در سروری که چند سایت و چند دیتابیس دارد، قبل از Export یا Restore حتماً نام دیتابیس را بررسی کنید.

دانلود Backup دیتابیس از Plesk

برای تهیه Backup وارد مسیر زیر شوید:

Websites & Domains
Databases

دیتابیس موردنظر را پیدا کرده و روی گزینه زیر کلیک کنید:

Export Dump

این همان روش رسمی Plesk برای ایجاد Database Dump است.

انتخاب محل ذخیره Backup

پس از کلیک روی Export Dump، Plesk از شما می‌خواهد محل ذخیره فایل را مشخص کنید.

به‌صورت پیش‌فرض می‌توان فایل را در فضای Subscription ذخیره کرد.

گزینه مهم بعدی:

Automatically download dump after creation

اگر این گزینه را فعال کنید، Plesk پس از ساخت Dump یک نسخه از آن را روی کامپیوتر شما نیز دانلود می‌کند.

فقط ذخیره Backup روی سرور

اگر قصد دارید فایل فعلاً روی سرور باقی بماند:

Automatically download dump after creation: Disabled

سپس عملیات Export را اجرا کنید.

Dump در فضای Subscription ذخیره می‌شود و بعداً می‌توانید از همان فایل برای Import استفاده کنید.

دانلود Backup روی کامپیوتر

اگر قصد دارید نسخه‌ای از Backup روی کامپیوتر خود داشته باشید:

Automatically download dump after creation: Enabled

سپس عملیات Export را شروع کنید.

بعد از ایجاد Dump، فایل دانلود خواهد شد.

Plesk Dumpهای ایجادشده از طریق این قابلیت را در قالب SQL و داخل آرشیو ZIP ذخیره می‌کند.

Backup را داخل httpdocs ذخیره نکنید

یکی از نکات مهم امنیتی این است که Database Backup نباید در مسیر عمومی سایت ذخیره شود.

مسیر نامناسب:

httpdocs

برای مثال:

httpdocs/database-backup.zip

در صورتی که Web Server اجازه دسترسی به فایل را بدهد، ممکن است Backup دیتابیس از طریق اینترنت دانلود شود.

Plesk نیز توصیه می‌کند Dump در مسیر Web-Accessible مانند httpdocs ذخیره نشود.

مسیر مناسب‌تر:

Subscription home directory

یا یک Directory خصوصی خارج از Document Root.

فایل Backup دیتابیس را نگهداری کنید

بعد از دانلود فایل، بهتر است حداقل یک نسخه خارج از سرور نگهداری شود.

برای مثال:

Local computer
Backup server
Secure cloud storage
Remote backup storage

نگهداری تنها نسخه Backup روی همان سرور کافی نیست؛ زیرا در صورت خرابی Disk یا حذف Subscription، Backup نیز ممکن است از بین برود.

آپلود و Restore بکاپ دیتابیس در Plesk

برای Restore کردن Backup وارد مسیر زیر شوید:

Websites & Domains
Databases

دیتابیس مقصد را پیدا کنید.

سپس روی گزینه زیر کلیک کنید:

Import Dump

این گزینه برای آپلود و بازیابی Database Dump استفاده می‌شود.

انتخاب فایل Backup از کامپیوتر

در صفحه Import دو روش اصلی وجود دارد.

برای آپلود Backup از کامپیوتر گزینه زیر را انتخاب کنید:

Upload

سپس:

Browse

فایل Backup را انتخاب کنید.

برای Backupهایی که توسط خود Plesk ایجاد شده‌اند، معمولاً فایل ZIP ایجادشده توسط Plesk را مستقیماً انتخاب کنید. Plesk می‌تواند آرشیو حاوی Dump را برای Restore دریافت کند.

سپس Import را شروع کنید.

Import بکاپی که از قبل روی سرور است

اگر هنگام Export فایل را روی سرور نگه داشته‌اید، نیازی به دانلود و آپلود مجدد نیست.

در صفحه Import Dump گزینه مربوط به Import از فایل موجود روی سرور را انتخاب کنید.

سپس Dump موردنظر را انتخاب کنید.

ساختار عملیات:

Export Dump
      |
      v
Store on server
      |
      v
Import Dump
      |
      v
Select existing dump

Plesk امکان Import مستقیم Dump ذخیره‌شده در فضای Subscription را فراهم می‌کند.

گزینه Recreate the database چیست؟

هنگام Import ممکن است گزینه زیر نمایش داده شود:

Recreate the database

در صورت فعال‌کردن این گزینه، Plesk دیتابیس فعلی را حذف کرده و دیتابیسی جدید با همان نام ایجاد می‌کند، سپس Dump را روی آن Restore می‌کند.

این گزینه برای Restore کامل دیتابیس کاربردی است.

اما باید با احتیاط استفاده شود.

خطر Recreate the database

فرض کنید دیتابیس فعلی دارای اطلاعات جدید است:

Current database
Orders
Users
Settings
New records

و Backup مربوط به چند روز قبل است.

با انتخاب:

Recreate the database

اطلاعات فعلی حذف شده و وضعیت دیتابیس به Backup قبلی بازمی‌گردد.

بنابراین قبل از Restore بهتر است ابتدا از دیتابیس فعلی نیز Backup بگیرید.

ترتیب مناسب:

Export current database
        |
        v
Download current backup
        |
        v
Import old backup

آیا باید Recreate the database را فعال کنیم؟

اگر Dump شامل DROP TABLE یا دستورهای مشابه باشد، حتی بدون Recreate نیز ممکن است اطلاعات قبلی جایگزین شوند. محتوای Dump باید در عملیات حساس بررسی شود.

Restore روی یک دیتابیس جدید

گاهی بهتر است Backup را ابتدا روی یک دیتابیس آزمایشی Restore کنید.

در Plesk:

Websites & Domains
Databases
Add Database

یک دیتابیس جدید بسازید.

برای مثال:

site_restore_test

سپس:

Import Dump

را روی دیتابیس جدید اجرا کنید.

این روش برای بررسی Backup قبل از جایگزین‌کردن دیتابیس اصلی مناسب است.

انتقال Backup به دیتابیس دیگر

Plesk اجازه می‌دهد Dump را به دیتابیس دیگری منتقل کنید، مشروط بر اینکه Database Type سازگار باشد.

برای مثال:

MySQL -> MySQL
MySQL -> MariaDB
MariaDB -> MariaDB

اما انتقال مستقیم Dump میان موتورهای متفاوت توصیه یا پشتیبانی نمی‌شود:

MySQL -> Microsoft SQL Server
Microsoft SQL Server -> MySQL

در چنین شرایطی باید از ابزار Migration یا تبدیل Database استفاده شود.

MySQL و MariaDB

برای سایت‌های PHP و WordPress معمولاً دیتابیس MySQL یا MariaDB استفاده می‌شود.

مسیر Export:

Websites & Domains
Databases
Database Name
Export Dump

مسیر Restore:

Websites & Domains
Databases
Database Name
Import Dump

Plesk امکان Import Dumpهای MySQL/MariaDB را از طریق همین رابط فراهم می‌کند.

Microsoft SQL Server در Plesk

در Plesk for Windows ممکن است سایت از Microsoft SQL Server استفاده کند.

برای دیتابیس‌هایی که SQL Server روی خود Plesk Server پیکربندی شده است، Import و Export از بخش Databases قابل انجام است.

اما اگر Microsoft SQL Server روی یک Remote Database Server قرار داشته باشد، دکمه‌های Import Dump و Export Dump ممکن است به‌صورت پیش‌فرض نمایش داده نشوند.

برای استفاده از این قابلیت ابتدا Backup Settings مربوط به Remote Microsoft SQL Server باید پیکربندی شود.

تفاوت Backup دیتابیس با Backup کامل Plesk

دو روش اصلی برای Backup دیتابیس وجود دارد.

Plesk همچنین امکان Restore یک دیتابیس مشخص از Backup کامل Subscription را فراهم می‌کند.

اگر فقط قصد انتقال دیتابیس دارید، Export Dump ساده‌تر است.

اگر قصد Backup کامل سایت را دارید، از Backup Manager استفاده کنید.

استفاده از phpMyAdmin

برای دیتابیس MySQL/MariaDB می‌توان از phpMyAdmin نیز استفاده کرد.

مسیر:

Websites & Domains
Databases
Database Name
phpMyAdmin

سپس وارد تب:

Export

شوید.

phpMyAdmin برای مواقعی مناسب است که بخواهید:

• فقط Tableهای مشخص را Export کنید.
• تنظیمات Export را تغییر دهید.
• Compression دلخواه داشته باشید.
• Structure و Data را جداگانه Export کنید.
• SQL Dump سفارشی ایجاد کنید.

Plesk نیز برای Dumpهایی با تنظیمات یا فرمت سفارشی استفاده از ابزار مدیریت دیتابیس مانند phpMyAdmin را پیشنهاد می‌کند.

Export کامل دیتابیس با phpMyAdmin

پس از ورود به phpMyAdmin:

Export

برای Backup ساده:

Export method: Quick
Format: SQL

سپس:

Export

برای تنظیمات بیشتر:

Export method: Custom

و Tableهای موردنظر را انتخاب کنید.

Import دیتابیس با phpMyAdmin

برای Restore:

phpMyAdmin
Import

سپس فایل SQL یا Archive پشتیبانی‌شده را انتخاب کنید.

این روش برای Database Dumpهای معمولی مناسب است، اما فایل‌های بزرگ ممکن است با محدودیت Upload یا Execution Time مواجه شوند.

کدام روش بهتر است؟

برای کاربران عادی Plesk، Export Dump و Import Dump ساده‌ترین روش هستند.

بررسی دیتابیس بعد از Restore

پس از Import فقط مشاهده پیام موفقیت کافی نیست.

سایت را باز کنید و بخش‌های مختلف را بررسی کنید.

در WordPress:

Homepage
Admin panel
Posts
Pages
Users
Plugins
Settings

در فروشگاه:

Products
Orders
Customers
Payments
Settings

همچنین از طریق phpMyAdmin تعداد Tableها را بررسی کنید.

بررسی Connection String سایت

اگر Backup را روی دیتابیس جدید Restore کرده‌اید، باید تنظیمات برنامه نیز تغییر کند.

در WordPress:

wp-config.php

موارد مهم:

define('DB_NAME', 'database_name');
define('DB_USER', 'database_user');
define('DB_PASSWORD', 'database_password');
define('DB_HOST', 'localhost');

اگر نام دیتابیس یا Database User تغییر کرده است، این مقادیر نیز باید اصلاح شوند.

خطای Import به دلیل متفاوت بودن نوع دیتابیس

برای مثال Dump مربوط به MySQL را نمی‌توان مستقیماً روی Microsoft SQL Server Restore کرد.

ساختار نامعتبر:

MySQL dump
     |
     v
Microsoft SQL Server

نوع Database Server مبدأ و مقصد را بررسی کنید.

Plesk شرط می‌کند Source و Destination Database از یک نوع باشند؛ برای نمونه MySQL/MariaDB با MySQL/MariaDB.

خطای Import فایل Backup

اگر Import با خطا مواجه شد، موارد زیر را بررسی کنید:

• فایل Backup خراب نباشد.
• فایل کامل دانلود شده باشد.
• Database Type صحیح باشد.
• فضای Disk کافی باشد.
• دیتابیس مقصد وجود داشته باشد.
• فایل Dump دارای Syntax معتبر باشد.
• Character Set سازگار باشد.
• Database User دسترسی لازم داشته باشد.
• Dump مربوط به نسخه بسیار متفاوت Database Server نباشد.

برای Dumpهای Plesk بهتر است همان Archive ایجادشده توسط Plesk را بدون تغییر استفاده کنید.

دیتابیس مقصد وجود ندارد

اگر قصد Import روی دیتابیسی را دارید که هنوز ساخته نشده است:

Websites & Domains
Databases
Add Database

دیتابیس را ایجاد کنید و سپس:

Import Dump

را اجرا کنید.

Plesk Support نیز برای Import MySQL و Microsoft SQL Server توصیه می‌کند اگر دیتابیس هنوز وجود ندارد، ابتدا با گزینه Add Database آن را ایجاد کنید.

Backup بسیار بزرگ است

برای دیتابیس‌های بزرگ، Upload از مرورگر ممکن است زمان زیادی ببرد یا با محدودیت مواجه شود.

راهکارهای مناسب:

1. Dump را روی خود سرور قرار دهید و از Import Dump استفاده کنید.
2. از ابزار Native دیتابیس استفاده کنید.
3. در سرورهای دارای دسترسی مدیریتی از Command Line استفاده کنید.
4. Timeout و Upload Limit را بررسی کنید.

استفاده از Dump ذخیره‌شده روی سرور باعث می‌شود نیازی به Upload دوباره فایل از مرورگر نباشد.

فضای دیسک را بررسی کنید

Export دیتابیس به فضای آزاد نیاز دارد.

در Plesk for Linux با دسترسی SSH:

df -h

در Windows Server با PowerShell:

Get-Volume

قبل از تهیه Dump بزرگ مطمئن شوید فضای کافی وجود دارد.

Backup را قبل از Restore بررسی کنید

مواردی که باید بررسی شوند:

File size
Creation date
Database name
Backup date
Database type
Archive integrity

اگر Backup متعلق به چند ماه قبل است، Restore آن ممکن است اطلاعات جدید را حذف کند.

نام‌گذاری مناسب فایل Backup

برای Backupهایی که خارج از Plesk نگهداری می‌شوند، بهتر است نام فایل مشخص باشد:

example.com-db-2026-08-10.zip

یا:

shop-db-before-update-2026-08-10.zip

بهتر است نام شامل موارد زیر باشد:

Domain
Database
Date
Reason

این کار هنگام Restore احتمال انتخاب فایل اشتباه را کاهش می‌دهد.

نکات امنیتی

• Backup دیتابیس را در httpdocs قرار ندهید.
• فایل Backup را عمومی نکنید.
• Backupهای قدیمی غیرضروری را حذف کنید.
• حداقل یک نسخه Backup خارج از سرور نگهداری کنید.
• قبل از Restore از دیتابیس فعلی Backup بگیرید.
• فایل Backup را از منبع ناشناس Import نکنید.
• دسترسی به Plesk را فقط در اختیار افراد مجاز قرار دهید.
• رمز Database User را داخل فایل Backup عمومی قرار ندهید.
• بعد از Migration دسترسی Database User را بررسی کنید.
• Backupهای حاوی اطلاعات حساس را رمزنگاری یا در Storage امن نگهداری کنید.

چک‌لیست دانلود Backup

قبل از پایان Export بررسی کنید:

• دیتابیس صحیح انتخاب شده است.
• تاریخ Backup مشخص است.
• Dump با Export Dump ساخته شده است.
• گزینه Download در صورت نیاز فعال شده است.
• فایل روی کامپیوتر ذخیره شده است.
• حجم فایل منطقی است.
• Backup داخل مسیر عمومی سایت نیست.
• یک نسخه خارج از سرور نگهداری شده است.

چک‌لیست Restore Backup

قبل از Import:

• از دیتابیس فعلی Backup گرفته شده است.
• فایل Backup صحیح انتخاب شده است.
• Database Type مبدأ و مقصد یکسان است.
• فضای Disk کافی است.
• دیتابیس مقصد صحیح است.
• درباره Recreate the database تصمیم گرفته شده است.
• Import کامل شده است.
• سایت بعد از Restore بررسی شده است.
• تعداد Tableها بررسی شده است.
• اطلاعات جدید سایت آزمایش شده است.
• Connection String در صورت تغییر دیتابیس اصلاح شده است.

مطالعات بیشتر

برای مطالعه جزئیات بیشتر، مستندات رسمی زیر قابل استفاده هستند:

• Exporting and Importing Database Dumps در مستندات رسمی Plesk؛ شامل روش Export Dump، Import Dump، دانلود خودکار Dump و گزینه Recreate the database.
• Backing Up and Restoring Databases در مستندات Plesk؛ شامل تفاوت Database Dump و Backup کامل Subscription.
• راهنمای رسمی Plesk Support برای Export دیتابیس سایت و نکات امنیتی محل ذخیره Dump.
• راهنمای رسمی Plesk Support برای Import دیتابیس MySQL و Microsoft SQL Server.
• راهنمای Plesk برای تهیه Database Dump با phpMyAdmin در مواقعی که Export سفارشی موردنیاز است.

جمع‌بندی

در Plesk برای دانلود Backup دیتابیس می‌توان از مسیر زیر استفاده کرد:

Websites & Domains
Databases
Export Dump

با فعال‌کردن گزینه:

Automatically download dump after creation

فایل Backup علاوه بر ذخیره روی سرور، روی کامپیوتر نیز دانلود می‌شود. Plesk Dumpهای ایجادشده از طریق این بخش را در قالب SQL و به‌صورت ZIP نگهداری می‌کند.

برای آپلود و Restore Backup نیز از مسیر زیر استفاده می‌شود:

Websites & Domains
Databases
Import Dump

می‌توان فایل را مستقیماً از کامپیوتر Upload کرد یا Dump موجود روی سرور را انتخاب کرد.

گزینه Recreate the database باید با دقت استفاده شود؛ زیرا دیتابیس فعلی را حذف کرده و دیتابیسی جدید با همان نام ایجاد می‌کند. قبل از استفاده از این گزینه بهتر است از وضعیت فعلی دیتابیس نیز Backup گرفته شود.

برای Backup و Restore معمولی، ابزار داخلی Plesk ساده‌ترین روش است. در شرایطی که به Export سفارشی، Tableهای مشخص یا تنظیمات بیشتر نیاز دارید، می‌توان از phpMyAdmin استفاده کرد.